Fianna Fáil

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Fianna Fáil
Presidentea Brendan Smith
Buruzagia Micheál Martin
Bozeramailea Dara Calleary
Sorrera 1926ko martxoaren 23a,
sortzailea: Éamon de Valera
Egoitza nagusia 65-66 Lower Mount Street,
Dublin 2, Irlandako Errepublika
Ideologia politikoa Irlandar errepublikanismoa, zentroa, zentro eskuina, populismoa, irlandar nazionalismoa
Nazioarteko afiliazioa Nazioen Europako Batasuna
http://www.fiannafail.ie/

Fianna Fáil - Alderdi errepublikarra (irlanderaz Fianna Fáil – An Páirtí Poblachtánach, ingelesez Fianna Fáil – The Republican Party; irlanderazko Fianna Fáil izendapenak euskaraz Patuaren Gudariak esan nahi du) 1932tik Irlandako Errepublikako alderdi handiena da, agintean denboraldi luzeenak igaro dituena ere badelarik.

Usadioz Irlandan alderdi politiko hau 1922ko Itun anglo-irlandarra, Irlandaren Banaketa eta Irlandako Estatu Askearen aurka eta Irlandako Errepublikaren alde agertu zirenen ondorengoekin irudikatu ohi da. Aldiz, itun horren, Irlandako Estatu Askearen eta Irlandaren banaketaren alde jarri zirenak Fine Gael alderdiak ordezkatu ohi ditu. Nahiz eta gaur egun jada, eta hamarkada ugari iragan ostean, usadiozko banaketa hori hain garbia ez izan.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sakontzeko, irakurri: «Irlandako Gerra Zibila»

Itun Anglo-irlandarraren aurkakoek, ordurarte Sinn Féin alderdiko buruzagia zen Eamon de Valera buru zutela, Irlandako Estatu Askeko parlamentuan eserlekuak hartzear uko egin zioteni, bertan sartzeko Britainia Handiko erregeari men egin eta leial izateko zina egin behar zelako, bai eta Irlandaren banaketa eta Ipar Irlandaren sorrerarekin ados ez zeudelako. Irlandako Gerra Zibila amaitzean, Itunaren aurkakoek errepresio gogorra jasan behar izan zuten.

1926. urterako jada Eamon de Valerak jarrera abstentzionista horrek inora eramaten ez zituztela eta atzean utzi behar zutela ikusi zuen. Berak eta bere aldekoek Irlandako Estatu Askeko legebiltzarrean parte hartzen hasi eta bide pragmatikoago bati ekitea erabaki zuten, Irlandako eredu politikoa piskanaka ideal errepublikarrera gerturatu eta azken helburu gisa Irlandako Errepublika aldarrikatu. Une horretan, Irlandako Estatu Askeko hauteskundeetara aurkezteko Fianna Fáil alderdi sortu zuten, eta alderdi honek Estatu Askea onartu zuen. Bestalde, onartu ez zuten errepublikar bakan eta erradikalenak ia desagertzeko zorian zegoen Sinn Fein alderdira edota beste alderdi txikietan sakabanatu ziren.

1932rako Fianna Fáil alderdia Irlandako Estatu Askeko alderdi bozkatuena bihurtu zen eta epealdi labur batzuetan izan ezik bere esku eduki izan du Irlandako gobernua.

2008ko maiatzean Bertie Ahern alderdikideak Taoiseach edo Irlandako gobernuburu kargua utzi zuen. Ordutik aurrera Brian Cowenek hartu zuen bere tokia, gobernuko eta alderdiko buruzagitza, hain zuzen. 2011ko hauteskundeetan porrot handia jasan zuen, eta lehen postutik hirugarrenera igaro zen, Fine Gael eta Alderdi Laboristaren atzetik.

Fianna Fáilen buruzagi nabarmenak historian zehar[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Fianna Fáil Aldatu lotura Wikidatan