Adam Elsheimer

Wikipedia, Entziklopedia askea
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu
Jupiter eta Merkurio, Philemon eta Baucis-ren etxean, 1608, Dresden, 17 x 22 cm
Troiako sutea, 1604, Alte Pinakothek, 36 x 50 cm

Adam Elsheimer (Frankfurt am Main, 1578ko martxoaren 18a - Erroma1610ko abenduaren 11) alemaniar margolaria izan zen. 32 urte besterik ez zituela Erroman zendu zen, baina XVII. mendeko Barroko pinturan eragin handia izan zuen. Margo gutxi eta neurri txikikoak egin zituen, gehienak kobrezko xafletan marraztuak. Beraietan argi efektu anitz ageri dira eta paisaiarekiko trataera berriztatzailea. Hainbat artistengan eragina izan zuen, Rembrandt eta Peter Paul Rubens barne.

Bizitza eta lana[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Frankfurt am Mainen jaioa, hamar seme-alabako sendi batean. Aitaren etxea  Albrecht Dürer-ren Heller Erretaula zegoen tokitik metro gutxira zegoen. Philipp Uffenbach-en ikaslea izan zen eta ziur asko 1596 urtean Estrasburgon izan zen. 1598 urtean, hogei urte zituela, Italiara joan zen aldez aurretik Munichetik igaroz, hala dokumentatuta baitago.[1]

Ustez, Elsheimerrek Venezian lan esanguratsu batzuk egin zituen, besteak beste, Kristoren Bataioa (National Gallery, Londres), eta Familia Santua (Gemäldegalerie, Berlin). Azken honek Veneziako Tintoretto eta Paolo Veronesengan eragina izan zuen, baita Rottenhammer-engan ere.

Ospetsua eta margolaritzako dohainak bazituen ere, antza, diru eskasean eta larri bizi eta hil egin zen.

Elsheimerrek margotzen zituen gaiak bitxiak edo originalak izan ziren, bai mitologiari ingurukoak bai erlijioari lotutakoak. Jupiter eta MerkurioPhilemon eta Baucis-en etxean (1608, DresdenOvidioren pasarte batean dago oinarrituta, eta ordura arte ez zen sekula margotua izan; Ceres-en txantxa (Kingston, Ontario, baita Prado Museoan kopia bat); Apolo eta Coronis (Liverpool); eta Il Contento (Edinburgh) ere, ordura arte sekula ez margotutako gaiak izan ziren. Erlijio gaiari lotutako irudiak ohikoagoak ziren baina esaterako St Lawrence Martiriorako prestatzen (Londres) ezohiko irudi bat da.

Tobias eta Aingerua, National Gallery, Londres 19 × 28 cm
Gurutze batetik Gorespena, Frankfurt, 1605, 48 × 35 cm

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. Gronert, Stefan (2003).

Bibliografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Keith Andrews: Adam Elsheimer. Werkverzeichnis der Gemälde, Zeichnungen und Radierungen. Schirmer/Mosel, München 1985, ISBN 3-88814-142-7; erweiterte Neuauflage 2006, ISBN 3-8296-0244-8.
  • Franziska Bachner: Gleichartigkeit und Gegensatz. Zur Figurenbildung bei Adam Elsheimer. In: Städel-Jahrbuch. Neue Folge, Bd. 16, 1997, S. 249-256.
  • Franziska Bachner: Figur und Erzählung in der Kunst-Adam Elsheimers. Würzburg 2006 (Tesia, Universität Würzburg, 1995).
  • Reinhold Baumstark (Hrsg.): Von Neuen Sternen. Adam Elsheimers "Flucht nach Ägypten". Anlässlich der Ausstellung Von Neuen Sternen. Adam Elsheimers Flucht nach Ägypten, Alte Pinakothek, München, 17. Dezember 2005 bis 26. Februar gisa 2006. Erosketak von Marcus Dekiert. DuMont, Köln 2005, ISBN 3-8321-7583-0.
  • Ernst Holzinger (1959), "Elsheimer, Adam", Neue Deutsche Biographie (NDB) (alemanez), 4, Berlin: Duncker & Humblot, pp. 465-466 ; (testu osoa online)
  • Rüdiger Klessmann u. bat.: Im Zehatz-mehatz die Welt entdecken, Adam Elsheimer 1578-1610. Ausstellungskatalog des Städel-Museoak, Frankfurt am Main. Edizioa Minerva, Frankfurt am Main 2006, ISBN 3-938832-06-1.
  • Christian Lenz: Adam Elsheimer. Hil Gemälde im Städel. Ausstellung 1977 im Städelschen Kunstinstitut. Städel, Frankfurt am Main 1977.
  • Gottfried Sello: Adam Elsheimer. Beck, München 1988, ISBN 3-406-32026-0.
  • Andreas Thielemann, Stefan Gronert (Hrsg.): Adam Elsheimer Rom: Werk – Kontext – Wirkung. Hirmer, München 2008, ISBN 978-3-7774-4255-6.
  • Alfred Woltmann (1877), "Elsheimer, Adam", Allgemeine Deutsche Biographie (ADB) (alemanez), 6, Leipzig: Duncker & Humblot, p. 66