Edukira joan

Ituero de Azaba

Wikipedia, Entziklopedia askea
Ituero de Azaba
Espainiako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Gaztela eta Leon
Probintzia Salamancako probintzia
AlkateaBenedicto Carballo Gris
Izen ofizialaItuero de Azaba
Posta kodea37551
INEk ezarritako kodea37166
HerriburuaItuero de Azaba
Geografia
Koordenatuak40°29′04″N 6°41′30″W / 40.484444444444°N 6.6916666666667°W / 40.484444444444; -6.6916666666667
Mapa
Azalera27,46 km²
Altitudea659 m
MugakideakEl Bodón, Fuenteguinaldo, Puebla de Azaba, Espeja eta Campillo de Azaba
Demografia
Biztanleria189 (2025)
alt_left 88 (%46,6) (%53,4) 101 alt_right
Dentsitatea7 bizt/km²
MatrikulaSA

Ituero de Azaba Salamancako udalerria da, Gaztela eta Leon autonomia-erkidegoan. Argañan-go gunean kokatzen da, Ciudad Rodrigo eskualdean dagoena. Ciudad Rodrigo barruti judizialeko kidea da. Udalerria Ituero de Azaba eta Dueña de Azaba herriek osatzen dute.

San Silvestre eliza, herriko tontorrean dago.

Bere eliza San Silvestre ospetsua da bailara horretan, herriko mendi tontorrean dagoelako. Azken erroldaren arabera 189 biztanle zituen 27,5 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: El Bodón, Fuenteguinaldo, Puebla de Azaba, Espeja eta Campillo de Azaba.

Mapa
Ituero de Azaba eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea180200220240260280300200020052010201520202025Ituero de AzabaBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 101 gizon, 88 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
1.98
 
95-99
 
4.55
3.96
 
90-94
 
13.64
4.95
 
85-89
 
11.36
7.92
 
80-84
 
13.64
7.92
 
75-79
 
9.09
8.91
 
70-74
 
7.95
9.90
 
65-69
 
1.14
9.90
 
60-64
 
10.23
8.91
 
55-59
 
7.95
7.92
 
50-54
 
5.68
1.98
 
45-49
 
4.55
1.98
 
40-44
 
1.14
3.96
 
35-39
 
0.00
3.96
 
30-34
 
4.55
3.96
 
25-29
 
1.14
5.94
 
20-24
 
0.00
4.95
 
15-19
 
2.27
0.00
 
10-14
 
0.00
0.00
 
5-9
 
0.00
0.99
 
0-4
 
1.14
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 49,2 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 41,7) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 13,8 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 5,8 —probintzian % 10,6—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Salamancako mapa
Udal
Prob
Best
Udalerri berean · % 49,2Probintzia berean · % 29,6Erkidegoan · % 1,6Beste erkidegoa · % 13,8Estatutik kanpo · % 5,8
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 11 biztanleren artean, gehienak Europan jaioak dira (% 90,9)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Frantzia, Portugal, Maroko dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Euro
Afri
Europa · % 90,9Afrika · % 9,1
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
4
Frantzia
3
1
Portugal
1
1
Maroko
0
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 236 etxebizitza zeuden: 95 (% 40,3) nagusiak eta 141 (% 59,7) ez-nagusiak.[4]

236etxebizitza
95etxegune

Etxebizitza multzoa Salamancako mapa

95
141
Etxebizitza nagusia (95)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (141)

Guztira 95 etxegune zeuden, eta horietatik 35 (% 36,8) pertsona bakarrekoak ziren.[5]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 135
2 pertsona33
3 pertsona20
4 pertsona5
5 edo gehiago2

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 197 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 11,2 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 10,7; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 36,0; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 42,1.[6] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 8,5 zen 2021ean eta % 11,2 2024an; beraz, 2,7 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 44,8 izatetik % 42,1 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 10,8 ziren, eta gizonen artean % 11,5; aldea, beraz, txikia da. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 57,0 eta gizonen % 28,8 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

197biztanle 15 urte edo +, 2024
% 11,2goi-mailako ikasketak+2,7 puntu 2021etik mapa
% 42,1lehen hezkuntza edo gutxiago−2,6 puntu 2021etik mapa
% 42,1
% 36,0
% 10,7
% 11,2
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 42,1Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 36,0Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 10,7Goi-mailako ikasketak · % 11,2
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Salamancako mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Ituero de Azaba, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak22% 11,212% 11,510% 10,8
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa21% 10,715% 14,46% 6,5
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)71% 36,047% 45,224% 25,8
Lehen hezkuntza edo gutxiago83% 42,130% 28,853% 57,0
Guztira197% 100,0104% 100,093% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Ituero de Azaba, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 8,5% 9,5% 37,3% 44,8201
2022% 9,7% 10,2% 36,4% 43,7206
2023% 9,5% 10,9% 36,3% 43,3201
2024% 11,2% 10,7% 36,0% 42,1197
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 13.404 euro-koa zen[7], eta etxegune bakoitzeko 27.109 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (14.583 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 16.450 euro zen. Errenta gordina 15.067 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 29,3[8]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 43,6), beste diru-sarrerak (% 15), langabezia-prestazioak (% 1,7), beste prestazioak (% 10,5).

29%
44%
11%
15%
Soldata · % 29,3Pentsioak · % 43,6Langabezia · % 1,7Beste prestazioak · % 10,5Beste sarrerak · % 15
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[9][oh 1]. Udalerrian indizea 28,1 da, probintziakoaren (30,4; Salamancako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (32,1) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,5 da, probintziakoaren (2,6; Salamancako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,8) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Ituero de Azaba udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 63 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 32,1; gainerako % 67,9 inaktibo zeuden.[10] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 11,1 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 34,0 zen eta emakumezkoena % 30,1; langabezia-tasa, aldiz, % 11,4 eta % 10,7 zen, hurrenez hurren.[10]

Okupatuen kopurua 57 zen 2023ean, 2021eko 61etik behera.[11] Emakumeek okupatuen % 43,9 osatzen dute, eta gizonek % 56,1.

57okupatu, 2023−% 6,6 2021etik
% 43,9emakumeak okupatuen artean
% 32,1jarduera-tasa, 2024
% 11,1langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 28,6
% 67,9
Okupatuak · % 28,6Langabeak · % 3,6Inaktiboak · % 67,9
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Ituero de Azaba, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak56% 28,631% 30,125% 26,9
Langabeak7% 3,64% 3,93% 3,2
Inaktiboak133% 67,968% 66,065% 69,9
Guztira196% 100,0103% 100,093% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 42,1), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 28,1), eraikuntza (% 19,3) eta industria (% 10,5).[11]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Salamancako mapa
% 28,1
% 10,5
% 19,3
% 42,1
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 28,1Industria · % 10,5Eraikuntza · % 19,3Zerbitzuak · % 42,1

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 71,9; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 14,0), eta oinarrizko okupazioak % 10,5.[12] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 75,0 eta emakumeen % 68,0).

% 14,0
% 71,9
% 10,5
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 14,0Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 71,9Oinarrizko okupazioak · % 10,5Ez dago jasota · % 3,5
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Ituero de Azaba, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak8% 14,03% 9,45% 20,0
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak41% 71,924% 75,017% 68,0
Oinarrizko okupazioak6% 10,54% 12,52% 8,0
Ez dago jasota2% 3,51% 3,11% 4,0
Guztira57% 100,032% 100,025% 100,0

Okupatuen % 59,6 besteren konturako langileak dira, eta % 40,4 norberaren konturakoak.[13]

% 40,4
% 59,6
Norberaren kontura · % 40,4Besteren kontura eta beste egoera bat · % 59,6
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Ituero de Azaba, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura23% 40,414% 43,89% 36,0
Besteren kontura34% 59,618% 56,316% 64,0
Guztira57% 100,032% 100,025% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 23 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 2.738 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[14][oh 2]. Udalerriaren azalera 27,5 km² denez, NAE lurraldearen % 99,7 da[15]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 99,7 larre iraunkorrak (2.731 ha, 22 ustiategitan), % 0,3 lur goldagarria (7,1 ha, 7 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,17 ha, 5 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
100%
NAE · 2.738 ha (% 99,7)Gainerako azalera · 8,2 ha (% 0,3)
NAE, lur-erabileraren arabera
100%
Lur goldagarria · 7,1 ha (% 0,3)Larre iraunkorrak · 2.731 ha (% 99,7)Baratzeak · 0,17 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 2.315 behi, 572 ardi eta ahuntz eta 1.873 txerri zeuden[16][oh 4].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 101 gidari zeuden erroldatuta: 65 gizon (% 64,4) eta 36 emakume (% 35,6)[17]. Biztanleen % 53,4 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 226 ibilgailuk osatzen zuten: 123 turismo, 39 kamioi, 28 furgoneta, 9 motozikleta eta 7 ziklomotor[17]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 651 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (559) gainetik.

Turismoen batez besteko adina 15 urtekoa zen; turismoen % 6,5k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 13,8k 25 urte baino gehiago[17]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 70,4 diesel zen eta % 29,2 gasolinazko; 1 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,5; probintzian % 0,5). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 2,3k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 45,4k ez zuen etiketarik[oh 5].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
21%
31%
45%
0 etiketa · 2 (% 0,9)ECO · 3 (% 1,4)C etiketa · 46 (% 21,3)B etiketa · 67 (% 31)Etiketarik gabe · 98 (% 45,4)
Turismoak, adinaren arabera
27%
46%
14%
< 4 urte · 8 (% 6,5)4–8 urte · 9 (% 7,3)8–15 urte · 33 (% 26,8)15–25 urte · 56 (% 45,5)≥ 25 urte · 17 (% 13,8)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ Beste abere mota batzuen datuak ez dira argitaratu, sekretu estatistikoa dela eta (ustiategi gutxi dagoenean, INEk ez ditu datuak zabaltzen, ustiategiak identifika ez daitezen).
  5. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Salamanca.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Salamanca.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  7. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Salamanca.tab.
  8. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Salamanca.tab.
  9. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  10. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  11. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Salamanca.tab (Wikimedia Commons).
  15. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q258043.
  16. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Salamanca.tab (Wikimedia Commons).
  17. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Salamanca.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Gaztela eta Leon
 Artikulu hau Gaztela eta Leongo geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Ituero_de_Azaba&oldid=11793753"(e)tik eskuratuta