Eisenach

Biztanleria-piramidea 2022; Guztira: 19.502 gizon, 20.433 emakume
	Iturria: Datu hauek Alemaniako erroldatik hartu dira (Alemanez) Personen: Alter (11 Altersklassen) - Familienstand (ausführlich)/Familienstand - Geschlecht. Statistisches Bundesamt (Destatis) / Zensusdatenbank 2024-07-11 (kontsulta data: 2026-09-05)..

Eisenach; Eisenach
	Lutherstadt (en)
	Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe	Alemania
Alemaniako estatua	Turingia
Rural district of Thuringia	Wartburgkreis
Alkatea	Christoph Ihling
Izen ofiziala	Eisenach
Jatorrizko izena	Eisenach
Posta kodea	99817
Udalerri kodea	16063105 eta 16056000
Geografia
Koordenatuak	50°58′29″N 10°19′28″E / 50.9747°N 10.3244°E
Azalera	104,17 km²
Altitudea	215 m
Mugakideak	Krauthausen, Amt Creuzburg, Lauterbach, Bischofroda, Berka vor dem Hainich, Hörselberg-Hainich, Wutha-Farnroda, Gerstungen eta Herleshausen
Demografia
Biztanleria	40.505 (2025eko abenduaren 31)
Dentsitatea	389 bizt/km²
Informazio gehigarria
Telefono aurrizkia	03691, 036920, 036928
Hiri senidetuak	Marburg, Sedan, Waverly, Skanderborg eta Mahiliou
Matrikula	EA
	eisenach.de

Eisenach Alemaniako herri bat da, Turingiako estatuan, Werra ibaitik gertu, ibai horren arroaren barnean. Turingiako oihanaren iparraldeko muga da. Johann Sebastian Bach musikariaren jaioterria izateagatik ezaguna da.

Historia

Herriaren historia Wartburg gazteluari lotuta dago: elezaharraren arabera, 1067an eraiki zen. 1180an, herriaren izenaren lehen aipamen idatzia agertzen da. Martin Luterok, Erreforma Protestantearen sustatzaileak, bertan itzuli zuen Itun Berria alemanierara. 1572an Saxonia-Eisenach printzerri independente gisan sortu zen.

1869an herrian bertan Alemaniako Langileen Alderdi Sozialdemokrata (SDAP) sortu zen, gerora Alemaniako Langileen Elkarte Orokorrarekin (ADAV) batera, Alemaniako Alderdi Sozialdemokrata (SPD) osatu zuten bi alderdietako bat. 1949tik aurrera, eta 1990eko birbateratzera arte, Turingiako estatua Ekialdeko Alemaniaren barnean egon zen.

Demografia

2022ko zentsuaren arabera 39.931 biztanle zituen: 19.502 gizonezko (% 48,8) eta 20.430 emakumezko (% 51,2); 100 emakumeko 95,5 gizonezko zeuden. Biztanleen % 15,3 18 urtetik beherakoak ziren eta % 27,0 65 urte edo gehiagokoak. Biztanleen % 10,1 atzerriko herritartasuna zuen. Biztanleen % 41,4 ezkongabeak ziren eta % 37,8 ezkonduta edo izatezko bikote erregistratuan.^[1]

Oharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.

Jatorria

2022ko erroldaren arabera, udalerrian biztanleen % 85,4ek ez zuen inolako migrazio-jatorririk, ez berak ez gurasoek. % 14,0k migrazio-jatorri osoa zuten: beraiek etorkinak ziren edo bi gurasoak ziren etorkinak; eta % 0,6k gurasoetako bat bakarrik zuten etorkina. Migrazio-jatorri osoa zutenen artean, % 89,1 beraiek etorritakoak ziren eta % 10,9 bi guraso etorkinen ondorengoak ziren.^[2]

Migrazio-jatorria

34.117

5.594

Migrazio-jatorririk gabe (34.117)Migrazio-jatorri osoa (5.594)Migrazio-jatorri partziala (225)

Etxebizitza

2022ko erroldaren arabera, udalerrian 24.457 etxebizitza zeuden. Horietatik gehienak (16.123, % 65,9) alokairuan ziren. Etxebizitzen batez besteko azalera 77,56 m²-koa zen eta batez besteko alokairua 5,72 €/m²-koa. Hutsik zeuden etxebizitzen tasa % 9,6 zen, eta okupatutako etxebizitzen artean % 27,3 jabeak okupatzen zituzten.^[3]

24.457etxebizitza

77,56 m²batez besteko azalera

5,72 €/m²batez besteko errenta

Erabilera

5.910

16.123

2.333

Jabetzan (5.910)Alokairuan (16.123)Aisialdikoa (92)Hutsik (2.333)

% 9,6hutsik dauden tasa

% 27,3jabetza tasa

Gela kopuruari dagokionez, etxebizitza gehienek 4 gela zituzten (7.676). Etxebizitza gehienak 1919 aurretik artean eraiki ziren (5.476); eraikin guztien % 93,1 1980 baino lehen eraiki zen. Berogailuari dagokionez, berogailu zentrala (zentralheizung) zen nagusi (15.355 etxebizitza).^[3]

Gela kopurua

Gela bakarra581

2 gela3.204

3 gela7.262

4 gela7.676

5 gela3.364

6 gela1.219

7 gela edo gehiago1.152

Eraikuntza garaia

1919 aurretik5.476

1919-19495.371

1950-1959824

1960-19691.958

1970-19793.277

1980-19892.119

1990-19993.733

2000-2009881

2010-2015371

2016 eta geroago440

Berogailu mota

5.460

2.922

15.355

Urrutiko berogailu-sarea (Fernheizung) (5.460)Solairuko berogailua (Etagenheizung) (2.922)Bloke-berogailua (Blockheizung) (230)Berogailu zentrala (Zentralheizung) (15.355)Labe indibiduala (356)Berogailurik gabe (136)

Guztira 8.046 bizitegi-eraikin zeuden. Eraikinen gehiengoa etxe bakartua zen (3.730, % 46,4). Eraikinen artean, gehienek etxebizitza bakarra zuten (4.259).^[3] Guztira 21.519 etxegune zeuden. Etxegune gehienak pertsona bakarrekoak ziren (10.907, % 50,7).^[4]

8.046bizitegi-eraikin

21.519etxegune

Eraikin mota

3.730

1.377

2.681

Etxe bakartua (3.730)Etxe atxikia (bikoitza) (1.377)Ilarako etxea (2.681)Bestelako eraikin mota (259)

Etxebizitza kopurua eraikineko

4.259

933

1.713

1.035

Etxebizitza bakarra (4.259)2 etxebizitza (933)3-6 etxebizitza (1.713)7-12 etxebizitza (1.035)13 etxebizitza edo gehiago (105)

Etxegunearen tamaina

10.907

6.589

2.101

Pertsona bakarra (10.907)2 pertsona (6.589)3 pertsona (2.101)4 pertsona (1.289)5 pertsona (373)6 pertsona (263)

Ekonomia

1990eko birbateratzearen ondoren, Eisenachen lurraldeko eskualdeek ez dute garapen ekonomiko bera bizi izan, baina egoerak, orokorrean, hobera egin du. Hala ere, herriak berak Alemaniako aberastasun mailarik baxuenetakoa du, gobernu federalaren eta Europar Batasunaren laguntzak jasotzen dituen arren.

Ondasun nabariak

Wartburg gaztelua: 1067an eraiki zen eta UNESCOk 1999an Gizateriaren Ondare izendatu zuen.
Martin Luteroren etxea (Lutherhaus): Martin Lutero bertan bizi izan omen zen 1498-1501 artean, eskola garaian. Gaur egun garai hartako museoa da.

Herritar ezagunak

Johann Sebastian Bach (1685-1750), barroko garaiko musikari eta konposatzailea
Johannes Voigtmann (1992-), saskibaloi jokalaria.

Hiri senidetuak

Eisenach ndorengo hiriekin senidetua dago:

Ikus, gainera

Turingia

Demografia

Oharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.