Martin Peritz Lizarrakoa

Martin Peritz Lizarrakoa
	;
Bizitza
Jaiotza	Lizarra, XIV. mendea
Herrialdea	Nafarroa Garaia, Euskal Herria
Heriotza	Lizarra, 1434ko iraila ( urte)
Jarduerak
Jarduerak	igeltseroa, obra maisua eta arkitektoa

Martin Peritz Lizarrakoa, edo Eulatekoa (Lizarra?, XIV.m 2. erdia^[1] - Lizarra, 1434^[2]) hargin-maisu eta arkitektoa izan zen, Karlos III.a Nafarroakoaren garaiko Nafarroako Erresuman eraikin garrantzitsuetan parte hartu zuena, hala nola Erriberriko Errege Jauregian^[3]. 1389an izendatu zuen erregeak hargin-maisu eta Tuterako gazteluan gortearen gela apainak eraiki zituen 1389-1392 bitartean^[1]. Karlos III.a erregeak hainbeste mirestu zituen gela eder hauek, ezen Erriberriko Errege Jauregi berriaren lanak zuzentzeko izendatu baitzuen. Lanak 1402 eta 1420 bitartean zuzendu zituen.

Haren bustoa Nafarroako jauregiko tronuaren aretoan aurkitzen da, Nafar kulturako hamar pertsonaia ospetsuenen artean^[4].

Lizarrako Done Mikel elizan lanak sustatu eta ordaindu zituen jaun bat izan zen, eta Eulatetarren kapera han da. Bertan Peritzek enkargatutako Santa Helenaren erretaula dago eta San Nikasio eta San Sebastianen erretaula ere han izan zen, biak 15. mende hasierako taula margotu bikainak. Kapera berean hilobiratu zuten bere emazte Toda Sanchez Iartzakoarekin batera, arkosolio bateko hilobi bikoitzean.^[5]

Irudikapenak

Hauek dira Martin Peritz Lizarrakoak zuzenduriko edo parte hartutako eraikin nagusiak^[3]^[1]:

Erriberriko Errege Jauregia eta, batez ere, Lau Haizeen dorrea eta Talaia dorrea (1414)^[6], Erriberri
Leitzako harresiak (1411), Leitza
Aguilar Kodesko harresiak (1416), Aguilar Kodes
Aratzuriko gaztelua (1427), Aratzuri
Lizarrako gaztelua (1430), Lizarra
Brionesko gaztelua (1434), Briones
Kasedako gaztelua (1404), Kaseda
Txapitelaren etxea (1402), Erriberri
Tuterako gazteluan dauden gela gortesauak (1389-1392), Tutera

↑ ^a ^b ^c Martín Périz de Estella. Real Academia de la Historia.
↑ Martín Périz de Estella, o de Eulate artikulua, Javier Hermoso de Mendoza, 2010
↑ ^a ^b Auñamendi eusko entziklopedia. ISSN 2444-5487..
↑ Nafarroako Jauregiko areto nagusia, Nafarroako Gobernuaren webgune ofizialean.
↑ (Ingelesez) Hermoso de Mendoza, Javier. «Martín Périz de Estella, o de Eulate» www.sasua.net (kontsulta data: 2025-09-16).
↑ Martinez de Agirre Aldatz, Javier Maria. (1992). Martín Périz de Estella, maestro de obras góTico receptor y promotor de encargos artísticos. Sevillako unibertsitatea.