Black Friday (erosketa)

Wikipedia, Entziklopedia askea
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu
Target izeneko denda 2008ko azaroan Ostiral Beltza egunean.

Ostiral Beltza esker emate egunaren ondorengo eguna da eta Eguberriei hasiera ematen dion eguntzat hartzen da.

Jatorria[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Terminoa Filadelfian sortu zen 1960ko hamarkadaren hasieran. Herritar asko, esker emate eguna familiarekin pasa ostean, etxera itzultzen ziren ostiralean, eta beste asko Eguberritako erosketak egiten hasteko baliatzen hasi ziren egun hura. Horrenbestez, zirkulazio arazo larriak sortzen ziren Filadelfiako hirigunean eta bertako polizia Ostiral Beltza izena erabiltzen hasi zen[1].

Hurrengo hamarkadaren erdialderako, terminoa AEB osoan zabaldua zegoen eta eguna Eguberritako erosketen sukarraren abiapuntu ofizial bilakatu zen. Saltokiek beherapen, eskaintza eta ordutegi bereziak eskaintzen zituzten. Urte askotan dendak goizeko 6etan ireki ohi zituzten[1].

Zabalkundea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2000ko hamarkadan ordua aurreratuz joan zen, 2011n saltoki nagusiek gauerdian zabaltzea erabaki zuten arte. 2012an, Wallmart kateak esker emate egunean iluntzeko 20:00etan zabaldu zituen ateak. Zenbait estatutan (Kalifornian, esaterako) ostirala jai eguna da funtzionarioentzat[1].

Estatu gehienetan lan egun ofiziala izan arren, ordea, ikasleek zubia egin ohi dute eta enpresa pribatu gero eta gehiagok jai ematen diete langileei (saltokietan lan egiten dutenei ezik, jakina). 2013ko Black Fridayko asteburuan, AEBetan soilik, 248 milioi erosle izan ziren eta, guztira, 57.400 milioi dolar xahutu zituzten[1].

Ostiral Beltza Europan[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ohitura estatubatuarra Europara iristen ari da. Hainbat saltoki eta frankiziek (Apple, Media Markt, El Corte Inglés) beherapen eta ordutegi bereziak eskaini zituzten, baita interneteko hainbat salgunek ere[1].

Euskal Herrian[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Mungian, esaterako, Bariko Beltza antolatu zuten. Lekittoko Deabruak antzerki elkarteak piroteknia ikuskizuna eskaini zuen. Hainbat denda gaueko 22:00ak arte zabalik egon ziren eta deskontuak, zozketak, DJak, pintxoak... prestatu zituzten bezeroentzat[1].

Espainian[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2012an Madrilgo Salamanca auzoko saltokiek hainbat ekimen antolatu zituzten Black Friday eguna medio. Baina 2013an ez zuten halakorik egin, antolatzaileen esanetan, ekimenek arrakastarik izan ez zutelako[1].

2014ean ere, kontsumoa bultzatzeko, AEBko ohitura jarraitu zuten zenbait marka ezagunenek, deskontuak eta sustapen bereziak eginez[2].

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. a b c d e f g Nagore Irazustabarrena, «Emozioek salduta», Argia, 2013-12-29, CC-BY-SA lizentzia
  2. E. Garaikoetxea, «'Black Friday': Gabon aurreko beherapenak ez galtzeko gida», EiTB, 2014-11-28