Balaton

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Balaton
Balaton Hungary Landscape.jpg
Location of Balaton.PNG
Kokalekua Hungaria
Koordenatuak 46°50′N 17°44′E / 46.833°N 17.733°E / 46.833; 17.733Koordenatuak: 46°50′N 17°44′E / 46.833°N 17.733°E / 46.833; 17.733
Garaiera 104,8 m
Eremua 592 km²
Zabalera 14 km
Luzera 77 km
Gehienezko sakonera 12,2 m
Arroa 5.181 km²
Ertzaren luzera 236 km
Betebidea Zala ibaia
Hustubidea Sió ibaia
Hiriak Keszthely, Siófok, Balatonfüred

Balaton[1][2] Hungarian dagoen aintzira da, Europa Erdialdeko handiena eta helburu turistiko nagusia. Hunagaria estatu itsasgabea denez, batzuetan Hungariako itsasoa izena ematen zaio. Zala ibaiak da ur hornitzaile nagusia eta Sió ubideratua da hustubide bakarra.

Izena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hungarieraz, aintziraren izena Balaton da (ezizenez Balcsi eta, batzuetan, Hungariako itsasoa). Latinez Lacus Pelso da, alemanez Plattensee, eslovakieraz Blatenské jazero eta kroazieraz/serbieraz Blatno Jezero.

Izenak aintzira lohia esan nahi du gutxi gorabehera eslavieraz (blato hitzak lohi edo lokatz esan nahi baitu). Hungarierazko izena blato hitzetik dago eratorria, baina gaurko hungarieraz ez du esanahi zehatzik.

Erromatarrek Lacus Pelso izena eman zioten, hau da, «aintzira azala» (sakonera gutxikoa) latinez. Esanahi bera du alemanezko Plattensee izenak.

Klima[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Balaton aintzirak eskualdeko euri kopuruan eragiten du. Eskualdeak 5-7 cm gehiago jasotzen ditu, Hungariako beste eskualdeek baino. Horrela, egun hodeitsuagoak eta tenperatura epelagoak eragiten ditu. Aintziraren urazala izoztu egiten da negu hotzenetan.

Eskualdeko klima egokia da mahatsondoak hazteko eta ardoa ekoizteko. Aintzirak eguzki-erradiazioa islatu eta mahatsa heltzeko behar den eguzki-argia bikoizten du. Klima mediterraneoaren antzeko eguraldiak eta bertako lur bolkanikoak mahatsondoaren landaketa ahalbidetu du, erromatarren garaitik.

Herriak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Balaton aintzira ertzeko herriak.

Ipar ertza[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ekialdetik mendebaldera:

Balatonfőkajár - Balatonakarattya - Balatonkenese - Balatonfűzfő - Balatonalmádi - Alsóörs - Paloznak - Csopak - Arács - Balatonfüred - Tihany - Aszófő - Örvényes - Balatonudvari - Fövenyes - Balatonakali - Zánka - Balatonszepezd - Szepezdfürdő - Révfülöp - Pálköve - Ábrahámhegy - Balatonrendes - Badacsonytomaj - Badacsony - Badacsonytördemic - Szigliget - Balatonederics - Balatongyörök - Vonyarcvashegy - Gyenesdiás - Keszthely

Hego ertza[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ekialdetik mendebaldera:

Balatonakarattya - Balatonaliga - Balatonvilágos - Sóstó - Szabadifürdo - Siófok - Széplak - Zamárdi - Szántód - Balatonföldvár - Balatonszárszó - Balatonszemes - Balatonlelle - Balatonboglár - Fonyód - Bélatelep - Balatonfenyves - Balatonmáriafürdő - Balatonkeresztúr - Balatonberény - Fenékpuszta

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. Euskaltzaindia: 60. araua: Aintzirak.
  2. Euskaltzaindia: 159. araua: Europako toponimia fisikoa.

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Balaton Aldatu lotura Wikidatan