Filipe II.a Borgoinakoa

Filipe II.a Borgoinakoa
	; Irudi gehiago
Borgoinako dukea
Bretainiako gobernadorea
Bizitza
Jaiotza	Pontoise, 1342ko urtarrilaren 17a
Herrialdea	Frantzia
Heriotza	Halle (Belgika), 1404ko apirilaren 27a (62 urte)
Hobiratze lekua	Champmol (en) ; Sint-Martinusbasiliek (en)
Familia
Aita	Joanes II.a Frantziakoa
Ama	Bonne de Luxembourg
Ezkontidea(k)	Margarita III.a Flandriakoa (1369ko ekainaren 19a (egutegi gregorianoa) -
Seme-alabak	ikusi Anthony, Duke of Brabant (en) ; Joan I.a Borgoinakoa; Margarita Borgoinakoa Dampierre; Catherine of Burgundy (en) ; Mary of Burgundy (en) ; Philip II, Count of Nevers (en) ; Bonne de Bourgogne (en) ;
Haurrideak	ikusi Isabella, Countess of Vertus (en) ; Joana Frantziakoa; Marie of Valois, Duchess of Bar (en) ; Karlos V.a Frantziakoa; Louis I (en) ; John, Duke of Berry (en) ;
Leinua	House of Valois-Burgundy (en)
Hezkuntza
Hizkuntzak	frantsesa
Jarduerak
Jarduerak	militarra eta politikaria
Zerbitzu militarra
Parte hartutako gatazkak	Ehun Urteko Gerra

Filipe II.a Borgoinakoa (Pontoise, 1342ko urtarrilaren 17a - Halle, Hainauteko konderria, 1404ko apirilaren 27a), izengoitiz Filipe Ausarta (frantsesez: Philippe le Hardi, nederlanderaz: Filips de Stoute), Borgoinako dukea izan zen 1363-1404 bitartean. 1369an Margarita III.a Flandriakoarekin ezkondu zenez gero, Flandria (1369–1404), Rethel (1369–1393), Nevers (1369–1385) eta Borgoinako (1369–1404) kondea ere izan zen, jure uxoris.

Biografia

Frantziako errege Joan II.aren eta Bona Bohemiakoaren semea zen. 1356an, 14 urte zituela, suharki borrokatu zen aitaren ondoan Poitiersko guduan; hori zela eta, Ausarta (frantsesez: Le Hardi) izengoitia eman zioten. Gudu horretan ingelesek aita-semeak preso hartu eta Ingalaterrara eraman zituzten; 1360an itzuli ziren Frantziara, bahisaria ordaindu ondoan^[1].

1363an aitak Borgoinako duke izendatu zuen. 1369ko ekainaren 19an, Margarita Flandriako konderriko oinordekoarekin ezkondu zen Ganten. 1384an, Luis II.a Flandriakoa hil ostean, Flandria eta Franche-Comtéko konde bilakatu zen, emaztearen eskubidez. Garai hartan, ehun merkataritzari esker, Flandria eskualde aberatsa zen; Margarita eta Filiperen agintaldiak oparotasuna areagotu zuen^[1].

1380-1388 bitartean, Karlos VI.a ilobaren adingabetasuna zela eta, Frantziako erregeordea izan zen. Karlos VI.a 1392an erotu zenetik aurrera, Filipe izan zen Frantziako agintari birtuala. Borgoina Europako indar independente bihurtu nahian, Frantziako baliabideak Borgoinaren interesen mesedetan erabili zituen. Emaztea eta biek liburutegi bikaina eratu zuten, musikari, artista eta eskulangileak babestu eta ikuskizun zein zaldun gudu ikusgarriak antolatu zituzten^[2].

Ezkontza eta seme-alabak

Filipe 1369ko ekainaren 19an ezkondu zen Margarita III.a Flandriakoarekin^[1]. 10 seme-alaba izan zituzten, baina 7 bakarrik iritsi ziren heldutasunera:

Joan Beldur Gabea (1361-1419), Borgoinako dukerria oinordetu zuena.
Margarita (1374-1441)
Katalina (1378-1426)
Bona (1379-1399)
Maria (1380-1428)
Antonio (1384-1415)
Filipe (1389-1415)

Heriotza eta ehorzketa

1404ko apirilaren 27an hil zen, Hallen, Bruselatik hurbil, 62 urte zituela. Haren ondorengoek jarraitu zuten Borgoina handiagotzen eta Europako gorterik bikainena eratzen^[2].

Filiperen gorpuari barrunbeak eta bihotza kendu zizkioten, erlikia bezala gordetzeko; lehenak Saint-Martin basilikan (Hal, Belgika) gorde zituzten, bihotza Saint-Denis basilikan, Parisen. Gorputzarentzat hilobi bikain bat diseinau zuen Claus Sluterrek, eta hori Champmol monasterioan ezarri zuten, Dijonen. Gaur egunean hilobia Dijongo Arte Ederren Museoan dago. Hilobi hori izan zen inspirazioetako bat Karlos III.a Nafarroakoaren eta Leonor Trastamarakoaren hilobia egiteko Iruñean: bere forma orokorrak eta erostarien irudiek perimetroan erakusten duten bezala.^[3]

Filipe Ausartaren hilobia ezkerrean, eta haren eragina nabarmen erakusten duen Iruñekoa ondoan.

Erreferentziak

1 2 3 Cavendish, Richard. Philip the Bold becomes Duke of Burgundy. historytoday.com (kontsulta data: 2016-03-11).
1 2 Cavendish, Richard. Death of Philip the Bold of Burgundy. historytoday.com (kontsulta data: 2016-03-11).
↑ (Ingelesez) Fernández-Ladreda Aguadé, Clara. (2016-05-25). «Johan Lome and court sculpture in the times of Charles III and Blanca» Chair of Heritage and Art in Navarre (kontsulta data: 2025-06-15).

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Filipe II.a Borgoinakoa

Datuak: Q298892
Multimedia: Philip II, Duke of Burgundy / Q298892

[rcav-1] 1 2 3 Cavendish, Richard. Philip the Bold becomes Duke of Burgundy. historytoday.com (kontsulta data: 2016-03-11).

[rcav2-2] 1 2 Cavendish, Richard. Death of Philip the Bold of Burgundy. historytoday.com (kontsulta data: 2016-03-11).

[:1-3] (Ingelesez) Fernández-Ladreda Aguadé, Clara. (2016-05-25). «Johan Lome and court sculpture in the times of Charles III and Blanca» Chair of Heritage and Art in Navarre (kontsulta data: 2025-06-15).

[1]

[2]

[3]