Ogro operazioa

Wikipedia, Entziklopedia askea
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu
Luis Carrero Blancoren oroitagarria.

Ogro operazioa ETA erakundeak Luis Carrero Blanco espainiar almirantea eta politikari frankista 1973 urtean, Espainiako gobernu-presidentea zelarik, erailtzeko plana aurrera eraman eta burutzeko operazioa izan zen. ETAkideek Madrilgo soto batetik presidentea pasatu ohi zen kaleko punturaino tunel bat egin eta lehergailu indartsu bat jarri zuten bertan. 1973ko abenduaren 20a, presidentearen autoa pasatzean lehergailua leherrarazi eta presidentea, auto ofizialaren txoferra eta polizia-inspektore bat erail zituzten.

Atentatua[aldatu | aldatu iturburu kodea]

"Txikia" (1973ko apirilean Guardia Zibilak hildako Eustakio Mendizabal etakidearen omenez) izena zuen ETAren talde armatuak Madrilgo Claudio Coello kalearen 104an etxe bat alokatu zuen, Carrero Blanco San Francisco de Borja elizara egunero mezara joateko handik pasatzen zen eta.

Bost hilabete eman zituzten kaletik behean zihoan tunel bat egiten alokatzaileari eskultoreak zirela esanez. Etakideek tunela gordetegi ofizial batetik lapurturiko 80 kg Goma-2 lehergaiz bete zuten.

1973ko abenduaren 20an, Langile Komisioetako hamar kideen aurkako Proceso 1001 auzia hasi baino hamabost minutu aurrerago, argiketariz jantzitako taldearen hiru kideek orduko Espainiako presidentearen Dodge Dart autoa pasatzean lehergaia eztanda egin zuten. Bonbaren eztandak Luis Carrero Blanco eta bere automobila 20 metroko altuerara bidali zituen, bost solairuko eraikin bat gaindituz. Kotxea hurrengo eraikinaren bigarren solairuko balkoian jo eta jesuitek zuen ikastetxe bateko patioan bukatu zen[1]. Luis Carrero Blanco bizirik atera arren, laster hil zen. Bere eskolta eta txoferra, José Antonio Bueno Fernández eta José Luis Pérez Mogena hurrenez hurren, ordea, bertan hil ziren. "Argiketariek" lekukoei gas-eztanda bat izan zela adierazi eta ihes egin zuten.

Carrero Blanco, atentatu bat jasatzearen oharpen hartu arren[2] ez zuen aintzat hartu eta segurtasun neurri handiagoak hartzeari uko egin zion medidas de seguridad; bere ordutegi eta ibilbideak finkoak ziren eta bere automobila ez zen blindatu.

ETAk 1974ko urtarrilaren 22an ekintza onartu zuen. ETAren esanetan, atentatuaren helburua frankismoaren ikurra eta barneko oreka mantentzen zuen pieza akabatzea zen[3].

CIAren parte-hartzearen teoria[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Atentatu konplexua zenez, eta gainera, AEBetako enbaxadatik gertu, laster CIA eta Luis M. González-Mata Espainian zuen ordezkaria partaide izan zirelako zurrumurrua zabaldu zuten[4]. Hala ere, ekintzan parte hartu zuen Iñaki Pérez Beotegi Wilson etakideak lankidetza ezeztatu zuen[5].

2008an publiko bihurtutako Madrilgo enbaxadak Ameriketako Estatu Batuetako Estatu Sailari bidalitako kable batean Azaldu daitekeen emaitzarik onena... Carrero agertokitik desagertzea da, agian Díez Alegría jeneralak edo Castañónek ordezkatua zioen[6].

1973ko urrian, Yom Kippur Gerran, Estatu Batuei Espainiako baseak erabiltzea eragotzi zuenez, TASS sobietar agentziak CIAk Washingtonen aginduak itsumustuka betetzearen aurka azaldu zen eta NATOn sartzearen aurkakoa zen nazionalista joera zuen espainiar politiko frankista bat erail zuela esan zuen.

Madrilgo Mindanao hotelean Carrero Blancoren ordutegi eta ibilbideak eman zituen «gabardina zurizko gizona» ikusi zuen bakarra Jose Miguel Beñaran Argala izan zen, baina Batallón Vasco Españolek 1978an hil zuenez benetako izena ez da inoiz jakingo[7].

2012an Ernesto Villar kazetariak Todos quiere matar a Carrero liburua argitaratu eta beste herrialdeen zerbitzu sekretuen laguntza zuen konspirazio frankista proposatu zuen[8].

Ondorioak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Euskal eta espainiar oposizioek ez zuten atentatua gaitzetsi. Askok Espainian demokrazia ezartzeko pauso instrumentala izan zen, ETAk Francoren oinordekoa garbitu zuelako[9]. Orduan etakidea zen eta gero abertzaletasuna borrokatu zuen Jon Juaristik, ordea, ETAren helburua ez zela demokrazia lortzea baizik eta Espainia erabat ezegonkortzea eta Francoren abertzaletasunaren aurkako errepresioa handitzea zen, euskaldun guztiak gaitz txikiaren aldera behartuz[10].

Artea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1974an Eva Forestek, Julen Agirre ezizenaz, operazioaren kontakizuna Operación Ogro liburuan egin zuen, gerora Gillo Pontecorvoren film homonimoa egiteko oinarri gisa baliatu zena[11]. Hogei urte geroago, Hiru argitaletxeak berrargitaratu zuen liburua, orduan ekarpen berriak eta baita taldearen ihesean lagundu zuten datuak azaltzen zituen kapitulu berri bat gehitu zuten[12]

Etxamendi eta Larraldek Marty Robbins estatubatuar kantautorearen El Paso abestia moldatu eta Yup! la-la abestia sortu zuten Ogro operazioari buruz[13]. Kantua nahiko ospetsu bilakatu zen 1970eko hamarkadaren bukaeran. Gero Banda Bassotti italiar taldeak 2003ko Así es mi vida bere albumean bertsioa egin zuen, AVT elkartearekin arazoak sortu zitzaizkiena[14].

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. (Gaztelaniaz)  El asesinato de Carrero Blanco, 2001-10-1, http://clientes.vianetworks.es/personal/angelberto/CarrBlanco.htm .
  2. «Un comando anarquista intentó matar a Carrero Blanco en Dos Hermanas, según uno de sus miembros», 20Minutos.es.
  3.   Agirre, Julen (1975), Operation Ogro: The Execution of Admiral Luis Carrero Blanco, Quadrangle/The New York Times Book Company, ISBN 0-8129-0552-0La ejecución en sí tenía un alcance y unos objetivos clarísimos. A partir de 1951 Carrero ocupó prácticamente la jefatura del Gobierno en el Régimen. Carrero simbolizaba mejor que nadie la figura del «franquismo puro» y sin ligarse totalmente a ninguna de las tendencias franquistas, solapadamente trataba de empujar al Opus Dei al poder. Hombre sin escrúpulos montó concienzudamente su propio Estado dentro del Estado: creó una red de informadores dentro de los Ministerios, del Ejército, de la Falange y aún dentro del Opus Dei. Su policía logró meterse en todo el aparato franquista. Así fue convirtiéndose en el elemento clave del sistema y en una pieza fundamental del juego político de la oligarquía. Por otra parte llegó a ser insustituible por su experiencia y capacidad de maniobra y porque nadie lograba como él mantener el equilibrio interno del franquismo […] .
  4. El Correo Gallego ¿Quién mató a Carrero Blanco? Los planes atómicos de Franco y Carrero
  5. Entrevista a «Wilson», uno de los autores del atentado, El Mundo.
  6. US Embassy Madrid — US Depatment of State. Cable 700. 1971ko urtarrila.
  7. «Yo maté al asesino de Carrero Blanco». El Mundo.
  8.   «Carrero Blanco, un asesinato obra de ETA, ¿?Y respaldado por quién?», ABC, 2012-01-15, http://www.abc.es/20120115/espana/abci-atentado-carrero-blanco-respaldo-201201141935.html .
  9.   «Los años 70: golpe al franquismo», La Vanguardia, 2006-06-20, http://www.lavanguardia.es/politica/noticias/20060620/51274091807/los-anos-70-golpe-al-franquismo.html .
  10.   Juaristi, Jon (1999), Sacra Némesis: Nuevas historias de nacionalistas vascos, Espasa Calpe, 143-145. orrialdeak, ISBN 84-239-7791-9 .
  11.   «En mayo comenzaré el rodaje de «Operacion ogro», El País, 1977-2-1, http://www.elpais.com/articulo/cultura/CARRERO_BLANCO/_LUIS/PONTECORVO/_GILLO/mayo/comenzare/rodaje/ABOperacion/ogro/BB/elpepicul/19770201elpepicul_2/Tes/ .
  12.   Forest, Eva (1993), Operación Ogro, Hiru, ISBN 978-84-87524-56-1, http://www.hiru-ed.com/COLECCIONES/DELTA/Operacion-Ogro.htm .
  13.   Madariaga, Ermine (1987-12-06), «Eñaut Etxamendi: "Nebrosis Batean Eror Ez Nendin Nintzen Musika Sortzen Hasi"», Argia (1176), http://www.argia.com/argia-astekaria/1176/enaut-etxamendi-nebrosis-batean-eror-ez-nendin-nintzen-musika-sortzen-hasi .
  14. «La AVT piensa querellarse contra el Ayuntamiento de Ferrol y los proetarras de Banda Bassotti»