Azido linoleiko

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Azido linoleiko
Linoleic Acid Structural Formulae V.2.svg
Formula kimikoa C₁₈H₃₂O₂
SMILES kanonikoa 2D eredua
SMILES isomerikoa
CCCCC/C=C\C/C=C\CCCCCCCC(=O)O
InChl 3D eredua
Osatuta oxigeno eta karbono
Base konjokatua linoleate (en) Itzuli
Estereoisomeroa linolelaidic acid (en) Itzuli, (9Z,12E)-linoleic acid (en) Itzuli eta (9E,12Z)-linoleic acid (en) Itzuli
Ezaugarriak
Fusio-puntua -5 °C
Masa molekularra 280,24 u
Erabilera
Tratatzen du nutrition disorder (en) Itzuli
Elkarrekintza Free fatty acid receptor 1 (en) Itzuli, Free fatty acid receptor 4 (en) Itzuli, Hepatocyte nuclear factor 4 alpha (en) Itzuli, Potassium voltage-gated channel subfamily B member 1 (en) Itzuli, Peroxisome proliferator activated receptor gamma (en) Itzuli eta Transient receptor potential cation channel subfamily M member 8 (en) Itzuli
Rola 5-alpha-reductase inhibitors (en) Itzuli
Arriskuak
NFPA 704
NFPA 704.svg
1
2
0
Identifikatzaileak
InChlKey OYHQOLUKZRVURQ-HZJYTTRNSA-N
CAS zenbakia 60-33-3
ChemSpider 4444105
PubChem 5280450
Reaxys 1727101
Gmelin 17351
ChEBI 57557
ChEMBL CHEMBL267476
ZVG 14230
EC zenbakia 200-470-9
ECHA 100.000.428
CosIng 77323
MeSH D019787
RxNorm 6400
Human Metabolome Database HMDB0000673
KNApSAcK C00001224
UNII 9KJL21T0QJ
NDF-RT N0000148142
KEGG C01595
PDB Ligand EIC
Kartamo oliotan da ugariena, gantz azidoen %78a osatzen baitu.

Azido linoleikoa edo Azido 9,12-oktadekadienoikoa kate luzeko gantz-azido poliasegabe bat da, formula duena. Giza gorputzak bere kabuz sintetizatzerik ez duenez janariaren bidez hartu behar da[1].

Jatorria[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Landareen oliotan ugaria da[2].

Olioak Azido linoleikoa
Kartamo olioa % 78
Mahats hazien olioa % 76
Mitxoleta hazien olioa % 70
Ekilore olioa % 68
Arto olioa % 59
Soja olioa % 51
Oliba olioa % 10
Palma olioa % 10
Fruitu lehorrak Azido linoleikoa
Intxaurra % 51
Pistatxoa % 31,7
Kakahuetea % 32
Animalia jatorrikoak Azido linoleikoa
Arrautza gorringoa % 16
Txerri-gantza % 10

Egitura eta deribatuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hemezortzi karbono ditu eta bederatzi eta hamabigarrenean lotura bikoitzak azaltzen du (18:2∆9,12). Molekula anfipatikoa da.

Azido linoleikoak eta bere deribatuek Omega-6 gantz azido multzoan osatzen dute. Honako hauek dira dribatu nagusiak:

Garrantzia biologikoa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hainbat aparatu eta sistematan eragin onuragarria du azido linoleikoak.

  • Babes inmunologikoa indartzen du.
  • Gorputzeko gantz kopurua jeisten du.
  • Zirkulazio aparatuaren funtzionamendua hobetzen laguntzen du: presio arteriala gutxitzen du kolesterol eta triglizeridoak kontrolatzen baititu.
  • Nerbio sistemaren funtzionamenduan ere laguntzen du.

Erabilerak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oso erabilia da kondoien industrian.

Industrialki prozesatutako elikagaietan azido honen zati bat hidrogenoarekin saturatu behar da jakia egonkorragoa izan dadin, gantz hidrogenatuak eta trans gantz-azidoak sortzen dituena, gure gorputzean koipe saturatu bezala funtzionatzen dutenak. Hemen dago munduko industriak planteatzen duen arazoa koipe "txar" gantz-azido ase|aseak edo partzialki hidrogenatuak ezabatzen saiatzerakoan.

Azken urteotan kosmetika industrian oso erabilia izan da, larruazalarentzako onuragarria baita. Aknea gutxitzen du, efektu antiinflamatorioa dauka eta larruazaleko likido errententzioa bultzatzen du[3].

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. Burr, G.O., Burr, M.M. and Miller, E., On the nature and role of the fatty acids essential in nutrition. (1930). J. Biol. Chem. (86).
  2. (Ingelesez) «Aceites Ricos en Ácido Linoleico» News-Medical.net 2010-04-15 . Noiz kontsultatua: 2018-11-24.
  3. Darmstadt, G. L.; Mao-Qiang, M.; Chi, E.; Saha, S. K.; Ziboh, V. A.; Black, R. E.; Santosham, M.; Elias, P. M.. (2002). «Impact of topical oils on the skin barrier: possible implications for neonatal health in developing countries» Acta Paediatrica (Oslo, Norway: 1992) (5): 546–554 ISSN 0803-5253 PMID 12113324 . Noiz kontsultatua: 2018-11-24.

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]