Edukira joan

La Orbada

Wikipedia, Entziklopedia askea
La Orbada
Espainiako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Gaztela eta Leon
Probintzia Salamancako probintzia
AlkateaFaustino Franco García
Izen ofizialaOrbada, La
Posta kodea37428
INEk ezarritako kodea37224
HerriburuaLa Orbada
Geografia
Koordenatuak41°06′12″N 5°29′07″W / 41.103333333333°N 5.4852777777778°W / 41.103333333333; -5.4852777777778
Mapa
Azalera30,58 km²
Altitudea816 m
MugakideakAldeanueva de Figueroa, Parada de Rubiales eta Pajares de la Laguna
Demografia
Biztanleria177 (2025)
alt_left 87 (%49,2) (%50,8) 90 alt_right
Dentsitatea6 bizt/km²
MatrikulaSA

La Orbada Salamancako udalerria da, La Armuña eskualdean dagoena.

Azken erroldaren arabera 177 biztanle zituen 30,6 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Aldeanueva de Figueroa, Parada de Rubiales eta Pajares de la Laguna.

Mapa
La Orbada eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea160180200220240260280300200020052010201520202025La OrbadaBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 90 gizon, 87 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
1.15
4.44
 
95-99
 
3.45
3.33
 
90-94
 
3.45
4.44
 
85-89
 
3.45
6.67
 
80-84
 
8.05
6.67
 
75-79
 
13.79
8.89
 
70-74
 
5.75
11.11
 
65-69
 
4.60
7.78
 
60-64
 
14.94
11.11
 
55-59
 
3.45
5.56
 
50-54
 
9.20
3.33
 
45-49
 
4.60
2.22
 
40-44
 
1.15
6.67
 
35-39
 
2.30
4.44
 
30-34
 
5.75
3.33
 
25-29
 
5.75
6.67
 
20-24
 
4.60
2.22
 
15-19
 
1.15
0.00
 
10-14
 
2.30
0.00
 
5-9
 
1.15
1.11
 
0-4
 
0.00
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 47,5 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 41,7) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 2,8 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 2,3 —probintzian % 10,6—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Salamancako mapa
Udal
Prob
Udalerri berean · % 47,5Probintzia berean · % 44,6Erkidegoan · % 2,8Beste erkidegoa · % 2,8Estatutik kanpo · % 2,3
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 4 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 50)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Maroko, Bolivia dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Afri
Amerika · % 50Afrika · % 50
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
2
Bolivia
0
1
Maroko
1
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 175 etxebizitza zeuden: 84 (% 48,0) nagusiak eta 91 (% 52,0) ez-nagusiak.[4]

175etxebizitza
84etxegune

Etxebizitza multzoa Salamancako mapa

84
91
Etxebizitza nagusia (84)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (91)

Guztira 84 etxegune zeuden, eta horietatik 30 (% 35,7) pertsona bakarrekoak ziren.[5]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 130
2 pertsona22
3 pertsona15
4 pertsona13
5 edo gehiago4

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 178 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 33,7 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 15,7; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 36,0; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 14,6.[6] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 28,0 zen 2021ean eta % 33,7 2024an; beraz, 5,8 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 16,1 izatetik % 14,6 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 37,6 ziren, eta gizonen artean % 30,1; 7,5 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 15,3 eta gizonen % 14,0 ziren.

178biztanle 15 urte edo +, 2024
% 33,7goi-mailako ikasketak+5,8 puntu 2021etik mapa
% 14,6lehen hezkuntza edo gutxiago−1,5 puntu 2021etik mapa
% 14,6
% 36,0
% 15,7
% 33,7
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 14,6Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 36,0Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 15,7Goi-mailako ikasketak · % 33,7
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Salamancako mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Orbada, La, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak60% 33,728% 30,132% 37,6
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa28% 15,718% 19,410% 11,8
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)64% 36,034% 36,630% 35,3
Lehen hezkuntza edo gutxiago26% 14,613% 14,013% 15,3
Guztira178% 100,093% 100,085% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Orbada, La, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 28,0% 16,7% 39,2% 16,1186
2022% 28,7% 17,4% 38,8% 15,2178
2023% 29,5% 17,0% 38,1% 15,3176
2024% 33,7% 15,7% 36,0% 14,6178
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 15.078 euro-koa zen[7], eta etxegune bakoitzeko 32.153 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (14.583 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) parean. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 17.150 euro zen. Errenta gordina 17.806 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 42,4[8]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 24,2), beste diru-sarrerak (% 28,8), langabezia-prestazioak (% 1,9), beste prestazioak (% 2,8).

42%
24%
29%
Soldata · % 42,4Pentsioak · % 24,2Langabezia · % 1,9Beste prestazioak · % 2,8Beste sarrerak · % 28,8
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[9][oh 1]. Udalerrian indizea 31,4 da, probintziakoaren (30,4; Salamancako mapa) gainetik eta Espainiakoaren (32,1) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,9 da, probintziakoaren (2,6; Salamancako mapa) gainetik eta Espainiakoaren (2,8) gainetik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Orbada, La udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 78 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 43,8; gainerako % 56,2 inaktibo zeuden.[10] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 10,3 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 43,0 zen eta emakumezkoena % 44,7; langabezia-tasa, aldiz, % 7,5 eta % 13,2 zen, hurrenez hurren.[10]

Okupatuen kopurua 73 zen 2023ean, 2021eko 78etik behera.[11] Emakumeek okupatuen % 42,5 osatzen dute, eta gizonek % 57,5.

73okupatu, 2023−% 6,4 2021etik
% 42,5emakumeak okupatuen artean
% 43,8jarduera-tasa, 2024
% 10,3langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 39,3
% 56,2
Okupatuak · % 39,3Langabeak · % 4,5Inaktiboak · % 56,2
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Orbada, La, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak70% 39,337% 39,833% 38,8
Langabeak8% 4,53% 3,25% 5,9
Inaktiboak100% 56,253% 57,047% 55,3
Guztira178% 100,093% 100,085% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 53,4), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 39,7), eraikuntza (% 5,5) eta industria (% 1,4).[11]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Salamancako mapa
% 39,7
% 53,4
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 39,7Industria · % 1,4Eraikuntza · % 5,5Zerbitzuak · % 53,4

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 63,0; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 26,0), eta oinarrizko okupazioak % 4,1.[12] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 66,7 eta emakumeen % 58,1).

% 26,0
% 63,0
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 26,0Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 63,0Oinarrizko okupazioak · % 4,1Ez dago jasota · % 6,8
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Orbada, La, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak19% 26,09% 21,410% 32,3
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak46% 63,028% 66,718% 58,1
Oinarrizko okupazioak3% 4,12% 4,81% 3,2
Ez dago jasota5% 6,83% 7,12% 6,5
Guztira73% 100,042% 100,031% 100,0

Okupatuen % 53,4 besteren konturako langileak dira, eta % 46,6 norberaren konturakoak.[13]

% 46,6
% 53,4
Norberaren kontura · % 46,6Besteren kontura eta beste egoera bat · % 53,4
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Orbada, La, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura34% 46,623% 54,811% 35,5
Besteren kontura39% 53,419% 45,220% 64,5
Guztira73% 100,042% 100,031% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 49 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 2.913 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[14][oh 2]. Udalerriaren azalera 30,6 km² denez, NAE lurraldearen % 95,3 da[15]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 98,9 lur goldagarria (2.881 ha, 49 ustiategitan), % 1 larre iraunkorrak (30,5 ha, 12 ustiategitan), arbolak (1,2 ha, 2 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,03 ha, 2 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
95%
NAE · 2.913 ha (% 95,3)Gainerako azalera · 145 ha (% 4,7)
NAE, lur-erabileraren arabera
99%
Lur goldagarria · 2.881 ha (% 98,9)Larre iraunkorrak · 30,5 ha (% 1)Arbolak · 1,2 ha (< % 0,1)Baratzeak · 0,03 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 399 behi zeuden[16][oh 4].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 97 gidari zeuden erroldatuta: 61 gizon (% 62,9) eta 36 emakume (% 37,1)[17]. Biztanleen % 54,8 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 221 ibilgailuk osatzen zuten: 171 turismo, 27 motozikleta, 11 kamioi, 6 furgoneta eta 4 ziklomotor[17]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 966 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (559) gainetik.

Turismoen batez besteko adina 15 urtekoa zen; turismoen % 5,3k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 28,7k 25 urte baino gehiago[17]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 59,7 diesel zen eta % 40,3 gasolinazko. Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 2,7k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 41,6k ez zuen etiketarik[oh 5].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
27%
29%
42%
ECO · 6 (% 2,7)C etiketa · 59 (% 26,7)B etiketa · 64 (% 29)Etiketarik gabe · 92 (% 41,6)
Turismoak, adinaren arabera
22%
38%
29%
< 4 urte · 9 (% 5,3)4–8 urte · 11 (% 6,4)8–15 urte · 37 (% 21,6)15–25 urte · 65 (% 38)≥ 25 urte · 49 (% 28,7)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ Beste abere mota batzuen datuak ez dira argitaratu, sekretu estatistikoa dela eta (ustiategi gutxi dagoenean, INEk ez ditu datuak zabaltzen, ustiategiak identifika ez daitezen).
  5. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Salamanca.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Salamanca.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  7. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Salamanca.tab.
  8. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Salamanca.tab.
  9. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  10. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  11. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Salamanca.tab (Wikimedia Commons).
  15. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1651931.
  16. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Salamanca.tab (Wikimedia Commons).
  17. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Salamanca.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Gaztela eta Leon
 Artikulu hau Gaztela eta Leongo geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=La_Orbada&oldid=11793787"(e)tik eskuratuta