Herbert Spencer

Wikipedia, Entziklopedia askea
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu
Herbert Spencer
Luanda errorea in mw.wikibase.entity.lua at line 37:data.schemaVersion must be a number, got nil instead.Luanda errorea in mw.wikibase.entity.lua at line 37:data.schemaVersion must be a number, got nil instead.
Luanda errorea in mw.wikibase.entity.lua at line 37:data.schemaVersion must be a number, got nil instead.
Ahotsa
Bizitza
Jaiotza Luanda errorea in mw.wikibase.entity.lua at line 37:data.schemaVersion must be a number, got nil instead.Adierazpen errorea: Ustekabeko < eragilea
Herrialdea Luanda errorea in mw.wikibase.entity.lua at line 37:data.schemaVersion must be a number, got nil instead.
Bizilekua Luanda errorea in mw.wikibase.entity.lua at line 37:data.schemaVersion must be a number, got nil instead.
Talde etnikoa Luanda errorea in mw.wikibase.entity.lua at line 37:data.schemaVersion must be a number, got nil instead.
Lehen hizkuntza Luanda errorea in mw.wikibase.entity.lua at line 37:data.schemaVersion must be a number, got nil instead.
Heriotza Luanda errorea in mw.wikibase.entity.lua at line 37:data.schemaVersion must be a number, got nil instead.Adierazpen errorea: Ustekabeko < eragilea (Luanda errorea in mw.wikibase.entity.lua at line 37:data.schemaVersion must be a number, got nil instead. urte)
Hobiratze lekua Luanda errorea in mw.wikibase.entity.lua at line 37:data.schemaVersion must be a number, got nil instead.
Heriotza modua Luanda errorea in mw.wikibase.entity.lua at line 37:data.schemaVersion must be a number, got nil instead.
Hiltzailea Luanda errorea in mw.wikibase.entity.lua at line 37:data.schemaVersion must be a number, got nil instead.
Familia
Aita William George Spencer
Ezkontidea(k) Luanda errorea in mw.wikibase.entity.lua at line 37:data.schemaVersion must be a number, got nil instead.
Bikotea(k) Luanda errorea in mw.wikibase.entity.lua at line 37:data.schemaVersion must be a number, got nil instead.
Leinua Luanda errorea in mw.wikibase.entity.lua at line 37:data.schemaVersion must be a number, got nil instead.
Hezkuntza
Heziketa Luanda errorea in mw.wikibase.entity.lua at line 37:data.schemaVersion must be a number, got nil instead.
Hezkuntza-maila Luanda errorea in mw.wikibase.entity.lua at line 37:data.schemaVersion must be a number, got nil instead.
Tesi zuzendaria Luanda errorea in mw.wikibase.entity.lua at line 37:data.schemaVersion must be a number, got nil instead.
Doktorego ikaslea(k) Luanda errorea in mw.wikibase.entity.lua at line 37:data.schemaVersion must be a number, got nil instead.
Hizkuntzak Luanda errorea in mw.wikibase.entity.lua at line 37:data.schemaVersion must be a number, got nil instead.
Irakaslea(k) Luanda errorea in mw.wikibase.entity.lua at line 37:data.schemaVersion must be a number, got nil instead.
Ikaslea(k) Luanda errorea in mw.wikibase.entity.lua at line 37:data.schemaVersion must be a number, got nil instead.
Lanbidea
Lanbidea Luanda errorea in mw.wikibase.entity.lua at line 37:data.schemaVersion must be a number, got nil instead.
Posizio edo espezialitatea Luanda errorea in mw.wikibase.entity.lua at line 37:data.schemaVersion must be a number, got nil instead.
Kirol zenbakia Luanda errorea in mw.wikibase.entity.lua at line 37:data.schemaVersion must be a number, got nil instead.
Lantokia(k) Luanda errorea in mw.wikibase.entity.lua at line 37:data.schemaVersion must be a number, got nil instead.
Enplegatzailea(k) Luanda errorea in mw.wikibase.entity.lua at line 37:data.schemaVersion must be a number, got nil instead.
Jasotako sariak
Nominazioak
Influentziak Luanda errorea in mw.wikibase.entity.lua at line 37:data.schemaVersion must be a number, got nil instead.
Kidetza Luanda errorea in mw.wikibase.entity.lua at line 37:data.schemaVersion must be a number, got nil instead.
Mugimendua Luanda errorea in mw.wikibase.entity.lua at line 37:data.schemaVersion must be a number, got nil instead.
Izengoitia(k) Luanda errorea in mw.wikibase.entity.lua at line 37:data.schemaVersion must be a number, got nil instead.
Genero artistikoa Luanda errorea in mw.wikibase.entity.lua at line 37:data.schemaVersion must be a number, got nil instead.
Ahots mota Luanda errorea in mw.wikibase.entity.lua at line 37:data.schemaVersion must be a number, got nil instead.
Fach Luanda errorea in mw.wikibase.entity.lua at line 37:data.schemaVersion must be a number, got nil instead.
Musika instrumentua Luanda errorea in mw.wikibase.entity.lua at line 37:data.schemaVersion must be a number, got nil instead.
Diskoetxea Luanda errorea in mw.wikibase.entity.lua at line 37:data.schemaVersion must be a number, got nil instead.
Luanda errorea in mw.wikibase.entity.lua at line 37:data.schemaVersion must be a number, got nil instead.
Adar militarra Luanda errorea in mw.wikibase.entity.lua at line 37:data.schemaVersion must be a number, got nil instead.
Gradua Luanda errorea in mw.wikibase.entity.lua at line 37:data.schemaVersion must be a number, got nil instead.
Gatazka Luanda errorea in mw.wikibase.entity.lua at line 37:data.schemaVersion must be a number, got nil instead.
Misioak Luanda errorea in mw.wikibase.entity.lua at line 37:data.schemaVersion must be a number, got nil instead.
Misioen entseina(k) Luanda errorea in mw.wikibase.entity.lua at line 37:data.schemaVersion must be a number, got nil instead.
Denbora espazioan Luanda errorea in mw.wikibase.entity.lua at line 37:data.schemaVersion must be a number, got nil instead.
Erlijioa Luanda errorea in mw.wikibase.entity.lua at line 37:data.schemaVersion must be a number, got nil instead.
Erlijio-ordena Luanda errorea in mw.wikibase.entity.lua at line 37:data.schemaVersion must be a number, got nil instead.
Alderdi politikoa Luanda errorea in mw.wikibase.entity.lua at line 37:data.schemaVersion must be a number, got nil instead.
IMDb Luanda errorea in mw.wikibase.entity.lua at line 37:data.schemaVersion must be a number, got nil instead.
Luanda errorea in mw.wikibase.entity.lua at line 37:data.schemaVersion must be a number, got nil instead.
HS steel portrait sig.jpg

Herbert Spencer (Derby, Erresuma Batua, 1820 - Brighton, Erresuma Batua, 1903) filosofoa eta soziologoa izan zen. Saint-Simonekin eta Comterekin batera, soziologiaren aitzindaritzat hartzen da.

Bizitza eta obrak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gaztetan burdinbide-ingeniari gisa lan egin zuen. 1848an, The Economist aldizkariko zuzendariorde izendatu zuten. 1851. urtean, Social Statics (Gizarte-estatika) liburua argitaratu zuen; obra hartan gizartearen bilakaerari buruzko bere pentsamenduaren oinarriak eman zituen aditzera.

1855ean, The Principles of Psychology (Psikologiaren hastapenak) liburuaren lehen partea argitaratu zuen; bertan, Charles Darwini aurrea hartuz, gizartea etengabe garatzera eta aurrera egitera daramana iraupenaren borroka dela adierazi zuen, eta soilik hobekien moldatuak dauden gizarteak irauten dutela bizirik. Hala, bilakaeraren printzipioan oinarrituz, errealitatearen alde guztiak azaltzen saiatu zen, eta zientzia guztiak bilakaeraren printzipioaren baitan uztartu zituen.

Darwinek bere obra argitaratu zuenean, Spencerrek bere egin zuen haren teoria; horren arabera, errealitate osoa indar edo eragile ezezagun baten bilakaera etengabearen ondorio zela uste zuen Spencerrek; hala, hasieran homogeneoa, zehaztugabea eta sinplea zena, bilakatuz joan ahala, heterogeneo, zehatz eta konplexu bihurtzen zen. Gauzak horrela direla, nebulosen bilakaeratik planetak sortu ziren, eta izaki zelulabakarren bilakaeratik organismo konplexuak. Antzeko prozesua ikusten zuen gizartean ere; hala, hasierako giza talde primitiboak bilakatuz joan ahala sortu ziren indarrean egituratutako gizarteak, eta hortik eratu ziren, halaber, industria-gizarteak, gizabanakoek beren borondatez egindako kontratu batean oinarriturik zeudenak, haren ustetan. Horren ondorioz, Spencer gizarte-eredu guztiz liberal baten aldekoa zen; hala, estatuak ez zuen batere eraginik izan behar gizarte horretan, gizarte liberala, berez egituratua, baitzen gizabanakoaren askatasuna eta gizartearen berezko antolamendua errespetatzen zuen bakarra. Morala gizonaren eta gizartearen harmonia lortzea helburu duen giza gogoaren nahia dela uste zuen, eta, beraz, izaera eta izpiritua errealitate bakarraren kanpoko eta barruko adierazpideak direla.

Beste obrak: The Synthetic Philosophy (1862, Filosofia sintetikoa), First Principles (1862, Lehen Hastapenak), The Principles of Biology (1864-1867, Biologiaren hastapenak), Principles of Pschology (1870-1872, Psikologiaren hastapenak), The Principles of Sociology (1876-1896, Soziologiaren hastapenak) eta The Principles of Ethics (1892-1893, Etikaren hastapenak).

« Hezkuntza, gizaki bakoitzak bere burua gobernatzea du helburu eta ez beste baten menpe egon dadin izakia lortzea.  »
Spencer: Hezkuntzari buruzko bere esaldi ezaguna

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Herbert Spencer link=d:Luanda errorea in mw.wikibase.entity.lua at line 37:data.schemaVersion must be a number, got nil instead.


Luanda errorea in mw.wikibase.entity.lua at line 37:data.schemaVersion must be a number, got nil instead.