Yangon

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Yangon
ရန်ကုန်
hiri
Panoramic view from Sakura Tower.jpg
Flag of Yangon Division.gif
Administrazioa
Herrialdea Myanmar
Myanmarko eskualdeYangon
Izen ofiziala ရန်ကုန်
Jatorrizko izena ရန်ကုန်
Geografia
Koordenatuak 16° 48′ N, 96° 09′ E / 16.8°N,96.15°E / 16.8; 96.15Koordenatuak: 16° 48′ N, 96° 09′ E / 16.8°N,96.15°E / 16.8; 96.15
Azalera 576 km²
Altuera 15 m
Demografia
Biztanleria 5.430.000 bizt. (2016)
Dentsitatea 9.427,08 bizt/km²
Informazio gehigarria
Sorrera 1028
Telefono aurrizkia 01
Ordu eremua UTC+06:30
ycdc.gov.mm

Yangon edo Rangun[1] (birmanieraz: ရန်ကုန်) Myanmarko hegoaldeko hiria da, herrialdeko handiena, eta Yangon estatuko hiriburua. Hlaing ibaiaren ertzean dago, Martabango golkoaren iparraldean. Myanmarko hiriburua izan zen, 2006an Naypyidawek ordeztu zuen arte. 2014an 4.728.524 biztanle zituen.[2]

Klima[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Klima montzonikoa du (Am Köppen klima sailkapenaren arabera).

Datu klimatikoak (Yangon (Kaba–Aye) 1981–2010, muturrekoak 1881–1990)
Hila Urt Ots Mar Api Mai Eka Uzt Abu Ira Urr Aza Abe Urtekoa
Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) 38.9 38.9 40.0 41.1 42.0 37.8 37.8 34.4 38.9 37.8 38.9 35.6 42.0
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 33.2 35.2 36.7 37.5 34.2 30.8 30.3 30.0 30.9 32.2 33.1 32.5 33.1
Batez besteko tenperatura (ºC) 24.8 26.5 28.6 31.0 29.2 27.4 26.8 26.9 27.5 27.6 27.3 25.0 27.4
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) 16.7 18.4 21.0 23.8 24.3 23.6 23.2 23.2 23.2 23.1 21.3 17.8 21.6
Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) 12.2 13.3 16.1 20.0 20.0 20.0 21.1 20.0 20.0 20.0 15.0 9.2 9.2
Euria (mm) 0.4 3.1 12.4 37.8 328.1 565.6 605.8 570.7 393.7 200.3 58.6 6.8 2783.3
Euri egunak (≥ 1 mm) 0.2 0.2 0.4 1.6 12.6 25.3 26.2 26.1 19.5 12.2 4.8 0.2 129.3
Eguzki orduak 300 272 290 292 181 80 77 92 97 203 280 288 2452
Hezetasuna (%) 62 66 69 66 73 85 86 87 85 78 71 65 74
Iturria (1): Norwegian Meteorological Institute[3] World Meteorological Organization (euri-egunak 1961–1990),[4] Deutscher Wetterdienst (muturrekoak)[5]
Iturria (2): Danish Meteorological Institute (eguzkia, hezetasun erlatiboa 1931–1960),[6] Myanmar Times (muturrekoak)[7] Tokyo Climate Center (batez besteko tenperaturak 1981–2010)[8]

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

K. a. VI. mendean sortu zuten; oso hiri garrantzitsua izan zen erlijioaren (budisten erromesgunea) eta industriaren aldetik (ontziolak). Alompra erregeak eman zion gaur egungo izena eta, 1753an, Myanmarko hiriburu egin zuen. 1852an, ingelesek hartu zuten; 1942an, berriz, japoniarrek; eta 1945ean, ingelesek berriro ere.

Ekonomia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Industria (janari-industria, ontziolak, larrugintza, zurgintza, petrolio-findegiak, industria kimikoa), eskulangintza, merkataritza eta finantzak dira ekonomia-jarduera nagusiak. Garrantzitsua da, halaber, portuko jarduera. Arroza, zura, gomak, bolia, tabakoa, espeziak eta lurpeko aberastasunak (beruna, zinka) esportatzen dira, besteak beste.

Ondarea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1850. urtean diseinaturiko plano errektangular baten arabera eraikia dago, urre-koloreko Shwedagon pagoda budista handi eta ikusgarria erdian duela. 1920. urtean sortutako unibertsitatea du.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. Euskaltzaindia. (2012-06-29). 171. araua: Asiako toponimia. . Noiz kontsultatua: 2013-02-11.
  2. Myanmar: Regions, States, Major Cities & Towns - Population. citypopulation.de . Noiz kontsultatua: 2019-12-30.
  3. Myanmar Climate Report. Norwegian Meteorological Institute, web.archive.org . Noiz kontsultatua: 2020-1-2.
  4. World Weather Information Service – Yangon. . Noiz kontsultatua: 2020-1-2.
  5. Klimatafel von Yangon (Rangun) / Myanmar (Birma). Deutscher Wetterdienst, dwd.de . Noiz kontsultatua: 2020-1-2.
  6. Jensen, John. Myanmar – Rangoon. Danish Meteorological Institute, web.archive.org . Noiz kontsultatua: 2020-1-2.
  7. Cho, Myo. High of 40C, low of 13C in Yangon for 2003. Government of Myanmar, web.archive.org . Noiz kontsultatua: 2020-1-2.
  8. Normals Data: YANGON - MYANMAR Latitude: 16.77°N Longitude: 96.17°E Height: 14 (m). Japan Meteorological Agency, web.archive.org.

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]


Geografia
Myanmar
Artikulu hau Myanmarko geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.