Edukira joan

Moustéru

Moustéru
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Bretainia
Departamendua Côtes-d'Armor
BarrutiGuingampeko barrutia
Izen ofizialaMoustéru
Moustérus
Posta kodea22200
HerriburuaMoustéru (en) Itzuli
Geografia
Koordenatuak48°31′02″N 3°14′20″W / 48.5172°N 3.2389°W / 48.5172; -3.2389
Mapa
Azalera14,28 km²
Altitudea257 m, 110 m, 295 m eta 209 m
MugakideakBourbriac, Coadout, Grâces, Gurunhuel, Plouisy eta Tréglamus
Demografia
Biztanleria645 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 308 (%47,8) (%52,2) 337 alt_right
Dentsitatea45 bizt/km²
mousteru.fr

Moustéru (bretainieraz Mouteruz) Bretainiako Côtes-d'Armor departamenduko udalerria da. Azken erroldaren arabera 645 biztanle zituen 14,3 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Bourbriac, Coadout, Grâces, Gurunhuel, Plouisy eta Tréglamus.

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko garbia du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoa du, eta Bretainiako klima-sailkapenaren arabera « Littoral doux » zonan dago[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2a zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,5 °C-koa da, 1,2 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1063 mm-koa da, urtarrilean 15,7 euri-egun eta uztailean 8,2 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Kerpert udalerrian dago, 14,3 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10,8 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1088,9 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,5 °C-koa da, 2026ko ekainaren 25an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -12,8 °C-koa da, 1997ko urtarrilaren 2an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 10,6 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (16,3 °C) eta hotzena urtarrila (5,8 °C). Urteko prezipitazioa 974 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (127 mm) eta lehorrena uztaila (50 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,21 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (10,0 °C) baino 1,3 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2020, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2023 izan zen (11,9 °C) eta hotzena 1963 (8,9 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Moustéru)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 5.8 5.8 7.3 8.9 11.8 14.6 16.3 16.2 14.1 11.5 8.4 6.4 10.6
Pilatutako prezipitazioa (mm) 108 93 70 75 68 54 50 57 63 98 112 127 974
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,0 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,7+0,7+0,8+0,9+1,0+0,9+0,6+0,6+0,1+0,2+0,6+0,3
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,0 °C)
+2 °C−2 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

BiztanleriaUrtea50060070080090010001100120013001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 337 gizon, 308 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
1.48
 
85-89
 
3.25
1.48
 
80-84
 
3.25
4.45
 
75-79
 
6.49
7.42
 
70-74
 
9.74
5.93
 
65-69
 
6.49
7.42
 
60-64
 
1.62
13.35
 
55-59
 
6.49
7.42
 
50-54
 
5.19
2.97
 
45-49
 
4.87
4.75
 
40-44
 
6.82
12.17
 
35-39
 
10.06
4.45
 
30-34
 
6.82
1.48
 
25-29
 
3.25
2.97
 
20-24
 
5.19
4.75
 
15-19
 
1.62
3.26
 
10-14
 
8.44
9.50
 
5-9
 
8.77
4.75
 
0-4
 
1.62
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Moustéru udalerrian 645 biztanle zeuden eta 300 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,15 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 35,0), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

645biztanle
300elkarbizitza-unitate
2,15lagun elkarbizitza-unitateko
195familia
Udalerria
% 26
% 27
% 10
% 35
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 195 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (81). Guraso bakarreko 36 familietatik 26etan ama zen guraso bakarra. 96 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 46k seme-alaba bakarra zuten etxean, 42k bi, eta 11k hiru edo gehiago.[9]

81
78
36
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean96
Seme-alaba bat46
Bi seme-alaba42
Hiru seme-alaba11
Lau edo gehiago0

15 urte edo gehiago zituzten 548 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 2,7 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 37,1. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 74,2).[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 3
25-39% 17
40-54% 14
55-64% 22
65-79% 25
80 +% 37
Bikotean bizi da
15-24% 4
25-39% 67
40-54% 74
55-64% 67
65-79% 71
80 +% 63

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 42,5 ezkonduta zegoen, eta beste % 19,5 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 11,9 izatezko bikotean eta % 7,7 PACS bidez lotuta). % 26,1 ezkongabeak ziren, % 6,4 alargunak eta % 5,5 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 42,5
Ezkongabea% 26,1
Izatezko bikotean% 11,9
PACS bidez lotuta% 7,7
Alarguna% 6,4
Dibortziatuta% 5,5

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 30,3), enplegatuak (% 23,7), eskulangileak (% 20,3), erdi-mailako lanbideak (% 15,3). Talde nagusia (erretiratuak, % 30,3) Côtes-d'Armor departamenduko batez bestekoaren (% 39,4) azpitik dago. 10 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 3,3).[9]

Udalerria
% 15
% 24
% 20
% 30
Côtes-d'Armor
% 13
% 14
% 15
% 39
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 353 etxebizitza zeuden. Horietatik 293 egoitza nagusi ziren, 22 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 38 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (346), eta apartamentuak gutxi ziren (7). Egoitza nagusietatik 244 beren jabearen bizilekuak ziren, 44 alokairuan zeuden, 10 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 5 doan lagata.[10]

353etxebizitza
293egoitza nagusi
346etxe
7apartamentu

Etxebizitza multzoa

293
38
Egoitza nagusia (293)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (22)Hutsik (38)

Etxe mota

346
Etxea (346)Apartamentua (7)

Jabetza egoera

244
44
Jabeak (244)Alokairuan (44)HLM (10)Doan lagata (5)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (89).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik72
1919-194520
1946-197026
1971-199089
1991-200545
2006-202034

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (162). 129 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 251 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 133 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 145tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela15
3 gela37
4 gela79
5 gela edo gehiago162

Berogailu mota

66
86
129
Gas sarea (1)Fuel-olioa (66)Elektrizitatea (86)Gas botila (12)Bestelakoak (129)

Aparkalekua eta ibilgailuak

251aparkalekua
133ibilgailu 1
145ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 387 biztanleetatik 323 aktibo ziren (% 83,5), horietako 284 lanean (% 73,4) eta 39 langabezian (aktiboen % 12,1).

38715-64 urteko biztanle
% 83,5aktibo
% 73,4lanean
% 12,1langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 56,0
25-54 urte% 95,7
55-64 urte% 74,4
Gizonak% 85,0
Emakumeak% 81,8

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 0,0
BEPC, brebeta% 22,7
CAP-BEP% 14,6
Batxilergoa% 16,9
Goi-mailako +2% 5,4
Goi-mailako +3/4% 6,1
Goi-mailako +5% 0,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 12,1). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

64 ez-aktibotik 29 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 45,3), 17 erretiraturik zeuden (% 26,6) eta 18 bestelako ez-aktibo ziren (% 28,1).

Ez-aktiboak

% 45
% 27
% 28
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 28
% 37
% 21
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 73 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 284 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

73enplegu udalerrian
% 52,1soldatapeko
% 47,9ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.940 eurokoa zen.

24.940 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 25.590 €
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1987ko apirilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 2,4 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre (2010eko ekainaren 18a), «Les types de climats en France, une construction spatiale», Cybergéo : revue européenne de géographie (Frantsesez), 501, doi:10.4000/cybergeo.23155.
  2. ↑ Dubreuil, Vincent (2022ko otsaila), «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen», La Météorologie (Frantsesez), 116, doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012.
  3. ↑ «Le climat en France hexagonale et Corse», meteofrance.com (Frantsesez).
  4. ↑ «Réglementation environnementale RE2020», ecologie.gouv.fr (Frantsesez), 2020ko azaroaren 18a.
  5. 1 2 «Station Météo-France « Kerpert », fiche climatologique» (PDF), data.gouv.fr (Frantsesez).
  6. 1 2 «Données changement climatique - SIM quotidienne», data.gouv.fr (Frantsesez), Météo-France.
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee», www.insee.fr (kontsulta data: 2026ko uztailaren 27a).
  8. ↑ «Naissances de 2008 à 2025», Insee (Frantsesez) (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  9. 1 2 3 4 5 «Couples-Familles-Ménages en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  10. 1 2 3 «Logement en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]