Acireale

Wikipedia, Entziklopedia askea
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu
Acireale
Italiako udalerria
Acireale, piazza del duomo.JPG
Administrazioa
Estatua  Italia
Eskualdea  Sizilia
Probintzia Cataniako probintzia
Posta kodea 95024
ISTAT kodea 087004
Geografia
Koordenatuak 37° 36′ 45″ N, 15° 09′ 56″ E / 37.6125°N,15.165555555556°E / 37.6125; 15.165555555556Koordenatuak: 37° 36′ 45″ N, 15° 09′ 56″ E / 37.6125°N,15.165555555556°E / 37.6125; 15.165555555556
Map of comune of Acireale (metropolitan city of Catania, region Sicily, Italy).svg
Acireale hemen kokatua: Italia
Acireale
Acireale
Garaiera 102±1 metro m.
Eremua 40,43 km²
Demografia
Biztanleria 51.456 biztanle
Dentsitatea 1.272,72 bizt/km²
Bestelako informazioa
Katastro kodea A028
Telefono aurrizkia 095
Sailkapen sismikoa 2 (Ertaina)
Ordu-eremua UTC+01:00, UTC+02:00
Webgune ofiziala

Acireale (sizilieraz: Jaciriali) Siziliako (Italia) Cataniako probintziako komuna bat da. 52.954 biztanle ditu, eta 39 km². Siziliako ekialdeko kostaldean kokatua, Cataniatik 15 km iparraldera, ezaguna da bere eraikin barrokoengatik. Dituen elizen kopurua kontuan hartuz, 'Ehun kanpaien hiria' edo 'Hegoaldeko Vatikano' izenekin ezaguna da. Itsas ondoan dago, baina 102 metroko altueran. Itsasoaren ondoan Santa Maria la Scalaren frakzioa dago. Ondoko komunak Aci Castello, Acicatena, Aci Sant'Antonio, Giarre, Riposto, Santa Venerina eta Zafferana Etnea dira.

Acirealen iturri termalak daude; ur sendagarriak dira, sufrez, iodoz eta sodioz hornituak. Acirealeko inauteriek ospe handia dute Italian.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Acirealeren jatorriak antzinakoak dira. Greziar Xifonia hiria omen zen. Erromatar garaian Akis hiria zegoen, Gerra Punikoetan sartu zena. Ovidioren Metamofosian maitasu handia sortu zen Azis (Azis ibaiaren espiritua) eta Galatea, itsas-ninfa. Mitologiaren arabera, Azisen heriotza zela eta, Galatearen malkoek, Azis ibaia, Fiume di Jaci, sortu zuten[1]. Erdia Aroan, hiria hedatu zen gazteluaren inguruan (gaurko Aci Castello). Bizantziar garaian Jachium deitu zen. Arabiarrek berriz, Al-Yäj (arabieraz: الياج‎) eta geroago, Aquilia.

Bizantziar garaian garapen ekonomiko eta artistikoa ezagutu zuen. 1169 urteko lurrikararen ondorioz, Acirealeko biztanleek alboko herrietara ihes egin zuten babes bila. Espainiarrak lurraldeaz jabetu zirenean, Filipe IV.a Espainiakoak 1642an Aci izenaren ordez Acireale izendatu zuen. 1693an beste lurrikara batek hiria guztiz suntsitu zuen. Beranduago, hiritarrek berreraiki zuten estilo barrokoan. Garibaldiren expedizioaren (1861) Sizilia Napoliko Erresumatik askatu zuena, Acireale izan zen lehen hiria Borboien kontra matxinatzean. 1841ean aliatuen bonbardatu zuten hainbat hildako zibil eraginez.

Gaur egun, Acireale nekazaritza eta merkataritzako gune garrantzitsua da. Tokiko ekonomia turismoan oinarrituta dago.

Barrutiak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Barruti hauek ditu: Santa Maria la Scala, Santa Tekla, Stazzo, Pozzillo, Santa Maria Ammalati, Guardia, Mangano, Capomulini, San Cosmo, Batatelle, Pennisi, Fiacanda, Loreto, Piano d'Api, Aciplatani, Scillichenti, Santa Caterina, Santa Maria delle Grazie, Santa Maria la Stella, San Giovanni Bosco.

Argazki galeria[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. Chisholm 1911.
Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Acireale Aldatu lotura Wikidatan