Ixiar Rozas
| Ixiar Rozas | |
|---|---|
| Bizitza | |
| Jaiotzako izen-deiturak | Ixiar Rozas Elizalde |
| Jaiotza | Lasarte-Oria, 1972ko urtarrilaren 19a (54 urte) |
| Herrialdea | |
| Hezkuntza | |
| Heziketa | Bartzelonako Unibertsitate Autonomoa |
| Hizkuntzak | euskara gaztelania |
| Jarduerak | |
| Jarduerak | idazlea, antzerkigilea eta katedraduna |
Parte-hartzailea
| |
Ixiar Rozas Elizalde (Lasarte-Oria, Gipuzkoa, 1972ko urtarrilaren 19a) euskal idazlea da. Arte Ederretan doktorea (UPV-EHU), egun, Arte Hezkuntzako irakaslea da Euskal Herriko Unibertsitatean. Azala espazioko lantaldeko eta Zirriborroak eta gero proiektuaren kidea izan da.
Bere testuak, saiakerak eta artikuluak hainbat hizkuntza eta herrialdetan (Mexikon, Italian, Eslovenian, Erresuma Batuan, AEBetan, Portugalen eta Errusian, besteak beste) argitaratu dira.[1] Horietako batzuk aipatze arren: Negutegia (2006), Beltzuria (2014) edo Ejercicios de ocupación. Arte, vida y trabajo (2015).
Sortzaile garaikideei eskainitako Humano caracol (2006-2009) dokumentalaren egilea ere bada.
Kultur langile bezala, mintegiak, lantegiak eta hitzaldiak antolatu izan ditu; besteak beste, Drafting Interior Techniques (Azkuna Zentroa, 2020), Erresonantzian (2011), Arrakalatuta (2014-2015) edota Proklama (2014-2016). Periferiak topaketen fundatzaile-kidea eta zuzendari-artistiko-kidea ere izan da. Italian eta Euskal Herrian (2002-2007) antolatutako topaketa horiek, pentsamendu kritikoaren eta jarduera artistikoen arteko topaketak izan ziren. Testuinguru horretan, Begiradak. Miradas y memorias desde el margen. Glances and memories from the fringes (KMK-Periferike, 2006), liburuaren editorea da Rozas.
Batik bat, idazle gisa egindako ibilbideagatik da ezaguna, baina urte batzuk daramatza ahotsa, gorputza eta lengoaiaren artean dagoen espazioa modu teorikoan eta praktikoan ikertzen.[2]
Diziplina anitzeko sortzailea izanik, honako koreografo, egile eta artistekin lankidetzan aritu izan da, besteak beste: Idoia Zabaleta (Gasteiz), Filipa Francisco (Portugal), Estela Lloves (Vigo/Berlin), Elena Albert (Bartzelona), German Jauregi (Brusela/Bilbo), Maria Muñoz eta Pep Ramis (Girona), Maite Arroitajauregi (Eibar), Maider Lopez (Donostia), Paco Toledo (Bartzelona/Chile), José Luis Gallero (Madril), Mireia Sentis (New York/Madril), etab.[1]
Lanak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Nobela
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Edo zu edo ni (2000, Erein)
- Negutegia (2006, Pamiela)
- Beltzuria (2014, Pamiela)[3]
- Narrugorrik (2025, Consonni)
Narrazioa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Korronteak (2001, Kutxa)
- Sartu, korrontea dabil (2001, Erein)
Poesia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Patio bat bi itsasoen artean (2001, Arabako Foru Aldundia)
- Unisonoa (2020, Pamiela)[4]
- Narrugorrik (2025, Consonni)
Saiakera
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Sonar la voz. 9 ensayos y 9 partituras (2022, Consonni)
Edizioa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Zirriborroak eta gero/ Borradores del futuro (2024, Consonni)
- Ejercicios de ocupación. Afectos, vida y trabajo. (2015, Mercat de las Flors, Poligrafa)
- 4 itinerarios y otras fotos. (2009, L´animal a l´esquena)
- Begiradak. Glances and memories from the fringes. (2005, GFA, Arteleku)
Haur eta gazte literatura
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Yako (2001, Erein)
- Yako eta haizea (2002, Erein)
Antzerkia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Gau bakar bat (2004, Hiria)
Dokumentalak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]https://www.hamacaonline.net/titles/humano-caracol-3-steve-paxton/
Telebistarako
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Gidoilari moduan, hainbat telesailetan lan egin du, hala nola, Benta Berri (ETB), Compañeros (Antena 3) edota Teilatupean (ETB) izenekoetan.[5]
Sariak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- 2001ean, Arabako Foru Aldundiaren Ernestina de Champourcin olerki lehiaketa irabazi zuen, Patio bat bi itsasoen artean lanarengatik.[5]
- 2001ean, Donostia Hiria ipuin lehiaketa irabazi zuen, Korronteak izeneko kontakizunari esker.[5]
Nazioarteko ibilbidea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- 2003 Chateau Lavingy writers residerncy (Suiza) https://www.chateaudelavigny.ch/writers-residence
- 2005 Art OMI writers (USA) https://artomi.org/residencies/writers/
- 2006 Sites of Imagination, Beirut, Girona, Marsella, Lisboa, Cagliari, Lubljana.
- 2017 - Suediako Goteborgeko Liburu Azokan (Göteborg Bokmässan) Beltzuria bere lanaren aurkezpena.[6]
- 2023 Meet me at the lighthouse jaialdia (Schiermonnikoog uhartea, Frisia, Herbehereak).
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ a b «Ixiar Rozas Elizalde» Euskal Idazleen Elkartea (kontsulta data: 2017-11-23).
- ↑ «Ixiar Rozas | Tabakalera» www.tabakalera.eus (kontsulta data: 2024-10-17).
- ↑ Gorka Erostarbe, «Kezkagarria da gazteek gero eta gutxiago erabiltzea hitza», Berria, 2014-12-31
- ↑ Irizar, Itziar Ugarte. ««Tentsioa dakarten lanak falta dira»» Berria (kontsulta data: 2020-10-25).
- ↑ a b c «Rozas Elizalde, Ixiar» Auñamendi Eusko Entziklopedia (kontsulta data: 2017-11-23).
- ↑ «Ixiar Rozas euskal idazlea Göteborgeko Liburu Azokan izango da egunotan» Etxepare Euskal Institutua 2017-09-27 (kontsulta data: 2017-11-23).
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- «Ixiar Rozas», Literaturaren Zubitegian.
- «Rozas, Ixiar», basqueliterature.com webgunean.