Diklorometano

Wikipedia, Entziklopedia askea
Diklorometano
Natta projection of dichloromethane.svg
Sample of dichloromethane.jpg
Formula kimikoaCH2Cl2
SMILES kanonikoa2D eredua
InChl3D eredua
Osatutakarbono, kloro eta hidrogeno
Ezaugarriak
Dentsitatea
1,33 g/cm³ (20 °C)
Disolbagarritasuna2 g/100 g (ur, 20 °C)
Fusio-puntua−95 °C
−95 °C
Irakite-puntua40 °C (760 Torr)
Lurrun-presioa350 mmHg (20 °C)
Masa molekularra83,953 Da
Arriskuak
NFPA 704
NFPA 704.svg
1
2
0
Lehergarritasunaren beheko muga13 vol%
Lehergarritasunaren goiko muga23 vol%
Denboran ponderatutako esposizio muga85,75 mg/m³ (8 h, Ameriketako Estatu Batuak)
Denbora laburreko esposizio muga433,75 mg/m³ (Ameriketako Estatu Batuak)
Esposizioaren goiko muga0 mg/m³ (baliorik ez)
IDLH7.981 mg/m³
Berokuntza globalerako gaitasuna11
Eragin dezakeDichloromethane exposure (en) Itzuli
Identifikatzaileak
InChlKeyYMWUJEATGCHHMB-UHFFFAOYSA-N
CAS zenbakia75-09-2
ChemSpider6104
PubChem6344
Reaxys1730800
Gmelin15767
ChEBI1302
ChEMBLCHEMBL45967
RTECS zenbakiaPA8050000
ZVG12630
DSSTox zenbakiaPA8050000
EC zenbakia200-838-9
ECHA100.000.763
CosIng33260
MeSHD008752
RxNorm1311537
Human Metabolome DatabaseHMDB0031548
UNII588X2YUY0A
NDF-RTN0000184195
KEGGD02330
ASHRAE30

Diklorometanoa edo metilen kloruroa konposatu organokloratua da CH2Cl2 formula duena. Likido lurrunkor kolorgea da kloroformoaren antzeko usain gozoa duena.

Polarra izanik ere ez da uretan disolbagarria, baina bai likido organiko askotan. Horrexegatik disolbatzaile gisa baliatzen da[1].

Naturan badago eta hainbat iturri izan ditzake: sumendiak, mikroalgak edo padurak. Alabaina, ingurugiroan dagoen diklorometano gehiena industriaren emisioen ondorio da[2].

Ekoizpena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diklorometanoa produzitzeko klorometanoa edo metanoa kloroz tratatzen da 400-500 ºC-tan, Tenperatura-tarte horretan kloratutako konposatuen nahaste bat lortzen da: klorometanoa, diklorometanoa, kloroformoa eta karbono tetrakloruroa. Albo-produktu moduan hidrogeno kloruroa ere sintetizatzen da[1]. Konposatu horiek distilazioz banatzen dira.

Erabilera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diklorometanoa konposatu organikoen disolbatzaile egokia izateaz gain, oso lurrunkorra da eta, ondorioz, prozesu kimiko askotan disolbatzaile moduan baliatzen da.

Elikagaien industrian kafea eta tea deskafeinatzeko usatzen da. Diklorometanoa behin eta berriz kafe-aleetan zehar pasarazten da nahikoa kafeina kendu arte, eta gero, kafeina kendutako aleak urez garbitzen dira disolbatzaileen arrastoak desagerrarazteko. Kafeinaren % 96-97 erauzten da horrela[3].

Aerosoletan propultsatzaile gisa usatzen da eta puzte-agente moduan poliuretanozko erretxinetan.

Toxikotasuna[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nahiz eta, diklorometanoa organokloratu sinpleen artean toxikotasunik txikiena eduki, osasun-arazo larrik sorraraz ditzake. Oso lurrunkorra denez inhalazio bidez pozoitzea eragin dezake. Halaber azalean zehar oso erraz absorbatzen da. Intoxikazio-sintomak zorabioak, nekea, goragalea, buruko minak eta goiko arnas-aparatuaren eta begien narritadura dira. Kasu larrienetan itolarria, konortea galtzea, koma eta heriotza izan daiteke[4][5].

Animalietan eginiko saioek kartzinogenoa izan daitekeela erakutsi dute.

Hori guztia dela eta, alor askotan erregulatuta dago bere erabilera. Esaterako Europar Batasunak diklorometanoaren erabilera arautu eta mugatu zuen 2006an hainbat alorretan, hala nola pintura-desugertzaileetan[6].

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. a b (Ingelesez) Rossberg, Manfred; Lendle, Wilhelm; Pfleiderer, Gerhard; Tögel, Adolf; Dreher, Eberhard-Ludwig; Langer, Ernst; Rassaerts, Heinz; Kleinschmidt, Peter et al.. (2006). «Chlorinated Hydrocarbons» Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry (John Wiley & Sons, Ltd) doi:10.1002/14356007.a06_233.pub2. ISBN 978-3-527-30673-2. (Noiz kontsultatua: 2022-02-19).
  2. Gribble, G. W.. (2009). Naturally occurring organohalogen compounds : a comprehensive update. Springer ISBN 978-3-211-99323-1. PMC 496088201. (Noiz kontsultatua: 2022-02-19).
  3. Zientzia, Elhuyar. (2000-10-25). «Nola kentzen zaio kafeina kafeari?» Zientzia.eus (Noiz kontsultatua: 2022-02-19).
  4. «CDC - NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards - Methylene chloride» www.cdc.gov (Noiz kontsultatua: 2022-02-19).
  5. (Ingelesez) Rioux, John P.; Myers, Roy A. M.. (1988-05-01). «Methylene chloride poisoning: a paradigmatic review» Journal of Emergency Medicine 6 (3): 227–238. doi:10.1016/0736-4679(88)90330-7. ISSN 0736-4679. PMID 3049777. (Noiz kontsultatua: 2022-02-19).
  6. (Gaztelaniaz) Reglamento (UE) n o  276/2010 de la Comisión, de 31 de marzo de 2010 , por el que se modifica el Reglamento (CE) n o  1907/2006 del Parlamento Europeo y del Consejo, relativo al registro, la evaluación, la autorización y la restricción de las sustancias y preparados químicos (REACH), en lo que respecta a su anexo XVII (diclorometano, aceites para lámparas y líquidos encendedores de barbacoa y compuestos organoestánnicos) (Texto pertinente a efectos del EEE). 2010-04-01 (Noiz kontsultatua: 2022-02-19).

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]