Edukira joan

Amou (Landak)

Wikipedia, Entziklopedia askea
Amou
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Landak
BarrutiAkizeko barrutia
Kantonamenducanton of Amou
Izen ofizialaAmou
Posta kodea40330
Geografia
Koordenatuak43°35′35″N 0°44′50″W / 43.5931°N 0.7472°W / 43.5931; -0.7472
Mapa
Azalera27,25 km²
Altitudea31 m, 147 m eta 62 m
MugakideakGaujacq, Arsague, Bonnegarde, Brassempouy, Castel-Sarrazin, Nassiet eta Bonnut
Demografia
Biztanleria1.550 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 782 (%50,3) (%49,7) 773 alt_right
Dentsitatea57 bizt/km²
amou.fr

Amou (gaskoieraz Amor) Landetan dagoen komuna da, Akitania Berria eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.550 biztanle zituen 27,2 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Gaujacq, Arsague, Bonnegarde, Brassempouy, Castel-Sarrazin, Nassiet eta Bonnut.

Mapa
Amou eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima mediterraneo aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoa du, eta Akitania eta Gaskoiniako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio ugariak udaberrian; uda beroa (19,5 °C); haize ahulak; ekaitzak maiz udan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13,4 °C-koa da, 14 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1191 mm-koa da, urtarrilean 1,2 euri-egun eta uztailean 7,9 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Orthez udalerrian dago, 10,2 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 14,1 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1211,5 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,3 °C-koa da, 2026ko ekainaren 23an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -10,7 °C-koa da, 2012ko otsailaren 12an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 13,7 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena abuztua da (21,0 °C) eta hotzena urtarrila (6,9 °C). Urteko prezipitazioa 1306 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (177 mm) eta lehorrena uztaila (67 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,27 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (12,8 °C) baino 1,5 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenetatik lau 2000tik aurrerakoak dira (2020, 2022, 2023 eta 2025). Urterik beroena 2022 izan zen (15,0 °C) eta hotzena 1972 (12,0 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Amou)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 6.9 7.6 10.5 12.5 16.0 19.0 20.8 21.0 18.1 14.6 10.0 7.5 13.7
Pilatutako prezipitazioa (mm) 129 104 96 115 104 82 67 73 103 125 177 133 1306
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,8 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,7+0,1+1,3+1,2+1,4+1,3+0,7+1,3+0,2+0,7+0,8+0,9
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,8 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

BiztanleriaUrtea12001400160018002000220024001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 773 gizon, 782 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
1.29
 
95+
 
2.56
0.65
 
90-94
 
5.12
1.94
 
85-89
 
1.79
3.88
 
80-84
 
8.57
3.88
 
75-79
 
3.20
8.28
 
70-74
 
8.82
10.74
 
65-69
 
8.82
6.99
 
60-64
 
9.97
7.89
 
55-59
 
6.27
4.66
 
50-54
 
5.75
3.88
 
45-49
 
6.52
2.72
 
40-44
 
5.88
5.82
 
35-39
 
4.60
6.47
 
30-34
 
3.96
4.01
 
25-29
 
1.92
3.36
 
20-24
 
2.69
4.66
 
15-19
 
2.05
8.02
 
10-14
 
5.50
6.73
 
5-9
 
2.05
4.14
 
0-4
 
3.96
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Amou udalerrian 1.488 biztanle zeuden eta 731 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,04 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 37,8), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

1.488biztanle
731elkarbizitza-unitate
2,04lagun elkarbizitza-unitateko
436familia
Udalerria
% 20
% 30
% 8
% 38
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 436 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (220). Guraso bakarreko 65 familietatik 55etan ama zen guraso bakarra. 251 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 105k seme-alaba bakarra zuten etxean, 60k bi, eta 20k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 150 bikoteetatik 45tan (% 30,0) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

220
150
65
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean251
Seme-alaba bat105
Bi seme-alaba60
Hiru seme-alaba15
Lau edo gehiago5

15 urte edo gehiago zituzten 1.355 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 6,1 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 37,6. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 25-39 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 75,4). 80 urte edo gehiagoko 194 biztanleetatik 146 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 48 kolektibitateren batean.[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 6
25-39% 13
40-54% 12
55-64% 17
65-79% 28
80 +% 38
Bikotean bizi da
15-24% 18
25-39% 75
40-54% 72
55-64% 74
65-79% 68
80 +% 34

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 45,9 ezkonduta zegoen, eta beste % 15,1 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 9,7 izatezko bikotean eta % 5,4 PACS bidez lotuta). % 21,8 ezkongabeak ziren, % 12,0 alargunak eta % 5,2 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 45,9
Ezkongabea% 21,8
Alarguna% 12,0
Izatezko bikotean% 9,7
PACS bidez lotuta% 5,4
Dibortziatuta% 5,2

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 47,3), erdi-mailako lanbideak (% 17,1), eskulangileak (% 10,9), enplegatuak (% 10,3). Talde nagusia (erretiratuak, % 47,3) Landak departamenduko batez bestekoaren (% 37,0) gainetik dago. 10 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 1,4).[9]

Udalerria
% 17
% 10
% 11
% 47
Landak
% 15
% 16
% 14
% 37
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 870 etxebizitza zeuden. Horietatik 731 egoitza nagusi ziren, 38 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 101 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (760), eta apartamentuak gutxi ziren (108). Egoitza nagusietatik 509 beren jabearen bizilekuak ziren, 198 alokairuan zeuden, 8 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 24 doan lagata.[10]

870etxebizitza
731egoitza nagusi
760etxe
108apartamentu

Etxebizitza multzoa

731
101
Egoitza nagusia (731)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (38)Hutsik (101)

Etxe mota

760
108
Etxea (760)Apartamentua (108)

Jabetza egoera

509
198
Jabeak (509)Alokairuan (198)HLM (8)Doan lagata (24)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (185).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik167
1919-194543
1946-1970120
1971-1990185
1991-2005107
2006-202087

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (412). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (397 etxebizitzatan). 565 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 326 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 342tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela10
2 gela27
3 gela81
4 gela201
5 gela edo gehiago412

Berogailu mota

111
397
182
Gas sarea (6)Fuel-olioa (111)Elektrizitatea (397)Gas botila (35)Bestelakoak (182)

Aparkalekua eta ibilgailuak

565aparkalekua
326ibilgailu 1
342ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 815 biztanleetatik 600 aktibo ziren (% 73,6), horietako 550 lanean (% 67,5) eta 50 langabezian (aktiboen % 8,3).

81515-64 urteko biztanle
% 73,6aktibo
% 67,5lanean
% 8,3langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 52,7
25-54 urte% 91,3
55-64 urte% 53,4
Gizonak% 76,9
Emakumeak% 70,6

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 13,1
BEPC, brebeta% 27,3
CAP-BEP% 9,1
Batxilergoa% 5,6
Goi-mailako +2% 7,1
Goi-mailako +3/4% 1,8
Goi-mailako +5% 8,8

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 8,3). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

215 ez-aktibotik 53 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 24,7), 96 erretiraturik zeuden (% 44,7) eta 66 bestelako ez-aktibo ziren (% 30,7).

Ez-aktiboak

% 25
% 45
% 31
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 10
% 29
% 23
% 27
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 516 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 550 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

516enplegu udalerrian
% 79,5soldatapeko
% 20,5ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.620 eurokoa zen.

24.620 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 25.650 €

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1994ko urriaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 2,9 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Orthez », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Frantzia
 Artikulu hau Frantziako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Amou_(Landak)&oldid=11312100"(e)tik eskuratuta