Karniboro

Wikipedia(e)tik
Carnivora» orritik birbideratua)
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu
Carnivora
Fosilaren garaia: 42 Ma-0 Ma

Sailkapen zientifikoa e
Erreinua: Animalia
Filuma: Chordata
Klasea: Mammalia
Goiordena: Laurasiatheria
(mailakatu gabea): Carnivoramorpha
Ordena: Carnivora
Bowdich, 1821

Karniboroak (Carnivora) ugaztunen barneko ordena bat da. Euren izena latinezko haragijaleren baliokidea da. Nahiz eta ez diren haragiz elikatzen diren animalia bakarrak ordena honetako animalia guztiak beste animalia batzuen gorputzez elikatzen diren animalia dira eta ia-ia gehienek hori baino ez dute jaten. Bere barruan 280 bat espezie sailkatzen dira. Carnivora taldeko animaliak dira tamainak aldaketa gehien dituztenak. Mustela nivalisek 25 gramoko pisua du eta Ursus maritimusek 1.000 kilogramoko pisua izan dezake eta Mirounga leonina arra helduek 5.000 kilogramoko pisua izatera iritsi dira, 6,9 metroko luzerarekin.

Lehenengo Carnivora haragijalea zen eta gaur egungo taldeko kide gehienek haragia jaten dute. Felidae eta Pinnipedia taldekoek bakarrik haragia jaten dute, ezin dute besterik jan. Hartzek, ordea, beste gauza batzuk jan ditzakete, eta panda hartza belarjalea da, biana batzuetan arrainak, arrautzak eta intsektuak ere jaten ditu. Karniboroek haginak, atzaparrak eta ikusmen binokularra dute, animaliak ehizatzeko egokia. Batzuk sozialak dira eta taldean ehizatzen dute.

Ziurrenik Ipar Amerikan eboluzionatu zuten, Miacidae familiaren baitan, orain dela 42 milioi urte. Laster Feliformia eta Caniformia taldeak sortu ziren, katuen antzekoak eta txakurren antzekoak. Euren filogenia molekularrak[1] erakusten du talde monofiletikoa direla, Carnivoramorpharen koroa-taldea.

Zuhaitz filogenetikoa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

   Carnivora   
Feliformia

Nimravidae




Stenoplesictidae



Percrocutidae




Nandiniidae





Prionodontidae




Barbourofelidae



Felidae






Viverridae




Hyaenidae




Herpestidae



Eupleridae







   Caniformia   

Amphicyonidae



Canidae


   Arctoidea   
   

Hemicyonidae



Ursidae




Pinnipedia

Enaliarctidae



   

Phocidae



   

Otariidae



Odobenidae





   Musteloidea   
   

Ailuridae



   

Mephitidae



   

Procyonidae



Mustelidae










Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. doi:10.1016/j.ympev.2010.01.033
    Zita hau gehitzeko bi modu daude: Botaren zain egon gabe edo eskuz egin

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Karniboro Aldatu lotura Wikidatan