Xhosera

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Xhosera
isiXhosa
South Africa 2011 Xhosa speakers density map.svg
Hiztunen geografia.
Datu orokorrak
Lurralde eremua Hegoafrika, Lesotho
Hiztunak 7-8 milioi
Eskualdea Afrikako Hegoaldea
Hizkuntza familia
giza hizkuntza
Niger-Kongo hizkuntzak
Atlantic–Congo languages Itzuli
Volta–Congo languages Itzuli
Benue–Congo languages Itzuli
Bantoid languages Itzuli
Southern Bantoid languages Itzuli
Bantu languages Itzuli
Southern Bantu languages Itzuli
Nguni languages Itzuli
Informazio filologikoa
Hizkuntza-tipologia subjektua aditza objektua, hizkuntza eranskari eta tonal language Itzuli
Alfabetoa latindar alfabetoa
Hizkuntza kodeak
ISO 639-1 xh
ISO 639-2 xho
ISO 639-3 xho
Ethnologue xho
Glottolog xhos1239
Wikipedia xh

Xhosera[1] Afrikako hegoaldeko hizkuntza bat da, bantu familiakoa (swahilia bezala), Hegoafrikako hizkuntza nagusietako bat, ingelesarekin eta zuluarekin batera. Hiztunak Hegoafrikako biztanle guztien bostena dira, eta nagusiki Lurmutur Ekialdeako eskualdean bizi dira, bai eta Lurmutur Mendebaldean ere.

Aldaera nagusiak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Ngqika/Rharhabe (standard edo batua).
  • Thembu.
  • Bhaca.
  • Hlubi.
  • Mfengu.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1859an Bibliaren lehendabiziko itzulpena egin zuten; Henry Hare Dugmore misiolari eta hizkuntzaren sustatzaile zuria egileetako bat zen.

Bestalde, 1953an haren erabilera legez arautu zuten lehen aldiz, eta apartheidaren ostean hezkuntzan eta hedabideetan sartu da, besteak beste South African Broadcasting Corporation kate publikoan.

Esamoldeak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Molo - Kaixo (pertsona bati)
  • Molweni - Kaixo (pertsona bat baino gehiagori)
  • Unjani? - Zer moduz? (pertsona bati)
  • Ninjani? - Zer moduz? (pertsona bati baino gehiagori)
  • Ndiphilile - Ondo nago
  • Siphilile - Ondo gaude
  • Ngubani igama lakho? - Zein da zure izena?
  • Unangaphi? - Zenbat urte dituzu?
  • Malini na? - Zenbat balio du?
  • Yintoni le? - Zer da hau?
  • Ngubani ixesha? - Zer ordu da?
  • Kuyabanda ngaphandle! - Hotza dago kanpoan!
  • Enkosi - Eskerrik asko
  • Uxolo - Barkatu
  • Ngxesi - Sentitzen dut
  • Nceda - Mesedez
  • Andiqondi / Andikuva - Ez dut ulertzen
  • Andiyazi - Ez dakit
  • Ndithetha isiXhosa kancinci nje - Xhosaz pixka bat bakarrik hitz egiten dut
  • Ndiyagoduka ngoku - Etxera noa orain
  • Intwasahlobo ifikile - Udaberria heldu da
  • Ndihamba ngebhasi - Autobusez noa
  • Ndilahlekile - Galduta nago
  • Ndingakwenzela ntoni? - Laguntza behar duzu?
  • Vula iincwadi zakho - Ireki zeure liburua (pertsona bati)
  • Vulani iincwadi zenu - Ireki zeuen liburuak (pertsona bati baino gehiagori)

Hiztun ezagunak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1.   53. araua Euskaltzaindia . Noiz kontsultatua: 2010-03-10 .

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Xhosera Aldatu lotura Wikidatan