Amonio Sakkas

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Amonio Sakkas
Ammonius sakkas.jpg
Bizitza
Jaiotza 175
Herrialdea Antzinako Erroma
Heriotza Alexandria242 (66/67 urte)
Hezkuntza
Hizkuntzak antzinako greziera
Ikaslea(k) Plotino
Origen the Pagan
Jarduerak
Jarduerak filosofoa

Amonio Sakkasgrezieraz: Ἀμμώνιος Σακκᾶς ;latinez: Ammonius Saccas— (K.o. c.175242) Alexandriako filosofoa izan zen. Maiz neoplatonismoaren fundatzailetzat hartzen da.

Biografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sakkas izengoitia hartu zuen kaian egiten zuen haren zamaketari[1] lanetik, zaku-zamaketari (grezieraz sakkas edo sakkuforos). Dirudienez, kristau hezkuntza izan zuen baina gero paganismora bideratu zen. Utzitako eragina haren bizitzako ereduari eta irakatsi zuenari dagokio, baina ez zuen ezer idatzita utzi. Doktrina ahoz irakasten zuen, eta filosofia nolabaiteko misteriorekin ikasleei sekretua inposatzen baitzien. Filosofo honi Jaungoikoak irakatsita deitu zuten, Plotino[2], Longino eta Erenio ikasleek uste zuten Jainko-gaietan aditua zelako. Beste ikasle batzuk izan zituen ere, hala nola, Teodosio, Origenes[3] (paganoa) eta Longino Casio. Beste egileren arabera, Origenes (kristaua) Amoniorekin ikasi zuen, baina hau zalantzezkoa da. Egile honi buruz ezer gutxi dakigu, ateratako ondorioak beste egile batzurengandik datozkigu. Antza denez, II. mende amaieratik III. mende hasiera arte bizi zen. Amonio Sakkasi buruz Porfirio, Eusebio Zesareakoa, Nemesio Emesakoa[4] eta Teodoretoren testigantzak daude. Testu horien konparaketatik honako ondoria hauek atera daitezke:

  • Amoniok irakatsi zuen Alexandrian 50 urte inguru.
  • Amoniok kristautasuna utzi zuen greziar filosofia onartzean. Porfiriok esan zuen “lehenago kristaua zela“
  • Origenes kristatuak Amonioren eskolara joan omen zen hau kristaua zen bitartean.
  • Jesus eta Moises tratatua, Eusebioren[5] arabera, Amoniok gaztetan idatzi omen zuen kristaua zelarik edo baliteke kristau egile homonimo baten lana izatea.
  • Beharbada Amoniok pertsiar erlijiotik interesatuta zegoen. Plotinoren[6] eta Antonioren, Amonioren ikasleak, pertsiar erligioaz interesak ez du ematen kasualitatea zenik.
  • Haren ikasgaietan, Platon eta Aristotelesen pensamendua lotu zuen[7][8], hau Antioko Askalonekoaren ezaugarria zen eta erdiko platonismoarena, Porfiriok eta Plotinok berriz ezarri zutenak.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. http://www.ccel.org/ccel/wace/biodict.html?term=Ammonius%20Saccas
  2. Porphyry, Life of Plotinus, from Reale, G., (1990), A History of Ancient Philosophy IV: The Schools of the Imperial Age. Page 298. SUNY Press.
  3. Eusebius, History of the Church, vi, 19.
  4. Nemesius, On the Nature of Man, II
  5. Eusebius, Historia eccl. VI, 9
  6. Clifford Hindley: Ammonios Sakkas. His Name and Origin. In: Zeitschrift für Kirchengeschichte 75, 1964, pp. 332–336. 7.Jump up ^ ibidem, cf. Porphyry's Vita Plotini, chapt. 3
  7. Hierocles in Photius, Bibl. cod. 214, 251.
  8. Hierocles, in Photius, Bibl. cod. 251. from Karamanolis, G., (2006), Plato and Aristotle in Agreement?: Platonists on Aristotle from Antiochus to Porphyry, Page 193. Oxford University Press.

Bibliografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Di Bernardino, A (2000). «Ammnonio de Sacas». Diccionario patrísticos y de la Antigüedad Cristiana. Salamanca: Sígueme. p. 103.

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Amonio Sakkasen atalak Nemesiok gordeta (Νεμέσιος:IV. mendearen amaiera-V. mendearen hasieran; agian Emesako apezpikua izan zen).
  • Frantsesezko testua, sarrera eta oharrekin, Philippe Remacleren gunean (1944-2011): itzulpena: Marie-Nicolas Bouillet (1798-1865).