Gore Vidal

Wikipedia, Entziklopedia askea
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu
Gore Vidal
Gore Vidal 2 Shankbone 2009 NYC.jpg
Bizitza
Jaiotza West Point1925eko urriaren 3a
Herrialdea  Ameriketako Estatu Batuak
Heriotza Hollywood Hills2012ko uztailaren 31 (86 urte)
Hobiratze lekua Rock Creek Cemetery
Heriotza modua berezko heriotza (pneumonia)
Familia
Aita Eugene Luther Vidal
Ama Nina S. Gore
Bikotea(k) Howard Austen
Hezkuntza
Heziketa Phillips Exeter Academy
Hizkuntzak ingelesa
Lanbidea
Lanbidea antzerkigilea, aktorea, gidoilaria, eleberrigilea, saiakeragilea, idazlea, literatura-kritikaria, ez-fikzio idazlea eta zientzia-fikzio idazlea
Lan nabarmenak Myra Breckinridge
Jasotako sariak
Kidetza Ameriketako Estatu Batuetako Arte eta Letren Akademia
Mugimendua postmodern literaturea
Genero artistikoa eleberria
Zerbitzu militarra
Adar militarra Ameriketako Estatu Batuetako Itsas Armada
Gatazka Bigarren Mundu Gerra
Sinesmenak eta ideologia
Erlijioa ateismoa
Alderdi politikoa Ameriketako Estatu Batuetako Alderdi Demokrata
IMDb nm0000683

Eugene Luther Gore Vidal (West Point, New York, 1925eko urriaren 3a, Los Angeles, Kalifornia, 2012ko uztailaren 31) idazle estatubatuarra izan zen. Eleberriak, antzerki lanak, zinemarako gidoiak eta saiakerak sortu zituen. 1948an argitara eman zuen The City and the Pillar eleberria XX. mendeko nobelagintzan mugarrietako bat izan da. Ameriketako Estatu Batuetako gobernuaren politikarekiko jarrera kritikoa agertu ohi zuen inongo konplexu barik.

1993an Estatu Batuetako Liburu-Sari Nazionala eskuratu zuen, "United States Essays, 1952-1992" saiakera liburuengatik.

West Point militar ikastegian jaio zen, non aita hegazkin-irakaslea baitzen. Gaztetxo zenetik literaturak eta politikak erakarri zuten, amaren aldeko aitona Thomas P. Gorek eraginik, Oklahomako senatari izan baitzen, eta harekin bizi izan baitzen 10 urte zituela gurasoek dibortzio egin zutenez geroztik.

Exeter, New Hampshireko Phillips ikastegian burutu zituen ikasketak, 1943an graduatu baitzen, eta hamazazpi urte zituela armadan sartu zen, non zerbitzu eman baitzuen II. Munduko Gerran.

19 urterekin, Ozeano Barean zela, "Williwaw" idatzi zuen, haren lehenengo eleberria, 1946koa, eta bi urte geroago kritikarien txaloa jaso zuen "The city and the Pillar" lanarengatik, protagonista homosexuala izaki, urte inguru haietan zeresan handia emandako lana.

1952an "The Judgment of Paris" elaberria idatzi zuen, eta ondoren urte sail bat idazteari utzita eman zuen, bitartean Hollywoodeko estudioentzat lan egiteari ekin baitzion.


Lanak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Saiakerak eta ez fikzioa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Rocking the Boat (1963)
  • Reflections Upon a Sinking Ship (1969)
  • Sex, Death and Money (1969)
  • Homage to Daniel Shays (1972)
  • Matters of Fact and of Fiction (1977)
  • The Second American Revolution (1982)
  • Armageddon? (1987)
  • At Home (1988)
  • A View From The Diner's Club (1991)
  • Screening History (1992) ISBN 0-233-98803-3
  • Decline and Fall of the American Empire (1992) ISBN 1-878825-00-3
  • United States: essays 1952-1992 (1993) ISBN 0-7679-0806-6
  • Palimpsest: a memoir (1995) ISBN 0-679-44038-0
  • Virgin Islands (1997)
  • The American Presidency (1998) ISBN 1-878825-15-1
  • Sexually Speaking: Collected Sex Writings (1999)
  • The Last Empire: essays 1992-2000 (2001) ISBN 0-375-72639-X
  • Perpetual War for Perpetual Peace or How We Came To Be So Hated, (2002) ISBN 1-56025-405-X
  • Dreaming War: Blood for Oil and the Cheney-Bush Junta, (2002) ISBN 1-56025-502-1
  • Inventing a Nation: Washington, Adams, Jefferson (2003) ISBN 0-300-10171-6
  • Imperial America: Reflections on the United States of Amnesia (2004) ISBN 1-56025-744-X
  • Point to Point Navigation : A Memoir (2006) ISBN 0-385-51721-1

Antzerkia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Visit to a Small Planet (1957) ISBN 0-8222-1211-0
  • The Best Man (1960)
  • On the March to the Sea (1960-1961, 2004)
  • Romulus (Friedrich Duerrenmatt idazlearen 1950eko Romulus der Große lanaren egokitzapena) (1962)
  • Weekend (1968)
  • Drawing Room Comedy (1970)
  • An Evening with Richard Nixon (1970) ISBN 0-394-71869-0
  • On the March to the Sea (2005)

Eleberriak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gidoiak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • The Catered Affair (1956)
  • I Accuse! (1958)
  • Suddenly, Last Summer (1959)
  • The Best Man (1964)
  • Is Paris Burning? (1966)
  • Last of the Mobile Hot Shots (1970)
  • Caligula (1979)
  • Dimenticare Palermo (1989)

Goitizena erabiliz[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • A Star's Progress (edo Cry Shame!) (1950), Katherine Everard ezizena erabiliz
  • Thieves Fall Out (1953) Cameron Kay ezizenarekin
  • Death Before Bedtime (1953) Edgar Box ezizenarekin
  • Death in the Fifth Position (1952) Edgar Box
  • Death Likes It Hot (1954) Edgar Box


Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Gore Vidal Aldatu lotura Wikidatan