Mosku

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu


Mosku

—  Hiri federala  —
Moskuko Kremlina
Moskuko Kremlina
bandera

armarria

Izen ofiziala Москвa (Moskva)
Estatua
Barrutia
Subjektua
 Errusia
Erdialdea
Hiri Federala
Koordenatuak 55°45′N 37°37′E / 55.750°N 37.617°E / 55.750; 37.617Koordenatuak: 55°45′N 37°37′E / 55.750°N 37.617°E / 55.750; 37.617
Mosku non dagoen adierazten duen Errusia-ko/-go/-eko mapa
Mosku
Eremua 1,081 km2
Garaiera 130-253 m
Posta kodea 101xxx-129xxx
Biztanleria 11.514.300 bizt. (2010)
Dentsitatea 10.651.526,36 bizt./km²
ISO kodea RU-MOW
http://mos.ru/

Mosku (errusieraz Москва́, Moskva) Errusiako hiriburua da eta estatuko politika, ekonomia, finantza, hezkuntza eta garraio gune nagusia, Moskova ibai ertzean kokatua.

Munduko 7. hiri jendetsuena da.

Hiria mundu guztian da ezaguna izaera indartsu eta klima gogorrarengatik. Hiriaren izena, zeharkatzen duen ibaitik dator: Moskova.

Moskuk 800 urte baina gehiago ditu, 1147. urtean sortu baitzuen Juri Dolgoruki errusiarrak. Kremlin izeneko eraikin multzoa XVI. mendean eraiki zuten, eta Errusiar Inperioko tsarren egoitza izan zen.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Moskuko Plaza Gorria

Juri Dolgoruki sortu zuen hiria 1147. urtean. Kremlin izenez ezagutzen den XVI. mendeko eraikin esanguratsua errusiar inperioko tsarren egoitza izan zen XVIII. mendera arte, Petri Handiak hiriburua San Petersburgora eraman zuen arte, alegia.

Urriko iraultzaren ondoren, hiriburua Moskura eraman zuten berriz ere, inbasio bat espero baitzen San Petersburgo inguruetan. Itsaso Baltikoan zegoenez gero, ahulagoa baitzen eraso baten aurka.

Une hartatik aurrera, estatuaren bizi politikoa Moskun batu zen eta hiria SESBeko hiriburua izatera pasatu zen. Bigarren Mundu Gerra ostean, SESB gora egin zuen AEBkin batera bigarren superpotentzia gisan. Horrela, Moskuk eta Washingtonek boterea eta nazioarteko politika gune bihurtu ziren.

Banaketa administratiboa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Moskuko barrutien mapa.

Mosku hamar barruti edo okrugez osatutako dago.

Klima[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Datu klimatikoak (Mosku (batez-bestekoak 1981–2010, errekorrak 1879tik aurrera))
Hila Urt Ots Mar Api Mai Eka Uzt Abu Ira Urr Aza Abe Urtekoa
Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) 8.6 8.3 17.5 28.9 33.2 34.9 38.2 37.3 32.3 24.0 14.5 9.6 38.2
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) −4.0 −3.7 2.6 11.3 18.6 22.0 24.2 21.9 15.7 8.7 0.9 −3.0 9.6
Batez besteko tenperatura (ºC) −6.5 −6.7 −1.0 6.7 13.2 17.0 19.2 17.0 11.3 5.6 −1.2 −5.2 5.8
Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) −42.2 −38.2 −32.4 −21.0 −7.5 −2.3 1.3 −1.2 −8.5 −16.1 −32.8 −38.8 −42.2
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) −9.1 −9.8 −4.4 2.2 7.7 12.1 14.4 12.5 7.4 2.7 −3.3 −7.6 2.1
Pilatutako prezipitazioa (mm) 52 41 35 37 49 80 85 82 68 71 55 52 707
Euri egunak (≥ 1 mm) 0.8 0.7 3 9 13 14 15 15 15 12 6 2 105.5
Elur egunak (≥ 1 mm) 18 15 9 1 0.1 0 0 0 0.1 2 10 17 72.2
Eguzki orduak 33 72 128 170 265 279 271 238 147 78 32 18 1731
Hezetasuna (%) 83 80 74 67 64 70 74 77 81 81 84 85 76.7
Iturria: thermograph.ru

Garraioa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Moskuko metroa, Lur azpiko jauregia ezizenaz ezaguna, hiriburuaren gune asko hornitzen ditu eta munduko metrorik erabilienetakoa da. 177 geltoki ditu eta 292,2 km luze da lerro guztien batura eginda. Munduko bosgarren metrorik luzeena da New York, Londres, Madril eta Tokioren ostean. 1935an ireki zen eta ezaguna da geltokiek duten diseinuagatik. Errealismo sozialista bezala ezagutzen den korrontearen hainbat artelan daude bertan.

Bada ustezko sekretupeko metro sistema bat Metro-2 izenekoa, lur azpikoa eta Moskuko metro publikoaren parekoa.

Ondasun nabarmenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hiri senidetuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Mosku ondorengo hiriekin senidetuta dago:

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]


Commons-logo.svg
Commonsen fitxategi gehiago dago honi buruz:
Mosku