Paxtun

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Paxtunak
پښتون Paṣ̌tun
Biztanleak guztira 49,529,000 (2010eko ekaina) [1]
Biztanleria nabarmena duten eskualdeak  Pakistan: 28 milioi (2006)
 Afganistan:12 milioi (2009)
 Arabiar Emirerri Batuak: 315.524 (2008)
 Iran: 110.000 (2010)
 Erresuma Batua:100.000 (2009)
 Kanada: 26.000 (2006)
 India: 11.086 (2001)
 Ameriketako Estatu Batuak: 7.710 (2000)
 Malaysia eta  Singapur: 5.100 (2008)
Hizkuntza Paxtuera
Erlijioa Islam (Sunitar Hanafi)
Zerikusia duten beste giza taldeak Balotx herriaHindkuar herria

Paxtun (paxtueraz: پښتون, Paṣ̌tun, Pax̌tun) Iran ekialdeko talde etnilinguistikoa da, batez ere Afganistanen eta ipar-mendebaldeko Pakistanen bizi dena. Herri honen ezaugarri nagusiak paxtuera hizkuntza erabiltzea eta Paxtunwali izeneko kode etikoa eta bizitzeko era jarraitzea da. Bere jatorria ez da guztiz ezaguna baina, zenbait adituren ustez, bere arbasoak K. a. 2. eta 1. milurtekoetan bizi ziren pakthiarrak ziren. Beste batzuek berriz, bat-etortze hori fonologikoa besterik ez dela uste dute.

Delhiko sultanerriaren aroan, paxtun enperadore batzuek (sultanak) India gobernatu zuten. Beste batzuek safavidarren eta Mogol Inperioaren aurka borrokatu zuten[2] XVIII. mendearen hasieran estatu burujabea lortu arte. Hotaki dinastiak (1709-1738) eman zion hasiera estatu honi eta jarraian Durrani Inperioaren konkista militarrak etorri ziren (17471826). XIX. mendean britainiarren eta errusiarren xede inperialisten eskuetan erori ziren. XX. mendeko 1980ko hamarkadatik aurrera berriz ere munduaren arreta erakarri dute, Afganistango sobietar inbasioa (1979-1989), Talibanen gobernua eta Afganistango gerra (2001-egun) direla eta.

Paxtunak munduko talde patriarkalik handiena da. Bere 350 eta 400 arteko tribuek[3] 49 miloi kide inguru dituzte.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commons-logo.svg
Commonsen fitxategi gehiago dago honi buruz:
Paxtun


Zirriborro Artikulu hau zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.