Gaspar Melchor de Jovellanos

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Gaspar Melchor de Jovellanos
Francisco de Goya y Lucientes - Gaspar Melchor de Jovellanos.jpg
Jovellanos Francisco de Goyak margotua 1798an.
Bizitza
Izen osoa Gaspar Melchor de Jovellanos
Jaiotza Gijón1744ko urtarrilaren 5a
Herrialdea  Espainia
Bizilekua Museo Jovellanos
Heriotza Puerto de Vega1811ko azaroaren 27a (67 urte)
Hezkuntza
Heziketa Oviedoko Unibertsitatea
Hizkuntzak gaztelania
Jarduerak
Jarduerak politikaria, idazlea, filosofoa, ekonomialaria eta autorea
Kidetza Real Academia Española

Gaspar Melchor de Jovellanos, baita ere Xovellanos, jaiotzez Baltasar Melchor Gaspar María de Jove Llanos y Ramírez (Gijon/Xixon, 1744ko urtarrilaren 5a - Navia, 1811ko azaroaren 27a) idazle, legelari eta politikari asturiarra izan zen. Ilustrazioak emandako egilerik nabarmenenetakoa da.

Pablo Olabide eta Campomanesen antzera, fisiokraziaren aldekoa izan zen. Doktrina ekonomiko horren arabera, aberastasun iturri garrantzitsuena, ia bakarra, lurra zen. Gainera, oinarrizko baliabideak, markataritza askatasuna eta zerga sistemaren aldaketa bultzatu behar zirela aldarrikatzen zuen. Jovellanos gainera, "zerga bakarraren" aldekoa zen, hau da, Estatuko lurralde guztietako sistema konplexuak bateratzeko zergabide bakarra nahi zuen. 1788 eta 1795 bitartean, "Informe sobre Ley Agraria" ospetsua idatzi zuen.

Garai hartako ideia berrien aldeko politikari liberala zen. Sevillako eta Madrilgo epailea izan zen, Madrilgo alkate Karlos III.aren eta Karlos IV.aren garaian, eta enbaxadore Errusian. Godoyrekin istiluak izan zituen eta Inkisizioarekiko bere jokaera zela eta, preso hartu zuten. Literaturan, estilo garbia da bere ezaugarri nagusia. Drama bat idatzi zuen hitz lauz, El delincuente, erromantizismoaren aitzindaritzat hartu dena. Olerkiak ere politika edo filosofia ideiak islatzeko bidetzat hartu zituen. Haren lan garrantzitsuena Diario da, hil ondoren argitaratua; Euskal Herriaz hainbat ohar eta berri ageri dira bertan.

Lan ugari idatzi izan zituen, hala literaturazkoak nola politikazkoak. Asturieraren bultzatzailea ere izan zen.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Gaspar Melchor de Jovellanos Aldatu lotura Wikidatan