Moriarti Produkzioak

Wikipedia, Entziklopedia askea
Moriarti Produkzioak
Handia taldea 1.jpg
Handia filmaren aurkezpenean. Moriarti taldea Eneko Sagardoy aktorearekin.
Sektorea Ikus-entzunezkoa
Sorrera 2003
Egoitza Pasaia
Webgunea http://www.moriarti.com

Moriarti produkzioak Euskal Herriko ekoiztetxe bat da 2003an sortua. Film laburrak, dokumentalak eta film luzeak ekoiztu ditu batez ere. Azken urteetan arrakasta handiko film batzuk estreinatu ditu, besteak beste, Loreak eta Handia izatez biak lehiatu baitziren Donostiako Zinemaldiko Sail Ofizialean eta han-hemenka sari eta nominazio ugari jaso baitzituzten. Ekoiztetxearen egoitza Pasaian dago.


Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hastapenak: Sarobe eta Larrotxene[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Moriartiri bi hasiera eman ahal zaizkio; alde batetik talde moduan izan zuen hasiera, eta bestalde, produkzio etxe bezala. Talde moduan 2000. urtean jaio zen, produktora osatzen duten kideek zine ikasketak bukatu ostean zerbait egiteko batu zirenean. Ikasketak bukatu eta zer egin ez zekitela elkartu ziren Jon Garaño, Jose Mari Goenaga, Aitor Arregi, Xabier Berzosa eta Jorge Gil (2016an Abbadia Saria irabazi zuen euskararen alde egindako lanaren aitorpen gisa.[1]) laburmetrail batzuk egiten hasteko.[2]

Lan egiteko moduraren inguruan aipatzeko da produkzio-etxeetan ez-ohikoa den eredu kolaboratiboa hartu dutela beren gain, eta hala, filmak kide guztien artean egin ohi dituzte eta filma batetik bestera bakoitzaren rolak txandakatuz (zuzendari, gidoigile, ekoizle exekutibo...).[3] Kide ezagunen artean ditugu.

Hasieran aipatutako film labur horiek egin eta gero, esperantza txiki bat zeukatela ikusi zuten proiektu handiago bat burutzeko, Tercero B izena izango zuen laburmetraila, hain zuzen ere. Hau burutzeko, produktora bat sortu zuten eta urte bete beranduago, hau da, 2003an Moriarti produkzio etxea sortu zuten. Dena dela, esan beharra dago ez dutela produktora normal batek bezala funtzionatzen. Haiek produkzioak aurrera eramateaz gain, sortzaileak direlako ere (beste edozein produktora ez bezala).

Lehenengo proiektuak egiten hasi ziren urteetan gaur egun baino zailtasun gehiago zeuden ikus-entzunezko edukia sortzeko. Izan ere, teknologiak nabarmenki egin du aurrera. Haien lehen laburmetrailak sortzeko, Donostiako kultur etxe batean zeuden kamerak eta ordenagailuak erabili zituzten. Material horrekin egin zuten film labur batek zenbait sari irabazi zituen, eta horrekin finantzatu ahal izan zuten Tercero B film laburra. Baina diru gutxi zen irabazi zutena, beraz haien partetik dirua jarri behar izan zuten. Horretaz aparte, Eusko Jaurlaritzari eskatu zioten dirua haien proiektua aurrera eramateko.

Diru falta zeukan oraindik ekoiztetxeak, eta horri aurre egiteko, Euskal Herriko beste produktora batzuei edukiak, gidoiak edota programa ezberdinetarako ideiak eskaini zizkieten. Horri esker hasi ziren pixkanaka diru iturriak edukitzen.  Beraz, film laburrak ekoizten hasi zirenean, horietako zenbaitekin lortutako diruarekin film labur gehiago ekoiztu zituzten. Nolabait labur esateko, Moriartik haien proiektuak finantzatu ditu (osotasunean edota proiektuaren zati bat) aurreko proiektuekin lortutako baliabide eta etekinekin.

Dena dela, laburmetrailak errentagarriak ez zirela ikusi zuten, eta dokumentalak egiteko ideia ugari zituztenez, horiek ekoiztera pasatu ziren. Dokumentaletara salto egiterako orduan, paper garrantzitsua jokatu zuen Irusoin koproduktorak. Irusoinek telebistaren funtzionamendua ezagutzen baitzuen eta beraiei esker lortu ahal izan zuten dokumentalak egiten hasteko dirua. Sahara Marathon izan zen haien lehen dokumentala, asko saldu zena nazioartean. Horrek aukera eman zien beste dokumental batzuk finantzatzeko.

Dokumentalak egiten hasi ziren garaian, telebistek dirua jartzen zuten dokumentala egiteko. Baina gaur egun, gauzak aldatu dira eta telebistek dirua jartzea erabakitzen dute behin dokumentala eginda dagoenean. Hau da, sortutako produktua katearen interesekin bat baldin badator, erabakiko dute erosten duten edo ez. Aldaketa honen ondorioz, dokumentalen errentagarritasunak behera egin zuen eta Moriartik luze metrailak egiteari ekin zion. Beti ere hurrengo proiektuak aurrekoekin lortutako etekinekin finantzatuz.

Produkzio lanetan aritzeaz gain, Moriartiko kideek beste hainbat gauzetan ere hartu dute parte; Animaziozko luzemetraien zuzendaritzan aritu dira “Glup”, “Supertramps” eta “Cristóbal Molón”. Hauek Dibulitoon eta Irusoin produktorek ekoitzita. Lehenengo biak Goya sarietara hautatuak izan ziren “Animaziozko Film Luze onenaren” sarira.

Telebistan ere lanean aritu dira, gidoilari lanetan: ETB1en “Kronikak” programarako edota “Mihiluze” lehiaketarako. ETB2n ere, “Una historia del Zinemaldia” izeneko serie dokumentalean aritu ziren. Beste produkzio etxe batzuentzat ere hainbat formatu garatu dituzte, horietatik: Irusoin, Orio, Baleuko, Morgan Creativos edo Euskalcom produkzio etxeentzat.

Hori gutxi balitz, euskal produktora hau bideo instituzionalak egiten edo idazten aritu da, interneterako edukiak, promozio bideo eta zerbitzuak eskaintzen eta azkenik gidoi analisi lanetan. Nolanahi ere, produktora hainbeste gauza ezberdinetan aritu den arren, hasieran esan bezala, Moriarti zine produkzioa egiteaz bizi da gaur egun.

Ekoizpen nabarmenenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Loreak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sakontzeko, irakurri: «Loreak (filma)»

Aneren bizimodua goitik behera aldatuko da, astero-astero, etxean lore-sorta bat jasotzen hasten denean. Beti ordu berean. Beti modu anonimoan.

Lore misteriotsu batzuek aldatu egingo dituzte Lourdesen eta Tereren bizimoduak ere. Ezezagun batek lore-sorta bat utziko du astero, eurentzat hain garrantzitsua izandako norbaiten oroimenean.

Hiru emakumeren istorioa da hau; lore-sorta xume batzuek goitik behera aldatuko dituzten hiru bizimodu. Lore horiek ahaztutzat zituzten sentimenduak azaleratuko dituzte… Baina, azken batean, loreak baino ez dira.

Handia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sakontzeko, irakurri: «Handia»

Lehen Karlistaldian borrokatu ostean, Martin Gipuzkoako bere etxera itzuliko da, eta han, harrituta, bere anaia gazte Joakin ohikoa baino askoz ere handiagoa dela aurkituko du. Mundu osoak Lurreko gizon handiena ikusteko ordaindu nahi izango duelakoan, bi anaiek bidaia luze bati ekingo diote, Europan zehar. Bidean, anbizioak, diruak eta ospeak betirako aldatuko dute familiaren patua. Benetako gertakarietan oinarritutako istorio bat.

Handia euskaraz eginiko filmik garestiena eta ikusiena da. 10 Goya sari irabazi zituen eta Donstiako zinemaldian Euskal zinemaren Irizar saria eta epaimahairen sari berezia jaso zituen.


Filmografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Film luzeak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Film laburrak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ekoiztetxeak lan handia egin du film laburren esparruan eta lan sorta handia du bere katalogoan

Dokumentalak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Egun jada egiten ez dituen arre, dokumental oso ezagunak egin ditu ekoiztetxe honek, besteak beste Lucio.

Sariak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Film luzeak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

80 egunean[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Sakontzeko, irakurri: «80 egunean»
Loreak[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Handia[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  • Donostiako Zinemaldia - Epaimahakideen Sari Berezia
  • Donostiako Zinemaldia - Euskal Film onenari Irizar Saria
  • Festivalers Zinemaldia - Zuzendari onenak eta Film onena.
  • 27th Noir in Festival di Como e Milano - Film onena
  • Días de Cine - TVE - "Somos Cine" Saria
  • Premios Feroz - Poster onena (Iñaki Villuendas)
  • Premios Feroz - Musika onena (Pascal Gaigne)
  • Premios Medallas CEC - Aktore berri onena (Eneko Sagardoy)
  • Premios Medallas CEC - Musika onena (Pascal Gaigne)
  • Premios Goya - Aktore berri onena (Eneko Sagardoy)
  • Premios Goya - Jantzien diseinu onena (Saioa Lara)
  • Premios Goya - Edizio onena (Laurent Dufreche, Raúl López)
  • Premios Goya - Produkzio zuzendaritza onena (Ander Sistiaga)
  • Premios Goya - Makillaje eta ile-apainketa onena (Ainhoa Eskisabel, Olga Cruz, Gorka Agirre)
  • Premios Goya - Argazki zuzendaritzarik onena (Javi Agirre Erauso)
  • Premios Goya - Arte zuzendaritzarik onena (Mikel Serrano)
  • Premios Goya - Musika onena (Pascal Gaigne)
  • Premios Goya - Efektu berezi onenak (Jon Serrano, David Heras)
  • Premios Goya - Gidoi original onena (Aitor Arregi, Andoni de Carlos, Jon Garaño, Jose Mari Goenaga)
  • Zinemaldia Cat de Barcelona - Film onena
  • Festival de Punta del Este de Uruguay - Aktore onena (Eneko Sagardoy)
  • Gasteizko 32. Euskal Zinearen Astea - Film onena
  • Premios Union de Actores - Aktore berri onena (Eneko Sagardoy)

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. EiTB. Moriarti ekoiztetxeak jasoko du Gipuzkoako Aldundiaren Abadia saria. . Noiz kontsultatua: 2017-10-04.
  2. «Moriarti - Sortaldeak - Udako serieak - Berria.eus» www.berria.eus . Noiz kontsultatua: 2018-09-02.
  3. (Gaztelaniaz) Una productora asamblearia. Noticias de Gipuzkoa. . Noiz kontsultatua: 2017-10-04.

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]