Gaspar Melchor de Jovellanos

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Jovellanos Francisco de Goyak pintatuta 1798an.

Gaspar Melchor de Jovellanos, jaiotzez Baltasar Melchor Gaspar María de Jove Llanos y Ramírez (Gijon/Xixon, 1744ko urtarrilaren 5a - Navia, 1811ko azaroaren 27a) idazle, legelari eta politikari asturiarra izan zen. Ilustrazioak emandako egilerik nabarmenenetakoa da.

Pablo Olabide eta Campomanesen antzera, fisiokraziaren aldekoa izan zen. Doktrina ekonomiko horren arabera, aberastasun iturri garrantzitsuena, ia bakarra, lurra zen. Gainera, oinarrizko baliabideak, markataritza askatasuna eta zerga sistemaren aldaketa bultzatu behar zirela aldarrikatzen zuen. Jovellanos gainera, "zerga bakarraren" aldekoa zen, hau da, Estatuko lurralde guztietako sistema konplexuak bateratzeko zergabide bakarra nahi zuen. 1788 eta 1795 bitartean, "Informe sobre Ley Agraria" ospetsua idatzi zuen.

Garai hartako ideia berrien aldeko politikari liberala zen. Sevillako eta Madrilgo epailea izan zen, Madrilgo alkate Karlos III.aren eta Karlos IV.aren garaian, eta enbaxadore Errusian. Godoyrekin istiluak izan zituen eta Inkisizioarekiko bere jokaera zela eta, preso hartu zuten. Literaturan, estilo garbia da bere ezaugarri nagusia. Drama bat idatzi zuen hitz lauz, El delincuente, erromantizismoaren aitzindaritzat hartu dena. Olerkiak ere politika edo filosofia ideiak islatzeko bidetzat hartu zituen. Jovellanos-en lan garrantzitsuena Diario da, hil ondoren argitaratu zena; Euskal Herriaz hainbat ohar eta berri ageri dira bertan.

Lan ugari idatzi izan zituen, hala literaturazkoak nola politikazkoak. Asturierazko bultzatzailea ere izan zen.

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Gaspar Melchor de Jovellanos Aldatu lotura Wikidatan

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]