Erfurt

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Erfurt
Alemania Alemaniako udalerria
ErfurterDom.jpg
Wappen Erfurt.svg
Administrazioa
Herrialdea  Alemania
Estatua  Turingia
Barrutia Erfurt
Udalerria Erfurt
Postakodea 99084, 99085, 99086, 99087, 99089, 99090, 99091, 99092, 99094, 99095, 99096, 99097, 99098, 99099
Udal kodea 16051000
Geografia
Koordenatuak 50° 58′ 41″ N, 11° 01′ 45″ E / 50.978055555556°N,11.029166666667°E / 50.978055555556; 11.029166666667Koordenatuak: 50° 58′ 41″ N, 11° 01′ 45″ E / 50.978055555556°N,11.029166666667°E / 50.978055555556; 11.029166666667
Thuringia EF.svg
Erfurt hemen kokatua: Alemania
Erfurt
Erfurt
Azalera 269,15 km²
Demografia
Biztanleria 204.880 biztanle
Dentsitatea 761,21 bizt/km²
Bestelako informazioa
Telefono aurrizkia 361, 36208, 36202, 36203, 36204, 30361
Webgune ofiziala

Erfurt Alemaniako hiria da, Turingia estatuko hiriburua. 196.500 biztanle ditu. Garrantzi handiko industria eta merkataritza hiria. Aipatzekoak dira bertako katedraleko beirategiak (XIV. mendea). San Agustin komentuan Lutero bizi izan zen.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erfurt aintzinatik populatua izan da. Paleolito eta Neolito garaiko aztarnak aurkitu izan dira. 480 urtearen inguruan Turingiarrak (antzinako germaniar leinua) bizi ziren bertan. hauek eman zioten izena ingurune guztiari, gerora Turingiako estatua izango zenari.

742. urtean San Bonifaziok Zakarias aita santuari Erphesfurt-en apezpikutegi bat sortzeko eskatu zion. Hau da hiriaren lehenengo aipamena. Gera ibaiaren bihurgune batean kokaturik egotean berehala merkatal herri garrantzitsua bihurtu zen eta Hansa Ligan sartu zen XV. mendean. Unibertsitatea ere sortu zen 1392an. Unibertsitateko ikasle famatuena Martin Luther izan zen.

Erfurt 1813an. Joseph Jacques Ramée-ren margoa

1802an Prusiaren esku gelditu zen baina Napoleondar Gerretan frantziarrek hartu zuten Erfurt. 1808ko urrian Erfurten lorturiko akordioaren arabera, Errusiako tsarrak lagunduko zion Napoleon Bonaparteri Austria gerran hasten bazen eta, ordainez, Errusiako inperioak Finlandia, Moldavia eta Valakia eskuratuko zituen.

Bigarren Mundu Gerran bonbakatua izan zen baina kalte handirik ez zeukan 1945ean estatubatuarrek hiria berenganatu zutenean. Sovietar Batasunak kontrolaturiko Ekialdeko Alemanian sartuta gelditu zen, Turingia estatu osoarekin batera. 1970an Ekialdeko eta Mendebaldeko Alemanietako kantzilerrak ziren Willi Stoph eta Willy Brandt bertan elkartu ziren banaketaren ondoren lehenengo aldiz. 1990an Alemania bateratzean Turingiako hiriburu bihurtu zen.

2002an Erfurteko sarraskia gertatu zen. Ikasle ohi batek tiroz 17 pertsona hil zituen, 13 irakasle tartean.

Ondasun nabarmenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Krämerbrücke zubia
  • Erfurteko katedrala (Mariendom): Andre Mariaren ohorezko katedrala XIV mendean eraiki zen, VIII mendeko kapera zegoen tokian eraikia. Eliza gotikoa da.
  • Severikirche eliza: Katedralaren ondoan dagoen eliza hau 1280an eriki zen San Severoren hilobiaren inguruan.
  • Petersberg zitadela: Erfurteko gotorlekua da.
  • Krämerbrücke zubia: Gera ibaiaren gainean eraiki zen zubia 1325ean harriz berreraiki zuten. 8 metrotako zabalera eta 120 metrotako luzera dauka. Berezitasun nabarmenena gainean etxeak izatea da. Gaur egun Europako etxedu zubi luzeena da.
  • Agustindarren monasterioa (Augustinerkloster): Martin Luther bertan bizi izan zen 1505 eta 1511 artean.

Hiritar ezagunak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Iruditegia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hiri senidetuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erfurt ondorengo hiriekin senidetuta dago:

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Erfurt Aldatu lotura Wikidatan