Éamon de Valera

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Éamon de Valera
Éamon de Valera 02.jpg
Irlandako presidente

1959-06-25 - 1973-06-24
Sean Thomas O´Kelly - Erskine Hamilton Childers Itzuli
Deputy to the Dáil Itzuli

1957-03-20 - 1959-06-23
Barrutia: Clare
Hautaketa: 1957 Irish general election Itzuli
Taoiseach

1957-03-20 - 1959-06-23
John A. Costello - Seán Lemass
Deputy to the Dáil Itzuli

1954-06-02 - 1956-12-13
Barrutia: Clare
Hautaketa: 1954 Irish general election Itzuli
Taoiseach

1951-06-13 - 1954-06-02
John A. Costello - John A. Costello
Deputy to the Dáil Itzuli

1951-06-13 - 1954-04-23
Barrutia: Clare
Hautaketa: 1951 Irish general election Itzuli
Representative of the Parliamentary Assembly of the Council of Europe Itzuli

1949-08-13 - 1951-02-01
Deputy to the Dáil Itzuli

1948-02-18 - 1951-05-02
Barrutia: Clare
Hautaketa: 1948 Irish general election Itzuli
Deputy to the Dáil Itzuli

1944-06-09 - 1947-12-11
Barrutia: Clare
Hautaketa: 1944 Irish general election Itzuli
Deputy to the Dáil Itzuli

1943-07-01 - 1944-05-10
Barrutia: Clare
Hautaketa: 1943 Irish general election Itzuli
Minister for Housing, Planning and Local Government Itzuli

1941-08-15 - 1941-08-18
P. J. Ruttledge Itzuli - Seán MacEntee Itzuli
Minister for Education and Skills Itzuli

1939-09-27 - 1940-06-18
Sean Thomas O´Kelly - Thomas Derrig Itzuli
Deputy to the Dáil Itzuli

1938-06-30 - 1943-05-26
Barrutia: Clare
Hautaketa: 1938 Irish general election Itzuli
Taoiseach

1937-12-29 - 1948-02-18
President of the Executive Council of the Irish Free State Itzuli - John A. Costello
Deputy to the Dáil Itzuli

1937-07-21 - 1938-05-25
Barrutia: Clare
Hautaketa: 1937 Irish general election Itzuli
Deputy to the Dáil Itzuli

1933-02-08 - 1937-06-14
Barrutia: Clare
Hautaketa: 1933 Irish general election Itzuli
Minister for Foreign Affairs and Trade Itzuli

1932-03-09 - 1948-02-18
Patrick McGilligan Itzuli - Sean MacBride
President of the Executive Council of the Irish Free State Itzuli

1932-03-09 - 1937-12-29
William T. Cosgrave - Taoiseach
Deputy to the Dáil Itzuli

1932-03-09 - 1932-12-22
Barrutia: Clare
Hautaketa: 1932 Irish general election Itzuli
Deputy to the Dáil Itzuli

1927-10-11 - 1931-12-17
Barrutia: Clare
Hautaketa: September 1927 Irish general election Itzuli
Deputy to the Dáil Itzuli

1927-06-23 - 1927-08-16
Barrutia: Clare
Hautaketa: June 1927 Irish general election Itzuli
Leader of Fianna Fáil Itzuli

1926-03-23 - 1959-06-23 - Seán Lemass
Deputy to the Dáil Itzuli

1923-09-19 - 1927-05-20
Barrutia: Clare
Hautaketa: 1923 Irish general election Itzuli
Deputy to the Dáil Itzuli

1922-09-09 - 1923-08-09
Barrutia: Clare
Hautaketa: 1922 Irish general election Itzuli
President of the Irish Republic Itzuli

1921-08-26 - 1922-01-09 - Arthur Griffith
Deputy to the Dáil Itzuli

1921-08-16 - 1922-06-08
Barrutia: Clare
Hautaketa: 1921 Irish elections Itzuli
President of Dáil Éireann Itzuli

1919-04-01 - 1922-01-09
Cathal Brugha - Arthur Griffith
Deputy to the Dáil Itzuli

1919-01-21 - 1921-05-10
Barrutia: East Clare Itzuli
Hautaketa: 1918 Irish general election Itzuli
Member of the 31st Parliament of the United Kingdom Itzuli

1918-12-14 - 1922-10-26
Barrutia: East Clare Itzuli
Hautaketa: 1918 United Kingdom general election Itzuli
Member of the 31st Parliament of the United Kingdom Itzuli

1918-12-14 - 1922-10-26
Barrutia: East Mayo Itzuli
Hautaketa: 1918 United Kingdom general election Itzuli
Member of the 30th Parliament of the United Kingdom Itzuli

1917-07-10 - 1918-11-25
Barrutia: East Clare Itzuli
Hautaketa: UK Parliamentary by-election Itzuli
Member of the Parliament of Northern Ireland Itzuli


enbaxadore

Bizitza
Jaiotza Manhattan1882ko urriaren  14a
Herrialdea  Ameriketako Estatu Batuak
Irish Republic
 Irlandako Errepublika
Irlandako Estatu Askea
Heriotza Dublin1975eko abuztuaren  29a (92 urte)
Hobiratze lekua Glasnevin hilerria
Heriotza modua : pneumonia
Familia
Ama Catherine Coll
Ezkontidea(k) Sinéad de Valera Itzuli  (1910-01-08 -
Seme-alabak
Hezkuntza
Heziketa Royal University of Ireland Itzuli
Hizkuntzak ingelesa
Jarduerak
Jarduerak matematikaria, diplomazialaria eta politikaria
Lantokia(k) Londres
Jasotako sariak
Kidetza Irlandar Anaitasun Errepublikarra
Royal Society
Conradh na Gaeilge
Zerbitzu militarra
Parte hartutako gatazkak Pazko matxinada
Irlandar Independentzia Gerra
Irlandako Gerra Zibila
Sinesmenak eta ideologia
Erlijioa Erromatar Eliza Katolikoa
Alderdi politikoa Fianna Fáil
Sinn Féin
Éamon de Valera Signature 2.svg

Éamon de Valera (jaiotzez Edward George de Valera edo Edward George de Valero) (1882ko urriaren 14 - 1975eko abuztuaren 29) XX. mendean Irlandako politikari nagusietakoa izan zen, 1917tik 1973 arte hainbat kargu politikotan —presidentea edo lehen ministroa— aritu baitzen.

Familia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

New Yorken jaio zen. Ama jatorriz irlandarra zuen eta Juan Vivion de Valera izeneko artista espainiar baten semea zela uste zen. Hala ere, de Valeraren biografia idatzi dutenek ez dute bere aitaren identitatea frogatzeko dokumenturik aurkitu ahal izan.

Bataioan George de Valero izena jarri zioten baina geroago izena ingelesez jarri zioten (Edward) eta berak gaelikora itzuli zuen (Éamon). 1885ean bere aita hil zenean, amarekin Irlandara abiatu zen eta bere osaba eta honen familiarekin bizi izan zen. Ikasketak bukatu ondoren matematikako irakasle izan zen Dublineko zenbait ikastetxetan.

Politika jarduerak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

De Valeraren lehen jarduera politikoak gaelikoaren defentsarenak izan ziren. Jarduera horretan ezagutu zuen bere emaztea, Sinéad Flanagan eta 1910ean ezkondu ziren.

Gaelikoaren defentsaren elkarte horietatik jarduera politikoetarako jauzia egin zuen. Irish Volunteers taldean sartu zen, Iparraldeko unionista protestanteen aurka aritzen zen taldean. 1914an Irish Republican Brotherhood talde errepublikar abertzalean sartu zen.

Erresuma Batutik independentzia lortzeko borrokan nabarmendu zen De Valera. Independentziaren osteko gerra zibilean Erresuma Batuarekiko hitzarmenaren (Itun anglo-irlandarraren) aurka lerratu zen baina ez zuen gerran parte hartze esanguratsurik izan. Ondoren, legez kanpo egoteak inongo onura politikorik ez zuela ikusita Fianna Fáil sortu eta hauteskundeetara aurkeztu zen, bertan garaipena lortuz.

Irlandako hirugarren presidentea (1959-1973) izan zen, Batzar Betearazlearen bigarren presidentea (1932-1937) eta, hau ordezkatu zuen Taoiseach edo lehen ministro karguan estreinekoa izan zen De Valera (1937-1948, 1951-1954 eta 1957-1959). Horretaz gain, Irlandako Nazio Unibertsitateko burua ere bazen 1959tik 1973 arte.

Euskal Herrian[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1953an Irlandako Errepublikako estatuburua zela Euskal Herria bisitatu zuen, hain zuzen ere, irailaren 9an Zarautzen egon zen.[1]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. Eamon de Valera, Zarautzen. 1953ko irailaren 9an Zarauzko Alde Zaharrean ateratako argazkia. Zarauzko Udala
Enda KennyBrian CowenBertie AhernJohn BrutonAlbert ReynoldsCharles HaugheyGarret FitzGeraldCharles HaugheyGarret FitzGeraldCharles HaugheyJack LynchLiam CosgraveJack LynchSeán LemassEamon de ValeraJohn A. CostelloEamon de ValeraJohn A. CostelloEamon de Valera


Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Éamon de Valera Aldatu lotura Wikidatan