Soja olio

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Soja olioarekin egindako biodiesela.

Soja olioa sojaren (Glycine max) hazietatik ateratzen den olioa da. Munduan gehien kontsumitzen den olio jangarrietako bat da. Industrian (tintak eta margoak egiteko) eta bioerregaiak ekoizteko ere erabiltzen da.

Produkzio modua[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Soja olioaren produkzioa prozesu konplexua da. Prentsa hidraulikoen bidezko ekoizpen mekanikoa garestia eta etekin txikikoa denez gero, gehienean olioa ateratzeko disolbatzaileak erabiltzen dira. Lehenik aleak garbitu eta lehortzen dira eta azala kentzen zaie. Ondoren 75º C ingurura berotzen dira. Gero xaflatan moztu eta disolbatzailetan (maizenik hexanoa) sartzen dira. Disolbatzaileak soja aleetako olioaren %99 erautzen du. Hexanoa lurrunketaren bidez bereizten da oliotik. Horrela lortutako olio gordinak lohitasun ugari dauka eta findu beharra da. Soja aleei olioa kendu ondoren geratzen den hondakina (soja irina) abereak bazkatzeko baliatzen da[1].

Osagaiak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Soja olioaren batez besteko gantz-azido osaketa hau da[2]:

Gantz-azidoak Ehunekoa
aseak azido palmitikoa  %11
azido estearikoa  %4
monoasegabeak azido oleikoa  %24
poliasegabeak azido linoleikoa  %54
azido alfa linolenikoa  %7

Erabilpenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Giza elikaduran oso erabilia da. Izan ere, merkea izatez gain, ke-puntu altua du (238°C) eta aski gantz-azido ase gutxi (%15). Janari industrian, besteak beste, entsaladarako gatzozpinak, saltsak, maionesa, margarina, ogia eta snackak egiteko baliatzen da. Industrian erabiltzeko askotan hidrogenatu egiten da, eta prozesu horretan osasunarentzako kaltegarriak diren trans koipeak sortzen dira. Elikagaiak ez diren beste produktu asko ekoizteko ere erabiltzen da, esate baterako, biodiesela, tintak, plastifikagarriak, margoak eta kandelak[1].

Munduko ekoizpena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Soja olioa munduan gehien kontsumitzen den bigarren landare olioa da, palma olioaren ondotik[3]. Kontsumitzaile handienak Txina, Ameriketako Estatu Batuak eta Brasil dira. 2011/12 merkataritza urtean munduan 41.946.000 tona produzitu ziren[4].

Munduko soja olio ekoizlerik handienak. 2011/12ko datuak.
Tokia Herrialdea Tonak[4]
1 Txina Txina 10.579.000
2 Ameriketako Estatu Batuak AEB 8.643.000
3 Argentina Argentina 7.165.000
4 Brasil Brasil 6.910.000
5 Europar Batasuna Europar Batasuna 2.065.000
6 India India 1.720.000
7 Mexiko Mexiko 632.000
8 Besteak 4.232.000
Mundu osoan 41.946.000

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. a b Soybean oil production Soya.be
  2. Fats, Oils, Fatty Acids, Triglycerides Scientificpsychic.com
  3. Elisabeth D. INANDIAK: Malaisie : enquête sur l'huile de palme Geo.fr
  4. a b Soybean Oil: World Supply and Distribution United States Department of Agriculture. Foreign Agricultural Service