Peter Paul Rubens

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Peter Paul Rubens
Peter Paul Rubens
Rubensen autoerretratua.
Datu pertsonalak
Izen osoa Peter Paul Rubens
Jaio 1577ko ekainaren 28a
Siegen, Westphalia (Alemania)
Hil 1640ko maiatzaren 30a
Antwerp, Flandria (Belgika)
Bikotekidea(k) Isabelle Brandt
Hélène Fourment

Peter Paul Rubens (Siegen, Westphalia, Alemania, 1577ko ekainaren 28aAntwerp, Flandria, Belgika, 1640ko maiatzaren 30a) Belgikako margolaria izan zen, Barroko estiloko artista entzutetsuenetakoa, bere mugimendu, kolore eta sentsualitate aberatsarengatik. Antwerpeko eskola eratuta, artelan ugarik dute haren sinadura, baina bereziki nabarmendu zen kontrarreformako erretauletan, erretratuetan, paisaietan eta mitologia margolanetan. Europa osoko nobleziak eta arte biltzaileek erosi zituzten Rubensen eskolak ekoiztutako margoak. Espainiako Filipe IV.ak zein Ingalaterrako Karlos I.ak zaldun izendatu zuten Rubens. Heziketa klasikoko humanista eta diplomatiko hau Pieter Pauwel edo Petrus Paulus izenpean ere ager daiteke.

Bizitza eta obra[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Arazo politikoengatik Kolonia aldera jo zuen abokatu eta diplomatiko flandestar baten semea zen. 1589an, aita hil ondoren, Anberes hirira joan zen familiarekin eta hiri hartan egin zituen arte ikasketak, Italiako pinturaren aldeko joera piztu zion Otto van Neen artistarekin batez ere.

1600. urtean Italiara jo eta Vincenzo Gonzaga Mantuako dukearen zerbitzuan hasi zen lanean, gorteko margolari gisa. Italiako hiri nagusiak eta Madril, Espainiako hiriburua, ezagutu zituen urte haietan. Garai hartan hasi ziren azaltzen tenebristen argi-ilunetatik urrun zeuden Veneziako pintoreen kolore argiak Rubensen lanetan: Arantzazko koroa (1602), Lerma-ko dukearen erretratua (1603), Zirkunzisioa (1605).

1608an ama hil zitzaion eta Anberesa itzuli zen. Han Espainiako koroaren zerbitzuan ziharduen Austriako Artxidukearentzat hasi zen lanean eta haren familiaren erretratu ugari egin zituen. Aginduzko lan garrantzitsu batzuk egin zituen hurrengo urteetan: Gurutzearen zutitzea (1610) eta Kristoren gorpua gurutzetik eraistea (1611-1614), Anberesko Santa Walburga elizarako eta katedralerako hurrenez hurren. Flandesko pintore nagusi bihurtu zen lan horietan erabili zuen diagonal egitura barrokoari esker.

1609. urtean Isabelle Brandtekin ezkondu zen eta orduan sortu zuen lantegian Anton van Dyck, Jacob Jordaens eta beste zenbait pintore handi izan zituen ikasle. Austriako artxidukearekiko loturari esker, izugarri aberastu zen Rubens eta antzinako gauzaki eta arte lan bilduma ikusgarri bat osatu zuen bere etxe ederrean.

1618tik aurrera, kolore askoz ere argiagoak erabili zituen eta pintzelkada arinen bitartez erraz nagusitu zitzaion kolorea marrari bere lanetan. Giro sentsuala nabarmendu zen ordutik aurrera berak landuriko mitologia gaietan; leku berezia hartu zuten haietan emakumezkoen gorputz oparoek (1618, Leukipo-ren alaben bahiketa).

1621. urtetik aurrera diplomazia lanak egin zituen Espainiako koroaren alde eta parte handia izan zuen Espainiako eta Ingalaterrako koroen arteko bakean (1630). Pintura lanean jarraitu zuen, ordea, eta koadro ugari egin zuen: Maria Medicikoaren historia saila (1622-1625, Luxenburgoko jauregia, Paris) eta Anberesko San Karlos Borromeo elizako dekorazio multzoa (1718ko suak hondatua) besteren artean.

1626an hil zen lehen emaztea eta lau urte geroago, 1630ean, ezkondu zen Hélène Fourment hamasei urteko gaztearekin. Ordutik aurrera artea eta familia izan zituen bizimodu, eta mitologian eta gorte eszenetan giroturiko koadro koloretsuak eskaini zituen: Ninfak eta satiroak, Hiru Graziak (1636), Amodioaren lorategia, Kermesse (1635), Venus eta Adonis (1635). Aldi honetan, garrantzitsuak dira emazteari eginiko erretratuak, gortean eginikoak baino sakonagoak, eta izadiko ikuspegiak: Steen-go parkea, Gurdia ilunabarrean. XVIII. mendearen hasierako rokoko estiloa, eta bereziki Antoine Wateauren obra, aitzinatzen duten ezaugarriak ikusi dituzte aditu batzuek koadro horietan.

Rubensek maisutasunaz landu zituen erretratuak, erlijio koadroak eta ikuspegiak, baina mitologia gaietan erakutsi zuen sentsualtasun biziak bihurtu zuen bereziki pintura barroko oparoaren erakusgarri nagusi.

Irudi galeria[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Peter Paul Rubens Aldatu lotura Wikidatan


Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]