Togo Frantsesa

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Togo Frantsesa
Togo français
1916 – 1960
Nazioen Ligako mandatua
(Frantziar Inperio Koloniala)

bandera

armarria

Togoland.png
Togo Frantsesa more argiz (Togo Britainiarra berde argiz)
Geografia
Hiriburua Lome
Kultura
Hizkuntza(k) frantsesa (ofiziala), Ewea, Kotokolia, Tema, Kabyea
Historia
Garai historikoa XX. mendea
Mendebaldeko Afrikako kanpaina (Lehen Mundu Gerra) 1914
Togolandiaren banaketa 1916ko Abenduaren 27a
Nazioen Ligako mandatua 1922ko uztailaren 20a
Independentzia Togo bezala 1960ko apirilaren 27a
Aurrekoa
Flag of Deutsch-Togo.svgTogolandia
Ondorengoa
TogoFlag of Togo.svg

Togo Frantsesa, edo Ekialdeko Togo[1] (frantsesez: Togo français edo Togoland oriental) frantziar mandatu kolonial bat izan zen Mendebaldeko Afrikan, gero Togoko Errepublika bihurtu zena.

Lurralde-mandatua[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Togo Frantsesaren kokapena Mendebaldeko Afrikan

1914ko abuztuaren 26an, Togolandiako protektoratu alemaniarra indar frantsesek eta britainiarrek inbaditu zuten, eta erresistentzia laburraren bost eguneko epean erori zen. 1916an, Togolandia bi administrazio eremutan, frantsesa eta britainiarra, banatu zuten; gerra ostean, Togolandia Frantziako eta Erresuma Batuko administrazioen artean banatutako Nazioen Ligako mandatu bihurtu zen.

Bigarren Mundu Gerraren ostean, Nazio Batuen fideikomiso lurralde bihurtu zen, mandatari frantziarrek oraindik kudeatzen zuten bitartean.

1955eko estatutuaren arabera, Togo Frantsesa Batasun Frantsesako errepublika autonomo bihurtu zen, nahiz eta NBEren fedeikomiso gisa mantendu izan. Sufragio unibertsalaren arabera hautatutako legegintza-organoek botere handia izan zuten barne-gaietan, legegintzako arduradun nagusi bat buru zuen organo exekutiboak hautatuta. Aldaketa horiek 1956an erreferendumean onartutako konstituzio batean sartu ziren. 1956ko irailaren 10ean, Nicolas Grunitzky Togoko Errepublika Autonomoko lehen ministro bihurtu zen. Hala ere, plebiszitoaren irregulartasunak direla eta, Sylvanus Olympiok irabazi zituen hauteskunde orokorrak (gainbegiratzerik gabe) egin ziren. 1960ko apirilaren 27an, trantsizio leun batean, Togok Frantziarekiko lotura konstituzionalak moztu zituen, Nazio Batuen fideikomiso estatutua kendu zuen, eta Olympio presidente izendatu zuen behin behineko konstituzioa zuen herrialde guztiz independente bihurtu zen.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]