Trabzon

Wikipedia, Entziklopedia askea
Trabzon
Trabzon
hiria
Ortahisar3.JPG
Administrazioa
Herrialdea  Turkia
Ordu eremua UTC+2 (udan UTC+3)
Izen ofiziala Trabzon
Трабзон
Трапезунд
Jatorrizko izena Trebizonda
Posta kodea 61000
Geografia
Koordenatuak 41° 00′ 18″ N, 39° 43′ 21″ E / 41.005°N,39.7225°E / 41.005; 39.7225Koordenatuak: 41° 00′ 18″ N, 39° 43′ 21″ E / 41.005°N,39.7225°E / 41.005; 39.7225
Azalera 258,7 km²
Altuera 0 m
Mugakideak Itsaso Beltza
Demografia
Biztanleria 807.903 (2018)
Green Arrow Up.svg381.021 (2012)
Dentsitatea 172,44 bizt/km²
Informazio gehigarria
Telefono aurrizkia 462
Ordu eremua UTC+03:00
Hiri senidetuak Zanjan, Raxt, Amasya, Dortmund, Batumi eta Sotxi
Hizkuntza ofiziala turkiera
trabzon.bel.tr

Trabzon[1] (historikoki Trebizonda[2], grekoz Trapezous) Turkiako ipar-ekialdeko hiria eta portua da, bai eta izen bereko probintziako (4.938 km2 eta 737.700 biztanle) hiriburua ere. Itsaso Beltzaren ertzean dago. 143.941 biztanle ditu.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sakontzeko, irakurri: «Trebizondako Inperioa»

Greziak Sinopen zuen Trapezous koloniari dagokio, eta Trebizondako greziar erresumako hiriburua izan zen. 1204. urtean sortu zen erresuma, eta Androniko I.a Konmeno enperadorearen biloba Alexis I.a Konmenok enperadore izendatu zuen bere burua, hartara Trebizondako erregeen dinastiari hasiera emanez. Bizantziar erresuma birkonkistatzen saiatu zen, bere anaia David aldi berean latinoen eta Nizeako enperadorearen aurka borrokatzen ari zen artean. Alexisek Krimea konkistatu zuen, eta merkataritza-harremanak estutu zituen Genoako portuarekin. 1258. urtetik aurrera, Bagdad suntsitua gertatu ondoren, Indiarako merkataritza-ibilbidea aldatu zuten, eta Itsaso Gorritik Trebizondarako ibilbidea bultzatu. Hala, bi mendez iraun zuen Trebizondako erresumak. Alexo II.a Konmenoren agintaldian (1297-1330) izan zuen erresumak oparotasun-maila garaiena, eta handik aurrera etengabeko gainbehera hasi zen. Genoarrak eta veneziarrak nagusituz joan ziren merkataritza-alorrean, eta Alexo III.a Konmenoren agintaldia izan zen (1349-1390) erresumak izan zuen azken bakealdia. XV. mendearen hasierarako otomandarren mende zegoen.

Klima[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  Gnome-weather-few-clouds.svg   Datu klimatikoak (Trabzon)   WPTC Meteo task force.svg  
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) 24.3 26.4 33.1 35.0 37.8 35.9 37.0 34.8 33.2 32.7 30.3 26.4 '
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 10.8 10.9 12.3 15.8 19.1 23.5 26.3 26.9 23.9 20.1 16.2 12.9 18.2
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) 4.4 4.3 5.6 8.8 12.8 16.9 20.0 20.3 17.2 13.5 9.3 6.3 11.6
Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) -4.6 -6.1 -5.0 -2.0 5.4 10.3 13.5 13.8 9.4 3.8 1.0 -3.1 '
Pilatutako prezipitazioa (mm) 74.0 60.7 58.8 58.8 50.9 49.2 37.3 46.5 77.0 119.5 100.2 83.5 816.4
Euri egunak (≥ 1 mm) 13.1 12.6 13.9 14.6 13.2 11.3 8.4 9.7 12.0 13.6 13.1 13.0 148.5
Eguzki orduak 83.7 89.6 105.4 129.0 176.7 210.0 179.8 167.4 150.0 133.3 108.0 80.6 1613.5
Hezetasuna (%) 69 69 73 75 77 75 73 73 74 73 70 68 72.4
Iturria (1): Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü [3]
Iturria (2): Weatherbase [4]

Ekonomia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jarduera handiko portua du. Nekazaritza-produktuen merkataritza (tabakoa, artilea, soja, tea), industria (tabakogintza, ehungintza, altzairugintza, ardogintza, janari-industria) eta turismoa dira ekonomia-jarduera nagusiak. Unibertsitatea eta aireportua baditu.

Ondasun nabarmenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trebizondaren kokapena antzinako mapa batean

Aipagarriak dira bizantziarren garaiko harresiak, Leontocastrongo gaztelua, Commeni jauregiaren hondakinak, XIII. mendeko eliza bizantziarrak (hala nola, Hagia Sofia) eta XVI. mendeko meskitak.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]