Lumen (unitatea)

Lumen (unitatea)
Neurtzen du	argi-fluxua
SI sistemarako konbertsioa	1 lm
Ikurra	lm, лм, lm, lm eta lm

Lumena, $\mathrm {lm}$ sinboloa, Nazioarteko Unitate Sistemaren (SI) unitatea da $\Phi$ argi-fluxurako. Lumen bat (sinboloa: lm) Nazioarteko Unitate Sistematik eratorriko argi fluxu unitatea da, giza begiak antzeman dezakeen argiaren potentziaren neurketa bat. Argi-fluxua ez da erradiazio fluxua bezalakoa, gizakiaren pertzepzioa sartzen delako. Hau da, bakarrik uhin-luzera batzuk neurtzeko sortua da.

Haren balioa estereoradian baten angelu solidoaren bidez ( $1\,\mathrm {sr}$ ) intentsitateko kandela baten ( $1\,\mathrm {cd}$ ) foku puntual batek igortzen duen argi-fluxuaren baliokidea da. Lumen eta kandelaren arteko erlazioa honakoa da. :

$1\,\mathrm {lm} =1\,\mathrm {cd} \cdot 1\,\mathrm {sr}$

Esfera solido oso baten angelua 4·π estereorradian denez, uniformeki norabide guztietan candela bat irradiatzen duen argi iturri baten argi fluxua 1 cd·4π sr = 4π ≈ 12,57 lumen izango da.

Bere izena eta ikur berezia duen unitate eratorria bat da. Giza begiaren sentikortasuna kontuan hartzen du argia atzemateko orduan; izan ere, begiak sentikortasun desberdinak ditu espektro ikusgaiaren erradiazio elektromagnetikoaren uhin-luzeren arabera. Lumen hitza latinezko lūmen, -ĭnis hitzetik dator, ‘argia’. Izen hau André Blondel ingeniari frantsesak (1863-1938) proposatu zuen 1894an, artikulu batean, non fotometriako neurketa unitateen sistema berri bat aurkeztu zuen, garai hartan erabiltzen ziren unitateekin zeuden arazoak gainditzeko. Ofizialki 1919an adoptatu zen lehenengoz Frantzian.^[1]^[2]

Unitate horrek 1946an "lumen berria" izena hartu zuen definizioa aldatu zelako, baina 1948an "lumen" gisa geratu zen berriro.

Lumen eta lux unitateak kandela oinarri-unitatetik eratortzen dira eta giza ikusmenari buruzko informazioa ematen dute. [6] Askotan, ordu-lumen edo bigarren lumen deritzona erabiltzen da argi-kantitatearen unitate gisa; lumen baten fluxuari dagozkio, ordubetez edo segundo batez emititutakoa, hurrenez hurren.^[3]

Multiploak eta azpimultiploak SI Nazioarteko Unitate Sisteman

Anizkoitza	Izena	Sinboloa	Azpimultiploa	Izena	Sinboloa
100	lumen	lm
10¹	decalumen	dalm	10⁻¹	dezilumen	dlm
10²	hektolumen	hlm	10⁻²	zentiluma	clm
103	kilolumen	klm	10⁻³	mila·lilumen	mlm
10⁶	megalumen	Mlm	10⁻⁶	mikrolumena	µlm
10⁹	gigalumen	Glm	10⁻⁹	nanolumen	nlm
10¹²	teralumen	Tlm	10⁻¹²	picoluma	plm
10¹⁵	petalumen	Plm	10⁻¹⁵	femtolomendi	flm
10¹⁸	exalumen	Elm	10⁻¹⁸	attolumen	alm
10²¹	zettalumen	Zlm	10⁻²¹	zeptolumen	zlm
10²⁴	yottalumen	Ylm	10⁻²⁴	yoctolumen	ylm

Argiztapena

Lumenetan adierazitako argi-fluxua bonbillen ontzietan dagoen informazioa da, eta argiztatu nahi den eremurako egokienak aukera daitezke.

Potentziaren gutxi gorabeherako baliokidetasunak bonbillen wattetan, argi-fluxuaren arabera^[4]
Argi-fluxua (lm)	Potentzia goriak (W)	Potentzia halogenoak (W)	LED potentzia (W)
100	7	6	2
375	25	20	4
450	30	25	5
800	60	45	9
1.100	75	60	12
1.600	100	90	17
2.600	150	145	27
3.000	200	175	32

Barrualdeetako diseinuan, gela bakoitzerako behar diren LED lumenak kalkulatzen jakitea funtsezkoa da argiztapen egokia, erosoa eta espazio eta erabiltzaile bakoitzaren beharretara egokitua lortzeko. Ez dago erantzun zehatzik zenbat LED lumen erabili behar diren jakiteko, baina badira zenbait gomendio etxe baten eremu bakoitzerako, metro koadroko lumen kopuruaren arabera:^[5]^[6]

Sukaldea: 300-400 lm/m²
Sukaldea (lan eremua): 700-800 lm/m²
Egongela: 400-500 lm/m²
Ataria: 300 lm/m²
Logela: 300-400 lm/m²
Logela (tailerra): 700-800 lm/m²
Bainugela: 500-600 lm/m²
Bainugela (konketa): 700-800 lm/m²
Irakurketa eremua: 400 lm/m²

Fotometriako unitateak SI Nazioarteko Sisteman

**Nazioarteko Sistemaren fotometria unitateak**
Kutxa hau:
ikusi
eztabaida
aldatu
Magnitudea	Sinboloa	Unitatea:	Sinboloa	Dimentsioa	Oharrak
Argi-energia	Q_v	lumen (bider) segundo	lm·s	${\text{T·J}}$	Batzuetan talbot izendapena erabiltzen da, Nazioarteko Sistematik kanpo dagoena.
Argi-fluxua	Φ_v, F	lumen (= cd·sr)	lm	${\text{J}}$	Argi-potentziaren neurria.
Argi-intentsitatea	I_v	kandela (= lm/sr)	cd	${\text{J}}$	Argi-intentsitatearen neurri bat da.Angelu solidoaren unitate bakoitzeko argi-fluxuaren baliokidea da.
Luminantzia	L_v	kandela metro karratuko	cd/m²	${\text{L}}^{-2}{\text{·J}}$	Batzuetan nit izena erabiltzen da, Nazioarteko Sistematik kanpo dagoena.
Argiztapena	E_v	lux (= lm/m2)	lx	${\text{L}}^{-2}{\text{·J}}$	Argiak gainazal batean duen eragina neurtzeko erabiltzen da.
Argi-igorpena, Argi-emitantzia. Argi-exitantzia	M_v	lux (= lm/m2)	lx	${\text{L}}^{-2}{\text{·J}}$	Gainazal batek igortzen duen argia neurtzeko erabiltzen da.
Argi-espozizioa	H_v	lux (bider) segundo	lx·s	${\text{L}}^{-2}{\text{·T·J}}$	Iluminantzia denboran integratua.
Erradiazioaren argi-eraginkortasuna	K	lumen watteko	lm/W	${\text{M}}^{-1}{\text{·L}}^{-2}{\text{·T}}^{3}{\text{·J}}$	Argi-fluxuaren eta erradiazio-fluxuaren arteko arrazoia.
Iturri baten argi-eraginkortasuna	η	lumen watteko	lm/W	${\text{M}}^{-1}{\text{·L}}^{-2}{\text{·T}}^{3}{\text{·J}}$	Argi-fluxuaren eta kontsumitutako potentzia elektrikoaren arteko arrazoia.