Andrearriagako estela

Wikipedia, Entziklopedia askea
Andrearriagako estela
Andrearriagako hilarria 26.jpg
Jatorria
Sorrera-urteaI. mendea
Aurkikuntza lekuaOiartzun
Ezaugarriak
Materiala(k)hareharria
Dimentsioak118 (altuera) × 48 (zabalera) × 25 (sakonera horizontalean) cm
Hizkuntzalatina, akitaniera eta eusko-akitaniera
Deskribapena
Kokapena
LekuaSan Telmo Museoa
Herrialdea Euskal Herria
Probintzia Gipuzkoa
UdalerriaGipuzkoa
Koordenatuak43°18′56″N 1°50′18″W

Andrearriagako estela idazkun bat duen erromatar garaiko estela edo hilarri bat da (agian aldarea), Oiartzungo lurretan baseliza baten ondoan aurkitua, eta 21. mendetik San Telmo museoan gordea, Donostian. Gipuzkoan idazkunak dituen erromatarren garaiko hiru esteletako bat da, beste biak Arrasaten aurkitutako San Balerio baselizako aldarea eta Zegamako San Pedro baselizako estela. Kristo ondorengo I. mendekoa dela uste da[1].

Kokapena eta ezaugarriak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hilarria Irun eta Oiartzun batzen dituen ohiko bidearen ondoan egon da, gutxienez 1470. urtetik. Andrearriaga edo Andrerregia izeneko baseliza baten ondoan zegoen, 21, mendean baserri bilakatutako Anderregi etxea deritzon tokiaren ondoan[2]. 1932. urtean San Telmo Museora eraman zuten, baina inguruan bada erreplikarik ikusgai (artikulu hau ilustratzen duen argazkia erreplika batena da).

Letra latinoz idatzitako idazkun bat dauka harriak, eta bi irudi honen gainean eta eskuinera; zaldun bat eta zutikako forma antropomorfo bat. Idazkunaren irakurketa hau ematen dute ontzat aditu gehienek: VAL BELTESONIS (Laburdurak osatuz: Valerius Beltesonis)[3], edo Valerius beltesonis filius[4]. VAL Valerius gizonezko izenaren laburdura litzateke eta Beltesonis delakoan Bel-, -te eta -so elementuak ageri direla ematen du, akitanierarekin lotura adierazten dutenak eta, hortaz, aitzineuskararekin ere bai[1].

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. a b Zaldua Etxabe, Luix Mari. (2020). Gipuzkoa antzinaroan : hizkuntzak eta eremu linguistikoak onomastikaren argitan. Euskaltzaindia, 26-46 or. ISBN 978-84-121889-6-7. PMC 1241067717. (Noiz kontsultatua: 2021-04-05).
  2. «Andrearriaga Bidea, 3 - Anderregi, Etxea » Oiartzun » Gipuzkoa» b5m.gipuzkoa.eus (Noiz kontsultatua: 2021-04-05).
  3. Urteaga Artigas, María Mercedes. (2002). Erromatar garaia. Bertan. Gipuzkoako Foru Aldundia.
  4. Hispania Epigraphica. Alcalako Unibertsitatea.

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]