Denisovako gizaki

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Denisovako gizaki
Pleistozeno berantiar

Denisova Molar.jpg
Sailkapen zientifikoa

Denisovako gizakiaren eskuko falangearen kopia. Jatorrizkoa guztiz suntsitu zen ADN ikerketa egin ahal izateko.

Denisovako gizakia edo Denisovako homininoa Homo generoko espezie edo azpiespezie iraungi bat da. Oraindik espezie edo azpiespezie gisa sailkatu gabe dagoenez, Homo sp. Altai[1] edo Homo sapiens ssp. Denisova[2][3] izenak eman zaizkio. 2010eko martxoan Siberiako Altai mendietan dagoen Denisova leizean orain 41.000 urte bizi izan zen emakume gazte baten behatz txikiko hezur bat eta hortz bat aurkitu zutela iragarri zuten. Kobazulo horretan Homo neandertalensis eta Homo sapiensen arrastoak ere aurkitu dira[4][5][6]. Ondoren beste bi hortz aurkitu dira, populazio berdinarenak. 2015eko azaroan fosil horretako baten ADNa sekuentziatu eta ikertu dela aipatu zen[7][8].

Eskuko hezurraren ADN mitokondrialaren (mtDNA) analisiek erakutsi zuten ez zirela gaur egungo gizakien edo Neandertalen barnean sailkatzen[9]. Nukleoko genomaren ikerketaren arabera Neandertalekin arbaso komun bat izango zuten, eta Siberiatik Asiako Hegoekialderaino hedatuko ziren. Denbora horretan gaur egungo gizaki batzuen arbasoekin harreman sexualak eduki eta ondorengotza izan zuten. Gaur egungo melanesiar eta Australiako aborigenen ADNaren %3tik %5era bitarte Denisovako gizakiena izango litzateke[10][11][12][13].

Leize berdineko Neandertalen genoma ere ikertu da eta bertakoen ADNaren %17 azpiespezieen arteko harremanaren ondorioa zela aurkitu da. Gainera, ezagutzen ez den beste gizaki mota batekin ere harremanak izan zituztela ikusi da[14]. 2011n aurkitutako oinetako hezur bat ere ikertzen ari da[15]. Beste bi hortzen ikerketak bariabilitate genetiko handia erakutsi du gizaki talde honen barruan, mtDNAri dagokionez[14].

2013an Espainian aurkitutako 400.000 urteko hominino baten izterrezurreko ADN mitokondriala eskuratu zen, Neandertal eta Homo heidelbergensisen barruan sailkatzeko arazoak ematen zituena, eta ikusi zen Denisovako gizakiaren mtDNAtik gertuago zegoela Neandertalen mtDNAtik baino[16].

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. (Ingelesez)  «Exploring taxonomy» EMBL-EBI Train online 2012-01-24 . Noiz kontsultatua: 2017-09-27 .
  2.   taxonomy Taxonomy Browser . Noiz kontsultatua: 2017-09-27 .
  3. (Ingelesez)  Homo sapiens ssp. Denisova (Denisova hominin) . Noiz kontsultatua: 2017-09-27 .
  4. (Ingelesez)  «Scientists Map An Extinct Denisovan Girl's Genome» Public Radio International . Noiz kontsultatua: 2017-09-27 .
  5. (Ingelesez)  DNA from bone shows new human forerunner, and raises array of questions ISSN 0190-8286 . Noiz kontsultatua: 2017-09-27 .
  6. (Ingelesez)  Krause, Johannes; Fu, Qiaomei; Good, Jeffrey M.; Viola, Bence; Shunkov, Michael V.; Derevianko, Anatoli P.; Pääbo, Svante (2010-04-08) «The complete mitochondrial DNA genome of an unknown hominin from southern Siberia» Nature (7290): 894–897 doi:10.1038/nature08976 ISSN 0028-0836 . Noiz kontsultatua: 2017-09-27 .
  7. (Ingelesez)  Zimmer, Carl (2015-11-16) «In a Tooth, DNA From Some Very Old Cousins, the Denisovans» The New York Times ISSN 0362-4331 . Noiz kontsultatua: 2017-09-27 .
  8. (Ingelesez)  Sawyer, Susanna; Renaud, Gabriel; Viola, Bence; Hublin, Jean-Jacques; Gansauge, Marie-Theres; Shunkov, Michael V.; Derevianko, Anatoly P.; Prüfer, Kay et al. (2015-12-22) «Nuclear and mitochondrial DNA sequences from two Denisovan individuals» Proceedings of the National Academy of Sciences (51): 15696–15700 doi:10.1073/pnas.1519905112 ISSN 0027-8424 PMID 26630009 . Noiz kontsultatua: 2017-09-27 .
  9.   New hominin found via mtDNA . Noiz kontsultatua: 2017-09-27 .
  10. (Ingelesez)  Zimmer, Carl (2010-12-22) «Denisovans Were Neanderthals’ Cousins, DNA Analysis Reveals» The New York Times ISSN 0362-4331 . Noiz kontsultatua: 2017-09-27 .
  11. (Ingelesez)  Callaway, Ewen (2011-09-22) «First Aboriginal genome sequenced» Nature News doi:10.1038/news.2011.551 . Noiz kontsultatua: 2017-09-27 .
  12.   CNN, By Elizabeth Landau, «Oldest human DNA found in Spain - CNN» CNN . Noiz kontsultatua: 2017-09-27 .
  13. (Ingelesez)  Harmon, Katherine «New DNA Analysis Shows Ancient Humans Interbred with Denisovans» Scientific American . Noiz kontsultatua: 2017-09-27 .
  14. a b (Ingelesez)  Pennisi, Elizabeth (2013-05-17) «More Genomes From Denisova Cave Show Mixing of Early Human Groups» Science (6134): 799–799 doi:10.1126/science.340.6134.799 ISSN 0036-8075 PMID 23687020 . Noiz kontsultatua: 2017-09-27 .
  15. (Ingelesez)  «Stone Age toe could redraw human family tree» New Scientist . Noiz kontsultatua: 2017-09-27 .
  16. (Ingelesez)  Callaway, Ewen (2013-12-05) «Hominin DNA baffles experts» Nature (7478): 16–17 doi:10.1038/504016a . Noiz kontsultatua: 2017-09-27 .

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]