Anton van Leeuwenhoek

Wikipedia, Entziklopedia askea
Anton van Leeuwenhoek
Jan Verkolje - Antonie van Leeuwenhoek.jpg
Bizitza
JaiotzaDelft (en) Itzuli1632ko urriaren 24a
Herrialdea Zazpi Herbehere Batuen Errepublika
 Herbehereak
BizilekuaHerbehereak
Lehen hizkuntzanederlandera
HeriotzaDelft (en) Itzuli1723ko abuztuaren 26a (90 urte)
Familia
AitaPhilips Antonisz. van Leeuwenhoek
AmaMargaretha Bel van der Berch
Ezkontidea(k)Barbara de Mey (en) Itzuli
Cornelia Swalmius (en) Itzuli
Hezkuntza
Hizkuntzaknederlandera
Jarduerak
Jarduerakbiologoa, asmatzailea, fisikaria, instrument maker (en) Itzuli eta zoologoa
Lantokia(k)Delft (en) Itzuli eta Amsterdam
Jasotako sariak
InfluentziakRobert Hooke
KidetzaRoyal Society
Sinesmenak eta ideologia
ErlijioaDutch Reformed Church (en) Itzuli

Find a Grave: 6374199 Edit the value on Wikidata
Antonie van Leeuwenhoek Signature.svg

Anton van Leeuwenhoek (Delft, Hego Holanda, 1632ko urriaren 24a- ibidem, 1723ko abuztuaren 26a) merkatari eta zientzialari herbeheretarra izan zen, ospe handia hartu zuena lehenengo mikroskopio optiko modernoa asmatzeagatik eta lehenengo mikrobioak deskribatzeagatik.

Van Leeuwenhoekek ez zuen goi-mailako prestakuntzarik, baina bai ikasteko grina handia. Bere kabuz astronomia, matematika eta natur zientziak ikasi zituen, eta baita beiragintza ere, azken hau bere ehun dendan baliagarria izango zelakoan (ehunen kalitatea aztertzeko lupak erabiltzen baitzituen) [1].

Lupak hobetu nahian asmatu zuen van Leeuwenhoekek lehenengo mikroskopio optikoa, irudiak 300 aldiz handiagotzeko ahalmenarekin. Galileok, Zacharias Janssenek eta Robert Hookek XVII.mendeko lehenengo urteetan antzeko tramankuluak sortu bazituzten ere, van Leeuwenhoekek asmatutakoa jotzen da benetako lehenengo mikroskopiotzat.

1674. urtean odolaren globulu gorriak deskribatu zituen, eta 1679an urmael bateko protozooak. Geroago bakterioak eta espermatozoideak ere ikusi zituen.

Ospe handia lortu zuen bere ikerketa zientifikoei esker, eta Londresko Royal Societyko partaide izendatu zuten 1680an. Jaio zen hiri berean hil zen, 91 urte zituela.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. Albero, Josu: Mikrobioen mundu liluragarria, EHUak argitaratuta (2019) 24-25 orr. ISBN: 978-84-1319-082-2

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Anton van Leeuwenhoek Aldatu lotura Wikidatan