Dominique Garat Hiriarte

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Dominique Garat Hiriarte
Dominique Garat Aîné (1735-1799).jpg
Mayor of Ustaritz Itzuli

1796 - 1798
Frantziako Nazio Biltzarreko kidea

Bizitza
Jaiotza Uztaritze1735eko abenduaren  12a
Herrialdea  Lapurdi, Euskal Herria
Heriotza Uztaritze1799ko azaroaren  16a (63 urte)
Familia
Seme-alabak
Anai-arrebak
Hezkuntza
Heziketa Bordeleko Unibertsitatea
Hizkuntzak euskara
frantsesa
Jarduerak
Jarduerak politikaria eta abokatua
Lantokia(k) Paris
Kidetza Académie nationale des sciences, belles-lettres et arts de Bordeaux Itzuli

Dominique Garat Hiriarte (Uztaritze, 1735eko abenduaren 12a - ibidem, 1799ko azaroaren 16a) lapurtar politikaria izan zen. Larresoroko apaizgaitegian egin zituen lehenengo ikasketak, eta Bordelen zuzenbideko ikasketak. Bordelen ezkondu, eta han geratu zen 1761. urtetik aurrera. Masoi sutsua zen. Frantziako iraultzaren kontestuan protagonismo nabarmena izan zuen Garatek, Euskal Herrirako eskumenak lortzeko ahaleginetan, bereziki.

Frantziako Iraultzan[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1789an, Estatu Orokorrak deitu zituen Erregeak (ez zen horrelakorik gertatu 1614. urtetik), eta Dominique Garat Lapurdiko hirugarren estatuko ordezkari aukeratu zuten, Joseph anaiarekin batera. Estatu Orokor haiek Batzar Konstituziogile bihurtu zirenean, Frantziako erregearekin egoera politiko berriaren zer-nolakoak eztabaidatu behar zituen batzordeko kide aukeratu zuten.

Lapurdiko Biltzarraren aldeko sutsua izaki, saiatu zen euskaldunek eskubidez eta ez pribilegioz zituzten erakundeak zaintzen, baina herrialdeen arteko bereizkuntza guztiak ezabatu zituen Frantziako Batzarrak 1789ko abuztuan. Alferrik saiatu zen Dominique Garat Lapurdiko burujabetasunaren alde, orobat Frantzia departamendutan banatzea erabaki zelarik, Ipar Euskal Herriko lurraldeak batera eta bereiz elkartzeko proposamena egin zuenean (1790; Ipar Euskal Herria Bearnoko lurraldearen mende geratu zen).

Uztaritzera erretiratu ondoren, biziki salatu zituen iraultzaile berriek Lapurdin egindako bidegabekeriak, eta girondarra izaki, kartzelan eduki zuten Robespierre hil zen arte. 1794ko Lapurdiko deportazioaren inguruko erantzukizunak argitzeko batzordeko kide izan zen. Uztaritzeko auzapeza izan zen, eta irakaskuntza elebiduna bultzatu zuen.

Erregeren gutuna, 1789ko apirilaren 27ko Estatu Nagusiak deitzeko, eta Lapurdirako araudia eta eranskina

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bibliografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

 

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]