Ontario (aintzira)

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Ontario
Lake Ontario 3859.jpg

Ontario aintzira, Wolocott hiritik ikusita.

Great Lakes Lake Ontario.png
Kokalekua Kanada
AEB
Garaiera 75 m
Zabalera 85 km
Luzera 311 km
Bataz besteko sakonera 86 m
Gehienezko sakonera 244 m
Arroa 18.529 km²
Ertzaren luzera 1.146 km
Betebidea Niagara ibaia
Hustubidea San Laurendi ibaia
Hiriak Toronto
Rochester (New York)

Ontario[1] Amerikako Aintzira Handietako txikiena da.

Iparraldean Kanadako Ontario probintzia du, hegoaldean berriz Estatu Batuetako Niagarako penintsula eta New York estatua.

Aintziraren kostan dauden hiri nagusiak Kanadako Toronto eta Estatu Batuetako Rochester dira.

Izena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Izena Skanadario izenetik datorkio; irokesez "aintzira ederra" edo "ur dirdiratsua" esan nahi du izen horrek. Gero, inguruko eskualdeak bere izena hartu zuen.

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ontarioren ibaiadar nagusia Niagara ibaia da (Erie aintziratik datorrena) eta drainaje nagusia San Laurendi ibaitik doa. Eskualdeko beste ibai nagusiak Humber ibaia, Trent ibaia, Cataraqui ibaia, Genesee ibaia, Oswego ibaia, Ibai Beltza eta Izokin ibaia dira.

Aintziran zenbait uharte daude: Toronto uharteak edo Milaka uharteak. Handiena Wolfer uhartea da, Kingstonen gertu eta San Laurendi ibaiaren sarreran kokatuta.

Kanadako iparraldeko kostaldean, Golden Horseshoe izeneko hirikidetza dago (Toronto eta Hamilton hiriak barnean daude eta ia 9 milioi biztanle ditu). Estatu Batuetako hegoaldeko kosta landakoagoa da, hiri nagusia Rochester izaki. Syracuse hiria 30 kilometrotara dago. Estatu Batuetako eskualdean ia 2 milioi biztanle daude.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ontario aintira huron herriaren eta irokes herriaren arteko muga zen, europarrak etorri baino lehen. Nahiz eta eskandinaviar itxura duen tresnak aurkitu, historikoki eskualdea bisitatu zuen lehenengo europarra Étienne Brûlé zen 1615ean.

Bai britainiarrek bai frantsesek gotorlekuak eraiki zituzten, hala nola, britainiarrek Osewo gotorlekua 1722an eta frantsesek Rouillé gotorlekua 1750an Toronton.

Zazpi Urteko Gerraren ondoren, britainiar kontrolpean zeuden. Eskualdean militarrek baino ez ziren bizi Estatu Batuetako Independentzia Gerra bukatu arte.


Klima[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ontario aintzira hain sakona izanda, oso gutxitan izozten da: XX. mendean, 1934ko eta 1976ko neguetan baizik ez zen izoztu.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Amerikako Aintzira Handiak


Commons-logo.svg
Commonsen fitxategi gehiago dago honi buruz:
Ontario (aintzira)

Koordenatuak: 43°45′N 77°54′W / 43.750°N 77.900°W / 43.750; -77.900