Guingamp

Guingamp
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe	Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboa	metropolitar Frantzia
Eskualdea	Bretainia
Departamendua	Côtes-d'Armor
Barruti	Guingampeko barrutia
Alkatea	Philippe Le Goff (en)
Izen ofiziala	Guingamp
Posta kodea	22200
Geografia
Koordenatuak	48°33′45″N 3°09′04″W
Azalera	3,41 km²
Altitudea	93 m, 62 m, 126 m eta 82 m
Mugakideak	Pabu, Grâces, Plouisy, Ploumagoar eta Saint-Agathon
Demografia
Biztanleria	7.111 (2023ko urtarrilaren 1a)
3.977 (%55,7)   (%44,3) 3.160
Dentsitatea	2.085 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuak	Urbino
villeguingamp.bzh

Guingamp (bretainieraz: Gwengamp) Côtes-d'Armor departamenduan dagoen Bretainiako udalerria da. Bro Dreger lurralde historikoan kokaturik dago. 2007ko erroldaren arabera 7.661 biztanle ditu.

Etimologia

Bretoierazko Gwengamp' izenak "zelai zuria" esan nahi du.

Geografia

Udalerri mugakideak

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Pabu, Grâces, Plouisy, Ploumagoar eta Saint-Agathon.

Klima

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko garbia du. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoa du, eta Bretainiako klima-sailkapenaren arabera « Littoral doux » zonan dago. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2a zonan dago.

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,2 °C-koa da, 1 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 871 mm-koa da, urtarrilean 13,9 euri-egun eta uztailean 7,4 egun izanik. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Lanleff udalerrian dago, 16,5 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,7 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 845,9 mm-koa delarik. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 37,5 °C-koa da, 2022ko uztailaren 18an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -8 °C-koa da, 1997ko urtarrilaren 2an lortua.

Historia

Guingampen historia bertan izan diren hiru gazteluek kontatzen dute. Lehenengoa 1030 urtean eraiki zen, bigarrena XII mendean eta hirugarrena XV mendearen erdialdera. XVII mendeko matxinadetan parte aktiboa izan zuen eta Richelieu kardinalak zigor bezala hiru gazteluak suntsiu zituen. Gaur egun bakoitzaren dorre bana baino ez da gelditzen.

1789ko Frantziako Iraultzan ere aktiboki hartu zuen parte.

Demografia

Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022 Guztira: 3.160 gizon, 3.977 emakume
% Gizonak Adina Emakumeak % 0.00   95+   0.50 0.32   90-94   1.89 1.58   85-89   4.15 1.74   80-84   3.77 3.01   75-79   2.51 3.48   70-74   5.05 5.57   65-69   6.69 4.59   60-64   5.43 6.17   55-59   5.31 7.15   50-54   4.65 7.47   45-49   7.67 6.80   40-44   3.65 3.80   35-39   4.65 6.49   30-34   4.02 5.70   25-29   5.68 9.84   20-24   11.21 10.47   15-19   9.33 5.38   10-14   6.54 5.06   5-9   3.77 5.38   0-4   3.52
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta.

Hazkunde begetatiboa

Urtea	2008	2009	2010	2011	2012	2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024	2025
Hazkunde begetatiboa	−22	18	−8	0	−34	−38	−30	−23	−36	−66	−13	−28	−53	−55	−55	−15	−19	−37
Jaiotzak	71	109	68	77	67	55	69	71	59	49	86	58	55	50	64	68	69	73
Heriotzak	93	91	76	77	101	93	99	94	95	115	99	86	108	105	119	83	88	110

Honakoa hazkunde begetatiboa erakusten duen grafiko bat da, hau da, urte batean jaiotakoei hildakoak kentzearen emaitza. Datuak INSEE erakundeak eskaintzen ditu eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Familiak eta etxeguneak

2023 erroldaren arabera, Guingamp udalerrian 6.874 biztanle zeuden eta 4.169 elkarbizitza unitate, hau da, 1,65 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 63,7), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).

6.874biztanle

4.169elkarbizitza-unitate

1,65lagun elkarbizitza-unitateko

1.444familia

Udalerria

% 10

% 14

% 11

% 64

Metropolitar Frantzia

% 24

% 26

% 10

% 39

Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 1.444 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (575). Guraso bakarreko 460 familietatik 360etan ama zen guraso bakarra. 630 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 405k seme-alaba bakarra zuten etxean, 225k bi, eta 185k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 409 bikoteetatik 55tan (% 13,4) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.

575

409

460

Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean630

Seme-alaba bat405

Bi seme-alaba225

Hiru seme-alaba120

Lau edo gehiago65

15 urte edo gehiago zituzten 6.138 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 42,1 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 55,5. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 65-79 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 46,8). 80 urte edo gehiagoko 541 biztanleetatik 476 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 65 kolektibitateren batean.

Bakarrik bizi da

15-24% 42

25-39% 36

40-54% 36

55-64% 51

65-79% 49

80 +% 55

Bikotean bizi da

15-24% 13

25-39% 46

40-54% 46

55-64% 41

65-79% 47

80 +% 31

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 24,8 ezkonduta zegoen, eta beste % 12,4 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 9,7 izatezko bikotean eta % 2,8 PACS bidez lotuta). % 43,5 ezkongabeak ziren, % 8,8 alargunak eta % 10,4 dibortziatuak.

Ezkongabea% 43,5

Ezkonduta% 24,8

Dibortziatuta% 10,4

Izatezko bikotean% 9,7

Alarguna% 8,8

PACS bidez lotuta% 2,8

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 28,6), eskulangileak (% 17,9), bestelakoak (% 17,3), enplegatuak (% 15,8). Talde nagusia (erretiratuak, % 28,6) Côtes-d'Armor departamenduko batez bestekoaren (% 39,4) azpitik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.

Udalerria

% 12

% 16

% 18

% 29

% 17

Côtes-d'Armor

% 13

% 14

% 15

% 39

Metropolitar Frantzia

% 13

% 16

% 15

% 14

% 30

NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023

	Kopurua	%
Elkarbizitza-unitateak
Seme-alabekin bizi ziren bikoteak	409	% 9,8
Etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak	575	% 13,8
Guraso bakarrekoak	460	% 11,0
Kide bakarrekoak	2.654	% 63,7
Bestelakoak	70	% 1,7
Familiak
Seme-alabarik gabeko bikoteak	575	% 39,8
Seme-alabadun bikoteak	409	% 28,3
Guraso bakarrekoak	460	% 31,9
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean	630	% 43,6
Seme-alaba bat	405	% 28,0
Bi seme-alaba	225	% 15,6
Hiru seme-alaba	120	% 8,3
Lau seme-alaba edo gehiago	65	% 4,5
Egoera zibila (15 urte edo gehiago)
Ezkonduta	1.523	% 24,8
Izatezko bikotean	593	% 9,7
PACS bidez lotuta	171	% 2,8
Ezkongabea	2.669	% 43,5
Alarguna	542	% 8,8
Dibortziatuta	639	% 10,4
Erreferentziazko pertsonaren lanbidea
Nekazariak	0	% 0,0
Artisau, merkatari eta enpresa-buruak	125	% 3,0
Goi-mailako langileak	245	% 5,9
Erdi-mailako lanbideak	480	% 11,5
Enplegatuak	660	% 15,8
Eskulangileak	745	% 17,9
Erretiratuak	1.192	% 28,6
Bestelakoak	721	% 17,3
Iturria: INSEE, RP2023.

Etxebizitza

2023 erroldaren arabera, udalerrian 5.131 etxebizitza zeuden. Horietatik 4.165 egoitza nagusi ziren, 203 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 763 hutsik zeuden. Apartamentuak ziren nagusi (3.226), etxeak baino gehiago (1.872). Egoitza nagusietatik 1.390 beren jabearen bizilekuak ziren, 2.675 alokairuan zeuden, 1.028 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 100 doan lagata.

5.131etxebizitza

4.165egoitza nagusi

1.872etxe

3.226apartamentu

Etxebizitza multzoa

4.165

763

Egoitza nagusia (4.165)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (203)Hutsik (763)

Etxe mota

1.872

3.226

Etxea (1.872)Apartamentua (3.226)

Jabetza egoera

1.390

2.675

1.028

Jabeak (1.390)Alokairuan (2.675)HLM (1.028)Doan lagata (100)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1946-1970 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (1.320).

Eraikuntza garaia

1919 aurretik410

1919-1945373

1946-19701.320

1971-1990967

1991-2005534

2006-2020560

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (1.036). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (2.264 etxebizitzatan). 1.959 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 2.253 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 688tan bi edo gehiago.

Gela kopurua

1 gela505

2 gela831

3 gela1.017

4 gela776

5 gela edo gehiago1.036

Berogailu mota

2.264

1.500

Gas sarea (2.264)Fuel-olioa (262)Elektrizitatea (1.500)Gas botila (27)Bestelakoak (112)

Aparkalekua eta ibilgailuak

1.959aparkalekua

2.253ibilgailu 1

688ibilgailu 2+

Taula osoa: etxebizitzak, 2023

	Kopurua	%
Etxebizitza multzoa
Egoitza nagusia	4.165	% 81,2
Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa	203	% 4,0
Hutsik	763	% 14,9
Etxe mota
Etxeak	1.872	% 36,5
Apartamentuak	3.226	% 62,9
Gela kopurua (egoitza nagusiak)
1 gela	505	% 12,1
2 gela	831	% 20,0
3 gela	1.017	% 24,4
4 gela	776	% 18,6
5 gela edo gehiago	1.036	% 24,9
Eraikuntza garaia (egoitza nagusiak)
1919 aurretik	410	% 9,8
1919-1945	373	% 9,0
1946-1970	1.320	% 31,7
1971-1990	967	% 23,2
1991-2005	534	% 12,8
2006-2020	560	% 13,4
Jabetza egoera (egoitza nagusiak)
Jabeak	1.390	% 33,4
Alokairuan	2.675	% 64,2
HLM	1.028	% 24,7
Doan lagata	100	% 2,4
Berogailu mota (egoitza nagusiak)
Gas sarea	2.264	% 54,4
Fuel-olioa	262	% 6,3
Elektrizitatea	1.500	% 36,0
Gas botila	27	% 0,6
Bestelakoak	112	% 2,7
Aparkalekua eta ibilgailuak (egoitza nagusiak)
Aparkalekua	1.959	% 47,0
Ibilgailu bat	2.253	% 54,1
Bi ibilgailu edo gehiago	688	% 16,5
Iturria: INSEE, RP2023.

Ekonomia

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 4.639 biztanleetatik 2.968 aktibo ziren (% 64,0), horietako 2.333 lanean (% 50,3) eta 635 langabezian (aktiboen % 21,4).

4.63915-64 urteko biztanle

% 64,0aktibo

% 50,3lanean

% 21,4langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 40,1

25-54 urte% 82,9

55-64 urte% 52,9

Gizonak% 67,7

Emakumeak% 60,5

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 32,4

BEPC, brebeta% 37,3

CAP-BEP% 29,3

Batxilergoa% 20,4

Goi-mailako +2% 10,9

Goi-mailako +3/4% 8,9

Goi-mailako +5% 6,6

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 21,4). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

1.671 ez-aktibotik 766 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 45,8), 250 erretiraturik zeuden (% 15,0) eta 656 bestelako ez-aktibo ziren (% 39,3).

Ez-aktiboak

% 46

% 15

% 39

Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria

% 14

% 24

% 29

% 25

NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 5.149 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 2.333 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.

5.149enplegu udalerrian

% 88,0soldatapeko

% 12,0ez-soldatapeko

NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 20.520 eurokoa zen, eta biztanleen % 29 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

20.520 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 25.590 €

% 29,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 12,2

Departamenduarekiko konparaketa xehea

Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua)

18 urtez azpiko% 17,1

18-29 urte% 14,7

30-39 urte% 12,5

40-49 urte% 13,0

50-64 urte% 11,6

65-74 urte% 7,4

75 urte eta gehiago% 8,1

Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua)

Jabeak% 6,8

Errentariak% 27,1

Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua)

INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga).

Jarduera-errenta% 62,0

Pentsio/erretiroak% 35,9

Ondarea, bestelakoak% 11,8

Gizarte-prestazioak% 4,4

Zuzeneko zergak−% 14,1

Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 53,8, ez-soldatapekoen errenta % 6,1, langabezia-sariak % 2,1.

Kirolak

Herriko futbol taldea En Avant de Guingamp da eta herria oso txikia den arren futbol taldeak lehen mailan jokatzen du eta birritan irabazi du Frantziako Kopa, 2009 eta 2014an.

Ondasun nabarmenak

• 
  Notre-Dame de Bon-Secours basilika.
• 
  Udaletxea.
• 
  Pedro II.aren gaztelua.
• 
  Château des Salles.
• 
  La Plomée iturria.
• 
  Alde zaharra.
• 
  Roudourou fubol zelaia.
• 
  En Avant de Guingamp taldearen logoa.

Hiri senidetuak

• Shannon (Clare konderria) (Irlanda)
• Aue (Alemania)
• Urbino (Italia)

Kanpo estekak

• Datuak: Q193808
• Multimedia: Guingamp / Q193808