François Arago

Wikipedia, Entziklopedia askea
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu
François Arago
François Arago.jpg
head of government of France

1848ko maiatzak 9 - 1848ko ekainak 24
Jacques Charles Dupont de l'Eure - Louis-Eugène Cavaignac
Frantziako Gerra Ministroa


Frantziako Nazio Biltzarreko kidea

Bizitza
Izen osoa François Jean Dominique Arago
Jaiotza Estagel1786ko otsailaren 26a
Herrialdea  Frantzia
Lehen hizkuntza frantsesa
Heriotza Paris1853ko urriaren 2a (67 urte)
Hobiratze lekua Père Lachaise hilerria
Familia
Aita François Bonaventure Arago
Ama Marie Arago
Seme-alabak
Anai-arrebak
Leinua Arago family
Hezkuntza
Heziketa Lycée François-Arago
École Polytechnique
(1803 -
Hizkuntzak frantsesa
gaztelania
Lanbidea
Lanbidea astronomoa, matematikaria, fisikaria, politikaria, zientzialaria eta unibertsitateko irakaslea
Lantokia(k) Paris
Jasotako sariak
Kidetza Royal Society
Frantziako Zientzien Akademia
Société Philomathique de Paris
Royal Society of Edinburgh
Suediako Zientzien Errege Akademia
Bavarian Academy of Sciences and Humanities
San Petersburgoko Zientzien Akademia
Arteen eta Zientzien Ameriketako Estatu Batuetako Akademia
Warsaw Society of Friends of Learning
Zientzien Errusiar Akademia
Prusiako Zientzien Akademia
Accademia delle Scienze di Torino
Sinesmenak eta ideologia
Alderdi politikoa baliorik ez
Signature de François Arago.svg

Dominique François Jean Arago (Estagel, 1786ko otsailaren 26a - Paris, 1853ko urriaren 2a) Frantziako fisikari, politikari eta astronomoa izan zen. Perpignanen egin zituen lehen ikasketak eta Eskola Politeknikoan sartu zen 1804. urtean. Bureau des Longitudes bulegoan idazkari izan zen, eta erakunde horretako urtekaria idatzi zuen. Meridiano arkua neurtzen lagundu zion Biot zientzialariari. Harekin neurtu zuen airearen eta beste zenbait gasen trinkotasuna. Fisikaren eta astronomiaren barruan hainbat alorretan egin zituen azterketak eta aurkikuntzak: optika, mineralogia, fisika kosmikoa eta geografia fisikoa landu zituen. Polarizazio magnetikoa aurkitu zuen, eta Copley domina eman zioten horregatik; elektrizitate eta fotometrian ere egin zituen behaketak; fotometro bat asmatu zuen.

Analisi eta Geodesia irakaslea izan zen hogei urtean zehar, eta astronomia-ikastaro bikainak ere eman zituen. 1848an gobernuan sartu zen herriak aukeratuta; Frantziaren kolonietan esklabotza desagerrarazi zuen. Luis Napoleonen gobernua sortu zenean utzi zuen politika. Gay-Lussac zientzia-gizonaren laguntzaile izan zen Annales de Physique et de Chimie lanean. Aragoren zenbait lan aipagarri: Astronomie populaire (Astronomia herriarentzako) eta Histoire de ma jeunesse (Nere gaztaroko historia).

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: François Arago Aldatu lotura Wikidatan