Svanera

Wikipedia, Entziklopedia askea
Svanera
Datu orokorrak
Lurralde eremua  Georgia
Hiztunak 15.000
Eskualdea Kaukasia
UNESCO sailkapena 3: arriskuan
Hizkuntza familia
giza hizkuntza
ibero-kaukasoar hizkuntzak
Kartveliar hizkuntzak
Informazio filologikoa
Hizkuntza-tipologia hizkuntza eranskaria
Alfabetoa Mxedrulia, alfabeto zirilikoa eta latindar alfabetoa
Hizkuntza kodeak
ISO 639-3 sva
Ethnologue sva
Glottolog svan1243

Svanera[1] (ლუშნუ ნინ, luxnu nin) svanek hitz egiten duten hizkuntza da, Kaukasoko kartveliar hizkuntzen familiakoa. 23 000 inguru[2] hiztun ditu Georgiako ipar-mendebaldean, Svaneti eskualde historikoan (egun Samegrelo-Zemo Svaneti eta Ratxa-Letxkhumi eta Kvemo Svaneti eskualdeen artean banatua).

Ez du ez forma estandarrik ez ofizialtasun estatusik, eta familian edo lagun artean besterik ez da erabiltzen. Eskolan ere ez da irakasten. Hiztun gehienak elebidunak dira, eta georgiera erabiltzen dute bigarren hizkuntza gisa. UNESCOk arriskuan dagoen hizkuntza gisa sailkatzen du svanera[3], umeek etxean gero eta gutxiago jasotzen dutelako[4].

Dialektoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Svanerak bost dialekto ditu[2]: goi-svanera dialekto multzokoak (goi-balera eta behe-balera) eta behe-svanerakoak (laxkhera, lentekhera eta txolurrera). Dialekto multzoek elkarrekiko ulergarritasun txikia dute.

Ezaugarriak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Beste kartveliar hizkuntzak ez bezala, svanerako bokalek umlaut izeneko aldaketa pairatzen dute; gainera, goi-balerak eta laxkherak bokal luzeak eta laburrak bereizten dituzte. Hizkuntza ergatiboa den arren, ergatibitate hautsia dauka svanerak: lehenaldian baino ez da erabiltzen kasu ergatiboa. Ergatiboz gain, beste 5 kasu dago, atzizkien bidez markatzen dira; kasuekin batera, postposizioak erabiltzen dira. Ez dago genero gramatikalik. Aditzek komunztadura polipertsonala dute.

Idazteko sistema[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Egun georgiar alfabetoan oinarritutako sistema bat erabiltzen da svaneraz idazteko, hala ere, ez dago idazkera arauturik.

ა̈ ა̄ ა̄̈
ე̄ ი̄
ო̈ ო̄ ო̄̈
უ̈ უ̄ უ̄̈ უ̂
ჷ̄

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bisita ezazu Svanera Wikimedia Incubator proiektuan