Rio de la Plata

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Rio de la Plata
Rio de la Plata BA 2.JPG
Rio de la Plataren argazkia
Kokapena  Uruguai,  Argentina
Luzera 287 km
Arroa 4.144.000 km²
Emaria ahoan: 22.000 m³/s
Iturburua Uruguai eta Parana ibaien lotunea
Ibai ahoa Ozeano Atlantikoa
Riodelaplatabasinmap.png

Rio de la Plata[1] (euskaraz: «Zilarraren ibaia») Hego Amerikako itsasadar zabala da, Ozeano Atlantikoan, Paraná eta Uruguai ibaien bokaletik aurrera, Argentina eta Uruguai artean dagoena. 287 kmko luzera du eta 40 km zabal da gune estuenean, eta 220 km zabalenean; hori dela eta, munduko bokalerik zabalena da.

Ertzeko lurraldeak lauak dira eta hondarralde ugari ditu, Parana eta Uruguai ibaiek garraiatzen dituzten gaien pausatzearen ondorioz. Hiri eta portu guztiz garrantzitsuak daude Rio de la Plata itsasadarraren ertzean: Buenos Aires eta La Plata Argentina aldean eta Montevideo Uruguai aldean. Bokaleko uharterik handiena Isla Martín García da, eta Argentinan dago.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Juan Díaz de Solís espainiarra izan zen bokalea ikusi zuen lehendabiziko europarra, 1516an, Ozeano Atlantiko eta Ozeano Barearen arteko igarobidea bilatzen ari zela. 1536ko otsailaren 2an, Pedro de Mendozak Buenos Aires fundatu zuen. 1578an Francis Drakek eskualdea bisitatu zuen.

Bigarren Mundu Gerran, 1939ko abenduaren 13an, bokaleko uretan, Admiral Graf Spee alemaniar korazatuak zenbait britainiar guduontzi erasotu zituen; ez zuen garaipena lortu eta Montevideoko portura ihes egin behar izan zuen[2].

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Rio de la Plata Aldatu lotura Wikidatan

Koordenatuak: 34° 30′ S, 58° 10′ W / 34.500°S,58.167°W / -34.500; -58.167