Edukira joan

Lannion

Lannion
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Bretainia
Departamendua Côtes-d'Armor
BarrutiLannioneko barrutia
AlkateaPaul Le Bihan (en) Itzuli
Izen ofizialaLannion
Posta kodea22300
Geografia
Koordenatuak48°43′57″N 3°27′19″W / 48.7325°N 3.4553°W / 48.7325; -3.4553
Mapa
Azalera43,91 km²
Altitudea107 m, 0 m eta 68 m
MugakideakCaouënnec-Lanvézéac, Louannec, Pleumeur-Bodou, Ploubezre, Ploulec'h, Rospez, Saint-Quay-Perros, Tonquédec eta Trébeurden
Demografia
Biztanleria20.315 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 10.353 (%50,5) (%49,5) 10.167 alt_right
Dentsitatea463 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakCaerphilly, Günzburg eta Viveiro
lannion.bzh

Lannion (bretainieraz: Lannuon) Bretainiako iparraldean dagoen hiria da, Cotes d'Armor/Aodoù an Arvoreko departamenduan kokatutakoa. 18.368 biztanle zituen 1999an eta Bro Dreger lurralde historikoko hiri handiena da, ez ordea hiriburua.

Hasiera batean Lann Huon ("Huon-en lurra") izena izan zuen, Lord Huon baitzen eremu honen jabea.

Léguer ibaiaren ertzean dago hiria, zeharkatzeko puntu errazena den tokian. Kostaldetik gertu dago eta itsasaldien eragina pairatzen du. Itsasoaren indarra aprobetxatzeko egitura bat eraiki zuten 1992an.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Caouënnec-Lanvézéac, Louannec, Pleumeur-Bodou, Ploubezre, Ploulec'h, Rospez, Saint-Quay-Perros, Tonquédec eta Trébeurden.

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko garbia du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoa du, eta Bretainiako klima-sailkapenaren arabera « Littoral doux » zonan dago[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2a zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,3 °C-koa da, 0,6 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 851 mm-koa da, urtarrilean 15 euri-egun eta uztailean 7,3 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, udalerrian bertan dagoen Météo-France estazioan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,6 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 929,5 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40 °C-koa da, 2022ko uztailaren 18an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -7,1 °C-koa da, 2018ko otsailaren 28an lortua[oh 1][5].

Daniarrek 836 urtean Lexobie herria suntsitu zutenean handik gertu hiri berria altxatu zuten. Léguer ibaian gora eraso egitea erraza zenez gaztelua eraiki behar izan zuen Lannionek.

Lannioneko zubia pasabide garrantzitsua bihurtu zen eta honen ondorioz XIV eta XVII mendeen artean Bretainian izandako gerratan hainbat borroka izan ziren bertan. XX mendean kaiak hartu zuen indarra eta honen harira garapen handia izan zuen hiriak.

BiztanleriaUrtea30006000900012.00015.00018.00021.0001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 10.167 gizon, 10.353 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.04
 
95+
 
0.48
0.30
 
90-94
 
2.09
1.81
 
85-89
 
2.91
2.67
 
80-84
 
3.90
4.00
 
75-79
 
5.88
6.14
 
70-74
 
7.46
5.55
 
65-69
 
7.63
6.53
 
60-64
 
6.66
6.31
 
55-59
 
7.47
6.43
 
50-54
 
7.39
6.35
 
45-49
 
5.95
6.16
 
40-44
 
5.93
4.54
 
35-39
 
4.57
4.65
 
30-34
 
4.33
5.82
 
25-29
 
3.41
7.79
 
20-24
 
4.08
9.84
 
15-19
 
6.87
6.54
 
10-14
 
5.79
4.66
 
5-9
 
4.19
3.86
 
0-4
 
3.02
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[6].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Lannion udalerrian 19.314 biztanle zeuden eta 10.526 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 1,83 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 50,0), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[8]

19.314biztanle
10.526elkarbizitza-unitate
1,83lagun elkarbizitza-unitateko
5.110familia
Udalerria
% 15
% 24
% 9
% 50
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 5.110 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (2.537). Guraso bakarreko 967 familietatik 765etan ama zen guraso bakarra. 2.815 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 1.094k seme-alaba bakarra zuten etxean, 831k bi, eta 370k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 1.605 bikoteetatik 179tan (% 11,2) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[8]

2.537
1.605
967
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean2.815
Seme-alaba bat1.094
Bi seme-alaba831
Hiru seme-alaba296
Lau edo gehiago74

15 urte edo gehiago zituzten 17.520 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 24,9 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 44,8. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 55-64 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 61,8). 80 urte edo gehiagoko 1.480 biztanleetatik 1.172 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 308 kolektibitateren batean.[8]

Bakarrik bizi da
15-24% 25
25-39% 29
40-54% 24
55-64% 32
65-79% 35
80 +% 45
Bikotean bizi da
15-24% 11
25-39% 54
40-54% 61
55-64% 62
65-79% 60
80 +% 34

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 36,3 ezkonduta zegoen, eta beste % 14,3 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 9,7 izatezko bikotean eta % 4,6 PACS bidez lotuta). % 32,4 ezkongabeak ziren, % 8,4 alargunak eta % 8,6 dibortziatuak.[8]

Ezkonduta% 36,3
Ezkongabea% 32,4
Izatezko bikotean% 9,7
Dibortziatuta% 8,6
Alarguna% 8,4
PACS bidez lotuta% 4,6

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 35,7), enplegatuak (% 13,8), goi-mailako langileak (% 13,0), erdi-mailako lanbideak (% 12,8). Talde nagusia (erretiratuak, % 35,7) Côtes-d'Armor departamenduko batez bestekoaren (% 39,4) azpitik dago. 13 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,1).[8]

Udalerria
% 13
% 13
% 14
% 12
% 36
% 9
Côtes-d'Armor
% 13
% 14
% 15
% 39
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 11.925 etxebizitza zeuden. Horietatik 10.490 egoitza nagusi ziren, 745 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 689 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (7.253), eta apartamentuak gutxi ziren (4.613). Egoitza nagusietatik 5.739 beren jabearen bizilekuak ziren, 4.639 alokairuan zeuden, 1.653 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 113 doan lagata.[9]

11.925etxebizitza
10.490egoitza nagusi
7.253etxe
4.613apartamentu

Etxebizitza multzoa

10.490
Egoitza nagusia (10.490)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (745)Hutsik (689)

Etxe mota

7.253
4.613
Etxea (7.253)Apartamentua (4.613)

Jabetza egoera

5.739
4.639
1.653
Jabeak (5.739)Alokairuan (4.639)HLM (1.653)Doan lagata (113)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (3.019).[9]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik813
1919-1945539
1946-19701.876
1971-19903.019
1991-20052.057
2006-20202.095

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (4.278). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (4.305 etxebizitzatan). 7.201 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 5.655 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 3.186tan bi edo gehiago.[9]

Gela kopurua

1 gela568
2 gela1.424
3 gela2.066
4 gela2.154
5 gela edo gehiago4.278

Berogailu mota

4.305
4.116
1.365
Gas sarea (4.305)Fuel-olioa (596)Elektrizitatea (4.116)Gas botila (108)Bestelakoak (1.365)

Aparkalekua eta ibilgailuak

7.201aparkalekua
5.655ibilgailu 1
3.186ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 12.317 biztanleetatik 8.661 aktibo ziren (% 70,3), horietako 7.497 lanean (% 60,9) eta 1.163 langabezian (aktiboen % 13,4).

12.31715-64 urteko biztanle
% 70,3aktibo
% 60,9lanean
% 13,4langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 37,6
25-54 urte% 89,4
55-64 urte% 59,5
Gizonak% 69,9
Emakumeak% 70,8

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 31,2
BEPC, brebeta% 29,9
CAP-BEP% 17,9
Batxilergoa% 13,8
Goi-mailako +2% 9,0
Goi-mailako +3/4% 10,3
Goi-mailako +5% 5,7

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 13,4). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

3.656 ez-aktibotik 1.757 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 48,1), 803 erretiraturik zeuden (% 22,0) eta 1.095 bestelako ez-aktibo ziren (% 30,0).

Ez-aktiboak

% 48
% 22
% 30
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 24
% 25
% 25
% 18
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 15.709 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 7.497 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

15.709enplegu udalerrian
% 89,3soldatapeko
% 10,7ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.750 eurokoa zen, eta biztanleen % 16 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

25.750 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 25.590 €
% 16,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 12,2

Ondasun nabarmenak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Alde zahar ederra dauka, Erdi Aroko eraikin eta enparantza ugari kontserbatu baititu.

Hiri senidetuak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. Estazioko erregistroak 1993ko azaroaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Lannion_aero », fiche climatologique. .
  6. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  7. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  8. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  9. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]