Éamon de Valera

Wikipedia, Entziklopedia askea
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu
Éamon de Valera
Éamon de Valera 02.jpg
Irlandako presidente

1959ko ekainak 25 - 1973ko ekainak 24
Sean Thomas O´Kelly - Erskine Hamilton Childers
Deputy to the Dáil

1957ko martxoak 20 - 1959ko ekainak 23
Barrutia: Clare
Hautaketa: Irish general election, 1957
Taoiseach

1957ko martxoak 20 - 1959ko ekainak 23
John A. Costello - Seán Lemass
Deputy to the Dáil

1954ko ekainak 2 - 1956ko abenduak 13
Barrutia: Clare
Hautaketa: Irish general election, 1954
Taoiseach

1951ko ekainak 13 - 1954ko ekainak 2
John A. Costello - John A. Costello
Deputy to the Dáil

1951ko ekainak 13 - 1954ko apirilak 23
Barrutia: Clare
Hautaketa: Irish general election, 1951
Deputy to the Dáil

1948ko otsailak 18 - 1951ko maiatzak 2
Barrutia: Clare
Hautaketa: Irish general election, 1948
Deputy to the Dáil

1944ko ekainak 9 - 1947ko abenduak 11
Barrutia: Clare
Hautaketa: Irish general election, 1944
Deputy to the Dáil

1943ko uztailak 1 - 1944ko maiatzak 10
Barrutia: Clare
Hautaketa: Irish general election, 1943
Minister for Housing, Planning and Local Government

1941eko abuztuak 15 - 1941eko abuztuak 18
P. J. Ruttledge - Seán MacEntee
Minister for Education and Skills

1939ko irailak 27 - 1940ko ekainak 18
Sean Thomas O´Kelly - Thomas Derrig
Deputy to the Dáil

1938ko ekainak 30 - 1943ko maiatzak 26
Barrutia: Clare
Hautaketa: Irish general election, 1938
Taoiseach

1937ko abenduak 29 - 1948ko otsailak 18
President of the Executive Council of the Irish Free State - John A. Costello
Deputy to the Dáil

1937ko uztailak 21 - 1938ko maiatzak 25
Barrutia: Clare
Hautaketa: Irish general election, 1937
Deputy to the Dáil

1933ko otsailak 8 - 1937ko ekainak 14
Barrutia: Clare
Hautaketa: Irish general election, 1933
President of the Executive Council of the Irish Free State

1932ko martxoak 9 - 1937ko abenduak 29
W. T. Cosgrave - Taoiseach
Deputy to the Dáil

1932ko martxoak 9 - 1932ko abenduak 22
Barrutia: Clare
Hautaketa: Irish general election, 1932
Minister for Foreign Affairs and Trade

1932ko martxoak 9 - 1948ko otsailak 18
Patrick McGilligan - Sean MacBride
Deputy to the Dáil

1927ko urriak 11 - 1931ko abenduak 17
Barrutia: Clare
Hautaketa: Irish general election, September 1927
Deputy to the Dáil

1927ko ekainak 23 - 1927ko abuztuak 16
Barrutia: Clare
Hautaketa: Irish general election, June 1927
Leader of Fianna Fáil

1926ko martxoak 23 - 1959ko ekainak 23 - Seán Lemass
Deputy to the Dáil

1923ko irailak 19 - 1927ko maiatzak 20
Barrutia: Clare
Hautaketa: Irish general election, 1923
Deputy to the Dáil

1922ko irailak 9 - 1923ko abuztuak 9
Barrutia: Clare
Hautaketa: Irish general election, 1922
President of the Irish Republic

1921eko abuztuak 26 - 1922ko urtarrilak 9 - Arthur Griffith
Deputy to the Dáil

1921eko abuztuak 16 - 1922ko ekainak 8
Barrutia: Clare
Hautaketa: Irish elections, 1921
Deputy to the Dáil

1919ko urtarrilak 21 - 1921eko maiatzak 10
Barrutia: East Clare
Hautaketa: Irish general election 1918
Member of the 31st Parliament of the United Kingdom

1918ko abenduak 14 - 1922ko urriak 26
Barrutia: East Mayo
Hautaketa: United Kingdom general election, 1918
Member of the 31st Parliament of the United Kingdom

1918ko abenduak 14 - 1922ko urriak 26
Barrutia: East Mayo
Hautaketa: United Kingdom general election, 1918
Member of the 30th Parliament of the United Kingdom

1917ko uztailak 10 - 1918ko azaroak 25
Barrutia: East Clare
Hautaketa: UK Parliamentary by-election
enbaxadore


President of Dáil Éireann


Cathal Brugha
Member of the Parliament of Northern Ireland

Bizitza
Jaiotza New York1882ko urriaren 14a
Herrialdea  Ameriketako Estatu Batuak
 Irlandako Errepublika
Heriotza Dublin1975eko abuztuaren 29a (92 urte)
Hobiratze lekua Glasnevin hilerria
Familia
Ama Catherine Coll
Ezkontidea(k) Sinéad de Valera  (1910eko urtarrilak 8 -
Seme-alabak
Hezkuntza
Heziketa Royal University of Ireland
Hizkuntzak ingelesa
Jarduerak
Jarduerak matematikaria, diplomazialaria eta politikaria
Lantokia(k) Londres
Jasotako sariak
Kidetza Irlandar Anaitasun Errepublikarra
Royal Society
Conradh na Gaeilge
Zerbitzu militarra
Gatazka Pazko matxinada
Irlandar Independentzia Gerra
Irlandako Gerra Zibila
Sinesmenak eta ideologia
Alderdi politikoa Fianna Fáil
Sinn Féin
Éamon de Valera Signature 2.svg

Éamon de Valera (jaiotzez Edward George de Valera edo Edward George de Valero) (1882ko urriaren 14 - 1975eko abuztuaren 29) XX. mendean Irlandako politikari nagusietakoa izan zen, 1917tik 1973 arte hainbat kargu politikotan —presidentea edo lehen ministroa— aritu baitzen.

Familia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

New Yorken jaio zen. Ama jatorriz irlandarra zuen eta Juan Vivion de Valera izeneko artista espainiar baten semea zela uste zen. Hala ere, de Valeraren biografia idatzi dutenek ez dute bere aitaren identitatea frogatzeko dokumenturik aurkitu ahal izan.

Bataioan George de Valero izena jarri zioten baina geroago izena ingelesez jarri zioten (Edward) eta berak gaelikora itzuli zuen (Éamon). 1885ean bere aita hil zenean, amarekin Irlandara abiatu zen eta bere osaba eta honen familiarekin bizi izan zen. Ikasketak bukatu ondoren matematikako irakasle izan zen Dublineko zenbait ikastetxetan.

Politika jarduerak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

De Valeraren lehen jarduera politikoak gaelikoaren defentsarenak izan ziren. Jarduera horretan ezagutu zuen bere emaztea, Sinéad Flanagan eta 1910ean ezkondu ziren.

Gaelikoaren defentsaren elkarte horietatik jarduera politikoetarako jauzia egin zuen. Irish Volunteers taldean sartu zen, Iparraldeko unionista protestanteen aurka aritzen zen taldean. 1914an Irish Republican Brotherhood talde errepublikar abertzalean sartu zen.

Erresuma Batutik independentzia lortzeko borrokan nabarmendu zen De Valera. Independentziaren osteko gerra zibilean Erresuma Batuarekiko hitzarmenaren (Itun anglo-irlandarraren) aurka lerratu zen baina ez zuen gerran parte hartze esanguratsurik izan. Ondoren, legez kanpo egoteak inongo onura politikorik ez zuela ikusita Fianna Fáil sortu eta hauteskundeetara aurkeztu zen, bertan garaipena lortuz.

Irlandako hirugarren presidentea (1959-1973) izan zen, Batzar Betearazlearen bigarren presidentea (1932-1937) eta, hau ordezkatu zuen Taoiseach edo lehen ministro karguan estreinekoa izan zen De Valera (1937-1948, 1951-1954 eta 1957-1959). Horretaz gain, Irlandako Nazio Unibertsitateko burua ere bazen 1959tik 1973 arte.

Euskal Herrian[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1953an Irlandako Errepublikako estatuburua zela Euskal Herria bisitatu zuen, hain zuzen ere, Zarautzen egon zen.[1]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. Eamon de Valera, Zarautzen. 1953ko irailaren 9an Zarauzko Alde Zaharrean ateratako argazkia. Zarauzko Udala (Euskaraz)
Enda Kenny Brian Cowen Bertie Ahern John Bruton Albert Reynolds Charles Haughey Garret FitzGerald Charles Haughey Garret FitzGerald Charles Haughey Jack Lynch Liam Cosgrave Jack Lynch Seán Lemass Eamon de Valera John A. Costello Eamon de Valera John A. Costello Eamon de Valera


Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Éamon de Valera Aldatu lotura Wikidatan