Edukira joan

Irun

Wikipedia, Entziklopedia askea
Irun
 Gipuzkoa, Euskal Herria
Administrazioa
EstatuaEspainia
ErkidegoaEuskal Autonomia Erkidegoa
LurraldeaGipuzkoa
EskualdeaBidaso Beherea
Izen ofizialaIrun
AlkateaCristina Laborda Albolea
(Euskadiko Alderdi Sozialista-Euskadiko Ezkerra)
Posta kodea20300 - 20305
INE kodea20045
Herritarrairundar
Kokapena
Koordenatuak43°20′16″N 1°47′20″W / 43.33781°N 1.78881°W / 43.33781; -1.78881
Mapa
Azalera42,8 km²
Altitudea20 m
Distantzia18 km Donostiara
Demografia
Biztanleria63.835 (2025:  179)
alt_left 32.541 (%51,1) (%48,9) 31.196 alt_right
Dentsitatea149,15 bizt/km²
Hazkundea
(2003-2013)[1]		% 5,3
Zahartze tasa[1]% 15,63
Ugalkortasun tasa[1]‰ 41,35
Ekonomia
Jarduera tasa[1]% 78,53 (2011)
Genero desoreka[1]% 2,99 (2011)
Langabezia erregistratua[1]% 13,21 (2013)
Euskara
Euskaldunak[2]% 40.07 + % 15.69 hartzaile (2021)
Etxeko erabilera[3]% 23.54 (2021)
Datu gehigarriak
SorreraOiasso (?) herrixka baskoia >portu erromatarra. Hondarribitik independizatua.
Webguneahttp://www.irun.org/

Irun Gipuzkoako ipar-ekialdeko muturrean dagoen udalerria da, Bidasoaldea eskualdean eta Txingudi badiaren bazterrean. 60.665 biztanlerekin, Gipuzkoako udalerri jendetsuenetan bigarrena da, Euskal Herrikoen artean zazpigarrena. Irunen Gipuzkoak Lapurdirekin eta Nafarroa Garaiarekin ditu mugak.

Irun iparraldean dago Espainiako eta Frantziako estatuen arteko muga eta pasabidea, Pirinioetako ekialdean. Kokagune horrek sakonki eragin dio Irunen jarduera ekonomikoa eta sozialari. Erdi Aroan, muga zaintzeko funtzioa zuen Irunek, horregatik haren armarrian "Vigilantiae Custos" latinezko esaldia dago idatzita. Ikuspuntu militarraren arabera, garrantzi handiko tokiak ziren Irun eta Hondarribia eta horregatik Karlos V.aren gaztelua (mende batzuk lehenago Nafarroako Erresumako errege Antso Abarkak eta Antso Nagusiak eraikia eta egokitua) eta Gaztelu Zaharra daude bi herrietan. Bestalde, Madrilgo eta Parisko trenen lotura Irunen dago. Espainiako eta Frantziako errepide eta batez ere autobide sareek bat egiten dute Irundik oso gertu, Biriatun.

Hiriaren ekonomia Frantziako eta Espainiako estatuen arteko mugaren garrantzian oinarritzen da, eta horren erakusgarri, Behobia barrutia da, bertan ZAISA dorrea deituriko ofizina dorrea dagoela. Bi estatu horien arteko mugarik garrantzitsuena da, Kataluniako La Jonquerarekin batera. Garraio-, trenbide- eta logistika-lotune nagusia ere bada, industria- eta merkataritza-gunea izateaz gain.

61.419 biztanle zituen 2008an.

Irungo udaletxea
Udaletxearen ikuspegia 1942. urtean.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ingurune naturala eta klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2011. urtean, Europako Justizia Auzitegiak ebatzi zuen Irunek (Hondarribiarekin batera) oraindik ez zituela hondakin urak arazten. Eginbehar hori 2000. urterako bete beharrekoa zen.[4]

Mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako herri hauek ditu mugakide:

Mapa
Irun eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Auzoak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Zenbait auzok osatzen dute Irun. Hauek dira auzo historikoak:[5][6]

Hirigunea handitzen zihoan heinean, batez ere 1960ko hamarkadatik aurrera, zenbait etxadiri auzo deitzeko ohitura zabaltzen hasi zen, nahiz eta ofizialki behintzat auzotzat hartzen ez diren. Besterik gabe, hedadura eta populazio handiko eta txikiko aldiriak dira:[5]

  • Arbes
  • Geltokia
  • Ibarla
  • Larreaundi
  • San Migel
  • beste etxadi batzuk

Historia laburra

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Irungo udalerrian kokatzen diren aurrehistoriako monumenturik zaharrenak Neolito-Brontze Garaiko Burkalleku eta Iratzebizkar I trikuharriak, Iratzebizkar II tumulua eta Arburuko Borda harrespila dira, 2020. urtean Iñigo Txintxurreta Diazek aurkituta[7]. Irungo aurreneko biztanleen jatorria guztiz ezezaguna dugu gaur egun; arkeologiako azken indusketen arabera, berriz, Erromatarrak izan ziren nagusi Irunen sorreran (agian, Oiasso bera).

1200. urtera arte Nafarroako Erresumaren parte izan zen baina orduz geroztik Gaztelako Erresumaren menpe geratu zen.

Urte askotan, Irun Hondarribiaren menpe izan zen. 1203. urtean, Gaztelako Alfontso VIII.ak Hondarribiari eman zion Hiri-gutunean aipatzen da Irun, idatziz lehenengo aldia. Hiri-gutuna 1203ko apirilaren 18an izenpetu zen, Palentzia hirian. Orduz geroztik, "Irun-Urantzu Unibertsitateak" berezko eskumenak izan zituen arlo politiko, ekonomiko eta militarrean, baina arlo zibil eta kriminalak Hondarribiaren menpe jarraitu zuen, harik eta Karlos III.a Espainiako Erregeak, 1766ko otsailaren 26an izenpeturiko errege-zedularen bidez, Irun-Urantzuri independentzia eman zion arte.

Gatazka militar bat baino gehiago izan dira Irunen. Horietako bat, gaur arte ekainaren 30ean urtero ospatzen den San Martzialeko gudua, 1522. urtean Gaztelako Erresumako armadak Nafarroako Erresumakoa menpean hartu zuenekoa da: nafar gudariek Nafarroako Erresuma berreskuratzeko egin zuten azken ahalegina izan zen. Gaztelar gudariek nafarrak kanporatu zituzten Aldabe mendiko gudaldian, San Martzial egunean (ekainaren 30ean); hori dela-eta, mendi tontorrean San Martzial baseliza eraiki zuten eta, orduz geroztik, Irungo jaiak eta alardea ospatzen dira data horietan.

1659. urtean "Pirinioetako Bakea" sinatu zuten Konferentziako Uhartean edo Konpantzian, Behobian. Bakea Frantziako erregearen (Eguzki Erregea) eta Espainiako Maria Teresa infantaren arteko ezkontzarekin berretsi zen. Hala ere, bakeak ez zuen luzaroan iraun.

1813an, San Martzialeko bigarren gudua izan zen, Espainiako Independentzia gerra zela eta. Hartan, Wellingtongo dukeak gidatzen zituen espainiar-ingeles-portugaldar osteek penintsulatik bidali zituzten Napoleonen soldaduak.

Hurrengo urtean, 1805. urteaz geroztik Nafarroa Garaiko probintziaren barnean egon ondoren, Irun Gipuzkoako herri bihurtu zen berriro ere 1814.urtean eta lurralde horretan jarraitzen du gaur arte. Hori ez zen izan Nafarroaren baitan sartzeko ez lehen ezta azken ahalegina ere; izan ere, Hondarribia (Irun haren parte zen) 1638 eta 1655 urte bitartean saiatu zen lehen aldiz eta, azkenekoz, 1936ko gerra amaitutakoan Nafarroa Garaian sartzeko eskaera egin zuten Irun eta Hondarribiko alkateek. Irunek liskar gehiago ere bizi izan zituen, hala nola 1837. eta 1874. urteetan izan ziren karlistadak. Horien ostean, 1936ko gerrak hiriaren gehiena suntsitu zuen.

Irunek Hondarribia eta Hendaiarekin batera Txingudiko metropoli-eremua osatzen du, 120.000 biztanle inguru dituena.

Etorbidearen zubia, nazioarteko zubi zaharra.

Azpiegiturak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kirola

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  • San Martzial Txingudi Kirol Gunea[8]
  • Artaleku udal kiroldegia[9]
  • Azken Portu udal kiroldegia[10]
  • Urantzu pilotalekua[11]
  • Artiako kirol gunea[12]
  • Pinudiko kirolgunea[13]
  • Plaiaundiko kirol instalazioak[14][15]
  • Larreaundiko kirol instalazioak[16]
  • Ugalde-Kateako udal kirol instalazioak[17]
  • Arraunketa eta piraguismo pabiloia[18]
  • Stadium Gal[19]
  • Ramuntxo Berri trinketea[20]
Oiasso Museoa.

Kultura

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  • Amaia kultur zentroa[21]
  • Liburutegia[22]
  • Gordailua.
    Menchu Gal erakusketa aretoa[23]
  • Munduko tximeletak museoa[24]
  • Oiasso museoa[25]
  • Gordailua (Gipuzkoako Kultur Ondare Higigarriaren Zentroa), foru erakundea.

Hezkuntza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  • Martindozenea gaztelekua[26]
  • Musika eskola[27]
  • Udal pintura akademia[28]
  • Zeramika tailer munizipala[29]
  • KZ gunea[30]
  • Haur txokoa[31]
  • Emei udal haur eskola[32]
  • Udal euskaltegia[33]

Gizarte zerbitzuak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  • Ama Xantalen eguneko zentroa eta nagusien egoitza[34]
  • Iraso nagusien zentro soziala[35]
  • Luis Mariano nagusientzako zentro soziala[36]
  • Zubia inklusiorako zentroa[37]

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2019an 59.899 biztanle zituen hiriak. Horietatik %21,62k 65 urte edo gehiago zituen. Atzerrian jaiotakoak %13,81 ziren.[38]

Biztanleriaren tamainaUrtea010.00020.00030.00040.00050.00060.00070.000189019201950198020102040IrunBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 31.196 gizon, 32.541 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.02
 
100+
 
0.07
0.11
 
95-99
 
0.50
0.81
 
90-94
 
1.75
1.59
 
85-89
 
2.73
3.01
 
80-84
 
3.98
4.27
 
75-79
 
5.34
4.88
 
70-74
 
5.62
6.02
 
65-69
 
6.30
6.80
 
60-64
 
6.96
7.85
 
55-59
 
7.72
8.75
 
50-54
 
8.21
8.57
 
45-49
 
7.82
7.07
 
40-44
 
6.57
5.72
 
35-39
 
5.18
5.16
 
30-34
 
4.92
5.45
 
25-29
 
4.71
5.76
 
20-24
 
5.17
5.53
 
15-19
 
4.91
5.20
 
10-14
 
4.48
4.07
 
5-9
 
3.85
3.35
 
0-4
 
3.18
Iturria: Eustat / Instituto Nacional de Estadística[39]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2022. urtean biztanleen % 38,1 udalerri berean jaioak ziren[42], probintziako batez bestekoaren (% 45,5) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak (Nafarroa barne) % 20,3 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 15,4 —probintzian % 11,6—.

Udal
Prob
Best
Esta
Udalerri berean · % 38,1Probintzia berean · % 24,6Erkidegoan · % 1,7Beste erkidegoa · % 20,3Estatutik kanpo · % 15,4
Biztanleria jaiolekuaren eta bizilekuaren arabera (2022). Iturria: INE.

Euskal Autonomia Erkidegoko probintziei dagokienez, biztanleen % 63,7 Gipuzkoan, % 1,3 Bizkaian, eta % 0,3 Araban jaio ziren[43].

Gipu
EAEt
Gipuzkoa · % 63,7Bizkaia · % 1,3Araba · % 0,3EAEtik kanpo · % 34,7
Biztanleria jaiolekuko probintziaren arabera (2025). Iturria: Eustat.

Biztanleria atzerritarra

2025. urtean, biztanleen % 11,2k atzerriko nazionalitatea zuen[44]. Atzerritarren artean, talde nagusiak Hego Amerika (% 25,3), Ekialdeko Europa (% 24,4), Erdialdeko eta Iparraldeko Amerika (% 13,2) ziren.

Jaiolekuko herrialde nagusiak Kolonbia, Maroko, Peru dira.[45]

Amer
Euro
Afri
Amerika · % 52,1Europa · % 25,7Afrika · % 17,8Asia · % 4,3Ozeania · % 0
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Kolonbia1.684 · % 15,2
Maroko1.030 · % 9,3
Peru674 · % 6,1
Errumania655 · % 5,9
Ukraina642 · % 5,8
Ekuador443 · % 4
Frantzia381 · % 3,4
Venezuela324 · % 2,9
Jaiolekuko herrialde nagusiak. Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Eustaten 2024ko Biztanleriaren eta Etxebizitzen Erroldaren arabera, udalerrian 28.445 etxebizitza zeuden: 25.567 (% 89,9) nagusiak eta 2.858 (% 10,0) gainerakoak (bigarren egoitzak edo hutsik).[46] 2021eko Zentsuaren kontsumo elektrikoaren arabera, 2.152 (% 7,7) noizbehinkako erabilerakoak ziren eta 2.249 (% 8,0) hutsik zeuden.[47] Etxebizitza nagusien % 79,7 jabetzan zegoen eta % 18,3 alokairuan.[46]

28.445etxebizitza
25.567nagusi

Etxebizitza multzoa

25.567
2.858
Nagusiak (25.567)Gainerakoa (bigarrena edo hutsik) (2.858)

Jabetza egoera (etxebizitza nagusiak)

20.382
4.667
Jabetzan (20.382)Alokairuan (4.667)Beste modu batean (518)

Guztira 25.567 etxegune zeuden, batez beste 2,5 egoiliarrekoak; horietatik 7.307 (% 28,6) pertsona bakarrekoak ziren.[46] Etxeguneen % 69,9 familia batek osatzen zuen eta % 3,1 familiarik gabeko etxegune anitzak ziren.[48]

Etxeguneak egoiliar kopuruaren arabera

7.307
7.775
9.736
Egoiliar 1 (7.307)2 egoiliar (7.775)3-5 (9.736)6-9 (692)10 edo gehiago (57)

Etxebizitzen batez besteko azalera erabilgarria 83,5 m²-koa zen eta batez besteko antzinatasuna 46,6 urtekoa.[46] Etxebizitzen % 5,4 etxebizitza bakarreko eraikinetan zeuden eta % 24,7 21 etxebizitza edo gehiagoko eraikinetan.[46] Etxebizitzen % 76,5 igogailua zuten. 2021eko Zentsuaren arabera, etxebizitzen % 65,6 1980 baino lehen eraiki ziren eta % 14,6 2001etik aurrera.[49] Etxebizitzen % 14,6 60 m²-tik beherako azalera zuten eta % 6,9 120 m²-tik gorakoa.[50]

Eraikineko etxebizitza kopurua

8.632
10.669
6.209
Etxebizitza 1 (1.527)2 (575)3-10 (8.632)11-20 (10.669)21-40 (6.209)41 edo gehiago (813)

Gela kopurua

7.962
15.176
2.819
1-3 gela (1.335)4 (7.962)5 (15.176)6 (2.819)7 edo gehiago (1.133)

Bainugela kopurua

19.095
9.279
Bainugela 1 (19.095)2 edo gehiago (9.279)

Eraikuntza garaia

1900 aurretik347
1900-1920343
1921-1940863
1941-1950978
1951-19602.694
1961-19705.970
1971-19807.214
1981-19901.835
1991-20003.718
2001-20102.684
2011-20201.399

Azalera erabilgarria

< 30 m²16
30-45 m²508
46-60 m²3.568
61-75 m²9.123
76-90 m²8.710
91-105 m²2.875
106-120 m²1.323
121-150 m²887
151-180 m²473
> 180 m²562

Berokuntzari dagokionez, etxebizitza nagusien % 11,3 berokuntza zentrala zuten, % 65,3 banakakoa eta % 22,6 noizean behingoa.[46] Horrez gain, % 68,4 hodien bidezko gasa zuten eta % 77,3 igogailua.

Berogailu mota

% 11,3
% 65,3
% 22,6
Zentrala (% 11,3)Banakakoa (% 65,3)Noizean behingoa (% 22,6)

Bestelako ekipamenduak (etxebizitza nagusiak)

Hodien bidezko gasa% 68,4
Ur bero zentrala% 32,0
Igogailua% 77,3

Politika

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Sakontzeko, irakurri: «Hauteskundeak Irunen»

2023-2027 legegintzaldia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
2023ko hauteskundeen ondorengo Irungo udalbatza
Alderdia 2023ko maiatzak 28
Zinegotziak Boto kopurua
Euskadiko Alderdi Sozialista-Euskadiko Ezkerra (PSE-EE)
10 / 25
8.240 (% 33,22)
Euzko Alderdi Jeltzalea (EAJ)
7 / 25
5.795 (% 23,36)
Euskal Herria Bildu (EHB)
4 / 25
4.057 (% 16,35)
Elkarrekin Podemos (EP)
2 / 25
2.316 (% 9,34)
Alderdi Popularra (PP)
2 / 25
2.144 (% 8,64)
Irungo Zerrenda Aurretik Irun Aurrera (IZAIA)
0 / 25
1.227 (% 4,95)
Vox (Vox)
0 / 25
1.028 (% 4,14)
Datuen iturria: Hauteskunde emaitzak. Eusko Jaurlaritza

Alkateak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hauek izan dira Irungo azken alkateak:

Alkatea Agintaldi hasiera Agintaldi amaiera Alderdia[51]
Jose Javier Chapartegui Larrañaga[51][52] 1979 1983 Euzko Alderdi Jeltzalea
Ricardo Etxepare Zugasti[51][52] 1983 1983 a Euzko Alderdi Jeltzalea
Francisco Alberto Buen Lacambra[51][52][53] 1983 1987 Euskadiko Alderdi Sozialista
Francisco Alberto Buen Lacambra[51][53] 1987 1991 Euskadiko Alderdi Sozialista
Francisco Alberto Buen Lacambra[51][53] 1991 1995 Euskadiko Alderdi Sozialista
Francisco Alberto Buen Lacambra[51][53] 1995 1999 Euskadiko Alderdi Sozialista-Euskadiko Ezkerra
Francisco Alberto Buen Lacambra[51][53] 1999 2002 b Euskadiko Alderdi Sozialista-Euskadiko Ezkerra
Jose Antonio Santano Clavero[51][54] 2002 2003 Euskadiko Alderdi Sozialista-Euskadiko Ezkerra
Jose Antonio Santano Clavero[51][54] 2003 2007 Euskadiko Alderdi Sozialista-Euskadiko Ezkerra
Jose Antonio Santano Clavero[51][54] 2007 2011 Euskadiko Alderdi Sozialista-Euskadiko Ezkerra
Jose Antonio Santano Clavero[51][54] 2011 2015 Euskadiko Alderdi Sozialista-Euskadiko Ezkerra
Jose Antonio Santano Clavero[51][55][54] 2015 2019 Euskadiko Alderdi Sozialista-Euskadiko Ezkerra
Jose Antonio Santano Clavero[51][56][54] 2019 2023 Euskadiko Alderdi Sozialista-Euskadiko Ezkerra
Jose Antonio Santano Clavero 2023 2024 c Euskadiko Alderdi Sozialista-Euskadiko Ezkerra
Cristina Laborda Albolea[57][58] 2024 Jardunean Euskadiko Alderdi Sozialista-Euskadiko Ezkerra

a Alkateak ez zuen legegintzaldia bukatu.

b Alkateak ez zuen legegintzaldia bukatu.

c Alkateak ez zuen legegintzaldia bukatu.

Euskara

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Irungo Gumer Irastortzaren[59] testigantza, eskolan euskalduna eta baserritarra izateagatik jasandako tratuaren ingurukoa. Euskal Herriko Ahotsak[60][61] proiekturako egindako elkarrizketa, ahozko ondarea jaso eta zabaltzeko.

Euskaldunen ehunekoa Irunen ez da Gipuzkoako beste eskualde batzuetan bezain handia; 1950etik Espainiatik etorritako etorkinek eragina izan dute horretan (udalerriko helduen ia %60 ez da Irunen jaio), beste arrazoi batzuen artean. Hala bada, 2006an, irundarren %36,5ek ondo zekien euskaraz, eta %20,4k zerbait bazekien, nahiz eta oso ondo moldatu ez. Hori hizkuntza-gaitasunari dagokionez; transmisioa dela eta, 2006an %21 inguruk zeukan ama-hizkuntza moduan, eta jendearen %17,5ek erabiltzen zuen etxean.[62] Dena den, joerak aldatzen ari dira urtez urte hezkuntzaren bitartez; adibidez, 20 urtez azpiko gehientsuenek bazekiten euskaraz 2021ean.[63]

Tokiko euskara iparraldeko goi nafarrera zen XX. mendearen azkenalde arte (eta halaxe da gaur egun ere zaharrenen artean), baina gaur egun sortaldeko gipuzkeraren[64] barne dagoen Bidasoko euskara[65] da bertan katalogatutakoa.

Irungo tituluak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hiriaren leloa: Vigilantiae Custos

Honako titulu hauek azaltzen dira Irungo armarrian: Hiri Noblea eta Leiala, Meritu handikoa eta Eskuzabala, Heroikoa, Humanitarioa.

Ondasun nabarmenak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Aiako Harriaren tontor bat.

Ondare naturala

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ondare arkitektonikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Junkaleko Andre Mariaren eliza, Eskoletako karrikatik ikusia

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Irungo ZAISA garraio gunearen ikuspegia. Erdian Zaisa dorrea ageri da

Lehen sektoreak ez du garrantzirik. Kokapen estrategikoarekin bat doa bertako ekonomia: mugan dago eta aduana-agentziak eta garraio-zerbitzuak nagusitu ziren, 1993an estatu-mugak merkataritzarako desagertu ziren arte; orduz geroztik hirugarren sektorea birmoldatzen ari da. Merkataritza eta zerbitzu-gunea da eta industriak ere badu garrantzia (txokolatea, portzelanak, trenbide-materialaren konponketa eta mantenimendua elektromekanika eta makina-erreminta). Lanean ari den populazioaren % 60 hirugarren sektorean dabil eta % 40 inguru bigarrenean.

BEGaren arabera, honela banatzen ziren sektoreak 2017an: lehen sektorea, %0,1. Bigarren sektorea %17,5. Hirugarren sektorea %75,2. Eraikuntza %7,2.[38]

Kultura

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Festak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Irundar ospetsuak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Laiak eskultura Bidasoa ibaian (Gabriel Narzabal, 1984)
Sakontzeko, irakurri: «Irundar ospetsuen zerrenda»

Argazki galeria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 3 4 5 6 Euskal Herriari Begira. Udalbiltza.
  2. ↑ Euskararen Adierazle Sistema. Euskara-gaitasuna adinaren eta sexuaren arabera. EAE (eskualdeka/udalerrika). Eusko Jaurlaritza.
  3. ↑ «Etxeko erabilera» Euskararen erabilera (Wikipedia).
  4. ↑ «El Tribunal de Justicia Europeo declara que España incumple la Directiva de Tratamiento de Aguas Residuales», iAgua, 2011-04-15. Eskuratze data: 2011-04-26.
  5. 1 2 «Hiriaren banaketa historikoa - Irungo Udala» www.irun.org (kontsulta data: 2025-07-18).
  6. ↑ «Ventas - Irungo Udala» www.irun.org (kontsulta data: 2025-07-18).
  7. ↑ «[Erreportajea 5.000 urteko paseoa»] Bidasoko Hitza 2020-05-22 (kontsulta data: 2020-10-29).
  8. ↑ «IRUN.ORG: Espacio Deportivo San Marcial Txingudi» www.irun.org (kontsulta data: 2020-04-18).
  9. ↑ «IRUN.ORG: Zure zerbitzura - Guía de Servicios. Ficha - Zerbitzuen gida. Fitxa» www.irun.org (kontsulta data: 2020-04-18).
  10. ↑ «IRUN.ORG: Zure zerbitzura - Guía de Servicios. Ficha - Zerbitzuen gida. Fitxa» www.irun.org (kontsulta data: 2020-04-18).
  11. ↑ «IRUN.ORG: Zure zerbitzura - Guía de Servicios. Ficha - Zerbitzuen gida. Fitxa» www.irun.org (kontsulta data: 2020-04-18).
  12. ↑ «IRUN.ORG: Zure zerbitzura - Guía de Servicios. Ficha - Zerbitzuen gida. Fitxa» www.irun.org (kontsulta data: 2020-04-18).
  13. ↑ «IRUN.ORG: Zure zerbitzura - Guía de Servicios. Ficha - Zerbitzuen gida. Fitxa» www.irun.org (kontsulta data: 2020-04-18).
  14. ↑ «IRUN.ORG: Zure zerbitzura - Guía de Servicios. Ficha - Zerbitzuen gida. Fitxa» www.irun.org (kontsulta data: 2020-04-18).
  15. ↑ https://www.noticiasdegipuzkoa.eus/deportes/2023/05/24/irun-clubes-plaiaundi-piden-instalaciones-6840667.html
  16. ↑ «IRUN.ORG: Zure zerbitzura - Guía de Servicios. Ficha - Zerbitzuen gida. Fitxa» www.irun.org (kontsulta data: 2020-04-18).
  17. ↑ «IRUN.ORG: Zure zerbitzura - Guía de Servicios. Ficha - Zerbitzuen gida. Fitxa» www.irun.org (kontsulta data: 2020-04-18).
  18. ↑ «IRUN.ORG: Zure zerbitzura - Guía de Servicios. Ficha - Zerbitzuen gida. Fitxa» www.irun.org (kontsulta data: 2020-04-18).
  19. ↑ «IRUN.ORG: Zure zerbitzura - Guía de Servicios. Ficha - Zerbitzuen gida. Fitxa» www.irun.org (kontsulta data: 2020-04-18).
  20. ↑ «IRUN.ORG: Zure zerbitzura - Guía de Servicios. Ficha - Zerbitzuen gida. Fitxa» www.irun.org (kontsulta data: 2020-04-18).
  21. ↑ «AMAIA KZ - Irun» www.irun.org (kontsulta data: 2020-04-18).
  22. ↑ «Biblioteca Municipal / Udal Liburutegia» www.irun.org (kontsulta data: 2020-04-18).
  23. ↑ «IRUN.ORG: Ayuntamiento: Irun para vivir - Entidades - Erakundeak - Ficha» www.irun.org (kontsulta data: 2020-04-18).
  24. ↑ «IRUN.ORG: Ayuntamiento: Irun para vivir - Entidades - Erakundeak - Ficha» www.irun.org (kontsulta data: 2020-04-18).
  25. ↑ «IRUN.ORG: Ayuntamiento: Irun para vivir - Entidades - Erakundeak - Ficha» www.irun.org (kontsulta data: 2020-04-18).
  26. ↑ «Gazteleku Martindozenea» www.irun.org (kontsulta data: 2020-04-18).
  27. ↑ «Conservatorio y Escuela de Música Municipal de irun» www.irun.org (kontsulta data: 2020-04-18).
  28. ↑ «IRUN.ORG: Ayuntamiento: Irun para vivir - Entidades - Erakundeak - Ficha» www.irun.org (kontsulta data: 2020-04-18).
  29. ↑ «IRUN.ORG: Ayuntamiento: Irun para vivir - Entidades - Erakundeak - Ficha» www.irun.org (kontsulta data: 2020-04-18).
  30. ↑ «KZ GUNEA IRUN» www.irun.org (kontsulta data: 2020-04-18).
  31. ↑ «IRUN.ORG: Ayuntamiento: Irun para vivir - Entidades - Erakundeak - Ficha» www.irun.org (kontsulta data: 2020-04-18).
  32. ↑ «IRUN.ORG: Ayuntamiento: Irun para vivir - Entidades - Erakundeak - Ficha» www.irun.org (kontsulta data: 2020-04-18).
  33. ↑ «IRUN.ORG: Ayuntamiento: Irun para vivir - Entidades - Erakundeak - Ficha» www.irun.org (kontsulta data: 2020-04-18).
  34. ↑ «IRUN.ORG: Ayuntamiento: Irun para vivir - Entidades - Erakundeak - Ficha» www.irun.org (kontsulta data: 2020-04-18).
  35. ↑ «IRUN.ORG: Ayuntamiento: Irun para vivir - Entidades - Erakundeak - Ficha» www.irun.org (kontsulta data: 2020-04-18).
  36. ↑ «IRUN.ORG: Ayuntamiento: Irun para vivir - Entidades - Erakundeak - Ficha» www.irun.org (kontsulta data: 2020-04-18).
  37. ↑ «IRUN.ORG: Ayuntamiento: Irun para vivir - Entidades - Erakundeak - Ficha» www.irun.org (kontsulta data: 2020-04-18).
  38. 1 2 «Web Eustat. Irunko datu estatistikoak» eu.eustat.eus (kontsulta data: 2020-04-18).
  39. ↑ Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera). .
  40. ↑ «Euskal AEko hazkunde begetatiboa, lurralde eremuka. 1975 - 2023-PxWeb» PxWeb (kontsulta data: 2026-07-29).
  41. ↑ <ref> «Euskal AEko jaiotza biziak, lurralde-eremuen eta sexuaren arabera. 1996 - 2024-PxWeb» PxWeb (kontsulta data: 2026-07-30).
  42. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Gipuzkoa.tab.
  43. ↑ Eustat, «Biztanleria jaioterriaren arabera», Jaioterria - Euskal Autonomia Erkidegoa - udalerriak.tab.
  44. ↑ Eustat, «Biztanleria nazionalitatearen herrialde-taldearen arabera», Nazionalitatea - Euskal Autonomia Erkidegoa - udalerriak.tab.
  45. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Gipuzkoa.tab.
  46. 1 2 3 4 5 6 «Etxebizitzen parkea» Biztanleriaren eta etxebizitzen errolda. Etxebizitzak (Eustat).
  47. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak erabilera-intentsitatearen arabera (kontsumo elektrikoa)» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  48. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  49. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak eraikuntza-urtearen arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  50. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak azaleraren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  51. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 (Gaztelaniaz) «Base de datos de Alcaldes y Concejales: Ministerio de Política Territorial y Función Pública.» www.mptfp.gob.es (kontsulta data: 2021-02-06).
  52. 1 2 3 «Irun. Historia - Auñamendi Eusko Entziklopedia» aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus (kontsulta data: 2021-05-17).
  53. 1 2 3 4 5 (Gaztelaniaz) ««No me gusta dar consejos de jubilado»» El Diario Vasco 2012-07-15 (kontsulta data: 2023-01-04).
  54. 1 2 3 4 5 6 (Gaztelaniaz) «José Antonio Santano confirma que volverá a presentarse a la reelección» El Diario Vasco 2022-09-23 (kontsulta data: 2023-01-04).
  55. ↑ «Jose Antonio Santano, Irungo alkate» Bidasoko Hitza 2015-06-13 (kontsulta data: 2025-10-31).
  56. ↑ «Jose Antonio Santano beste lau urtez alkate» Bidasoko Hitza 2019-06-15 (kontsulta data: 2025-10-31).
  57. ↑ Cristina Laborda Albolea Irungo lehen emakume alkatea da – Irunero. 2023-12-13 (kontsulta data: 2024-03-12).
  58. ↑ (Gaztelaniaz) «Cristina Laborda (PSE-EE), primera alcaldesa de Irun» EFE Noticias 2023-12-13 (kontsulta data: 2024-03-12).
  59. ↑ «Irastortza Amiano, Gumer - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-09-06).
  60. ↑ «Ahotsak.eus, Euskal Herriko hizkerak eta ahozko ondarea» www.ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-09-06).
  61. ↑ «Tratu mingarria eskolan; jaunartzea eta doktrina - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-09-06).
  62. ↑ Irungo euskararen egoerari buruzko artikulua Argia astekarian (2009-04-12). argia.com (kontsulta data: 2009-04-12).
  63. ↑ Euskararen Adierazle Sistema. .
  64. ↑ «Sortaldekoa (G) - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-09-06).
  65. ↑ «Bidasoakoa - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-09-06).[Betiko hautsitako esteka]
  66. 1 2 www.irun.org (kontsulta data: 2020-04-19).
  67. 1 2 www.irun.org (kontsulta data: 2020-04-19).
  68. ↑ www.irun.org (kontsulta data: 2020-04-19).
  69. ↑ «Irungo Udaletxea: Historia» www.irun.org (kontsulta data: 2020-04-19).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Irun&oldid=11398519"(e)tik eskuratuta