Arma Nuklearren Ez Ugaritze Hitzarmena

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Berde argiz hitzarmenaren sinatzaileak eta berretsi zuten estatuak; bere ilunez hitzarmena berretsi ez baina onartu dutenak; gorriz onartu ez duten hiru estatuak (India, Pakistan eta Israel); eta laranxaz hitzarmenetik atera zen estatua (Ipar Korea).

Arma Nuklearren Ez Ugaritze Hitzarmena edota Nuklearren Ez Ugaritze Hitzarmena (ingelesez Treaty on the Non-Proliferation of Nuclear Weapon, Non-Proliferation Treaty edo NPT) arma nuklearren erabilera eta horrek munduarentzat dakartzan arriskuak murrizteko helburua duen nazioarteko hitzarmen bat da. Hiru atal nagusitan oinarritzen da: arma nuklearren ez ugaritzea, armagabetze nuklearra eta energia nuklearren bakegintzarako erabilera. 1968an idatzia eta 1970eko martxoaren 5ean indarrean sartu zen, berregogeitahiru herrialdek berretsiz. Gaur egun hitzarmen honen barnean 189 estatu daude. Energia Atomikoaren Nazioarteko Agentziak hitzarmen hau betearazteko ardura du.

Hitzarmen honek bi estatu mota sailkatzen ditu: arma nuklearren garapena, salerosketa eta jabetza izateko baimena dutenak eta ez dutenak. Lehen taldean bost estatu bakarrik daude, alegia, 1968an lehenbizikoz hitzarmena sinatu zutenak (AEB, Erresuma Batua eta antzinako Sobietar Batasuna, gaur egun azken horren eskubidea Errusiak jaso du), eta 1992. urteaz geroztik, baita Frantzia eta Txina ere. Bost estatu hauek Nazio Batuen Segurtasun Kontseiluko kide iraunkorra bakarrak ere badira. Estatu hauek beren pribilegioak 1967. urte aurretik jada bonba nuklearren jabeak izatearekin zilegiztatzen dute.

Ikus gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]