Izpiritu Santuaren kapera

Wikipedia, Entziklopedia askea
Izpiritu Santuaren kapera
World Heritage Logo global.svg UNESCOren gizateriaren ondarea
Nafar bidea Nafar bidea
Rocesvalles sillo Carlomagno.jpg
Roncesvalles 99037.jpg
Kokapena
Herrialdea Euskal Herria
Probintzia Nafarroa Garaia
UdalerriaOrreaga
Koordenatuak43°00′31″N 1°19′10″W / 43.0086°N 1.3194°W / 43.0086; -1.319443°00′31″N 1°19′10″W / 43.0086°N 1.3194°W / 43.0086; -1.3194
Historia eta erabilera
Eraikuntza XII. mendea
Berreraikuntza XVII. mendea
Erlijioakatolizismoa
ElizbarrutiaIruñea eta Tuterako artxidiozesia
Gizateriaren ondarea
Erreferentzia669-151
Eskualdea[I]Europa eta Ipar Amerika
Izen-emateabilkura)
151
  1. UNESCOk egindako sailkapenaren arabera

Izpiritu Santuaren kapera (auritzeraz: Izpiritu Zaindueren kapera) edo Karlomagnoko zuloa (auritzeraz: Karlaundiko xuloa) Orreaga udalerriko XII. mendeko kristiau kapera bat da, gotiko estiloan. Donejakue Bidearen baitako ondare kontsideratzen da, Nafar Bideak Nafarroan egiten duen etaparen parte.[1]

Eraikina[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Domenico Laffi erromesak 1670ean idatzi zuenez, kaperak « goi-goian gurutze eder bat daraman piramideko kupula eder bat du ». Egitura oraingoaren antzekoa izan behar zen. Teilatua lau isurkikoa da eta kareharrizko lauza ezkatatuek estaltzen dute, itxura sendoa ematen diotenak. Berrikuntzarik berriena da; garai batean teilak besterik ez zituen izan. Orreagako aldaketak etengabe gertatu ziren, eta, askotan, argi eta garbi huts egin zuten. Gaineko beste estalki txikiago bat bat dator kaperaren jatorrizko proportzioekin. Oinarri koniko trunkatuaren gainean loratutako gurutze txiki batean amaitzen da. Kapera, beraz, hezurtegi gisa erabiltzen zen putzuaren gainean dago, harlangaitzezko hormez eta material bereko kanoi erdiko gangaz sendotuta. Kapera oinplano karratukoa da eta gurutze-ganga sinplea du. Espazio hau zorua baino gorago dago, eta bertan eraiki zen XVII. mendearen hasieran klaustrotxo bat, hiru aldetan harrizko arkuteria eta horma zituena. Arkuak erdi-puntukoak dira eta goiko inposta duten pilare karratuetan bermatuta daude.

Izpiritu Santuaren kapera hileta-tenplutzat hartu behar da, baina ez zen Erdi Aroan betiko lurperatzeko lekua izan. Ospitalean hildako erromesen aldeko mezak ematen ziren barrutia zen, eta, beste leku batean lurperatu ondoren, haien gorpuzkiak hezurtegian uzten zituzten kapera salbuetsiaren azpian. Aspalditik lurperatzen dituzte kalonjeak klaustroan eta kolegiataren onuradunak dira; haien izenak atzeko horman kokatutako zerrenda batean agertzen dira.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. (Ingelesez) Centre, UNESCO World Heritage. «Routes of Santiago de Compostela: Camino Francés and Routes of Northern Spain» UNESCO World Heritage Centre (Noiz kontsultatua: 2021-07-19).

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]