Eskalda

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Eskalda
Escaut (fr), Schelde (nl)
Schelde Antwerpen.jpg
Eskalda Anberes hirian
Kokapena FrantziaFrantzia
BelgikaBelgika
HerbehereakHerbehereak
Luzera 350 km
Arroa 21.860 km²
Emaria 120 m³/s
Iturburua Gouy, Frantzia
Ibai ahoa Ipar Itsasoa
51°25′51″N 3°31′44″E / 51.43083°N 3.52889°E / 51.43083; 3.52889 (North Sea-Scheldt)Koordenatuak: 51°25′51″N 3°31′44″E / 51.43083°N 3.52889°E / 51.43083; 3.52889 (North Sea-Scheldt)
Locatiemaas2.GIF

Eskalda[1][2] (frantsesez: Escaut; nederlanderaz: Schelde, ˈsxɛldə ahoskatua) Mendebaldeko Europako ibaia da. Frantzian jaioa, Belgika eta Herbehereak zeharkatzen ditu.

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bere bokalea, baita Mendebaldeko Eskalda izenaz ezaguna, artifizialki bideratuta dago, polderrez beteta.

Iturria 97 metroko altueran dagoenez, 50°00′09″N 3°15′20″E / 50.00250°N 3.25556°E / 50.00250; 3.25556, koordenadetan kokatuta, beherakada txikia du eta berez, oso ibai geldoa da.

Frantziako Aisneko departamenduan sortzen da eta Cambrai eta Valenciennesko hirietatik igarotzen da. Iparraldeko ikatz arroak eta industrialdeak ureztatzen ditu, dauzkan ibaiadar (Scarpe, Leie) eta ubideei esker. Belgikan sartuta, Tournai eta Anberesko hiriak zeharkatzen ditu. Holandan sartzen da ondoren eta estuario zabal bat eratzen du han. Europako ibairik garrantzitsuenetakoa da eta ubide bihurturik dago erabat.[3]

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Eskalda ibaia Europa mendebaleko merkataritza bide garrantzitsuenetakoa izan zen Erdi Aroan, Gante eta Anberesko hiriei itsasorako irteera ematen baitzien. XVII. mendean, Amsterdam eta Rotterdamgo portuak nagusitu ziren, eta bigarren mailan geratu ziren Eskalda ibaiaren ertzeko portuak. Herbehereetako gerrek eta nazioarteko interesek ere zerikusi handia izan zuten beherapen horrekin (ibai bidezko garraioa ez zen XVIII. mende bukaera arte normaldu).[3]

Ibaiadarrak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Mendebaldeko Eskalda edo Honte
    • Schijn
    • Rupel
      • Nete
        • Kleine
          • Aa
          • Wamp
        • Grote Nete
          • Wimp
          • Molse
          • Laak
      • Dijle
        • Zenne
          • Maalbeek
          • Woluwe
          • Maalbeek
          • Molenbeek
          • Neerpedebeek
          • Zuun
          • Geleytsbeek
          • Linkebeek
          • Molenbeek
          • Senette
            • Hain
            • Samme
              • Thines
        • Demer
          • Velp
          • Gete
            • Gete Nagusia
            • Gete Txikia
          • Herk
        • Voer
        • IJse
        • Nethen
        • Laan
          • Zilverbeek
        • Thyle
    • Durme
    • Dender
      • Mark
      • Ruisseau d'Ancre
      • Zulle
      • Ekialdeko Dender
      • Mendebaldeko Dender
    • Leie
      • Mandel
      • Heulebeek
      • Gaverbeek
      • Douve
      • Deûle edo Feule
        • Marque
        • Souchez
          • Carency
          • Saint-Nazaire
      • Laquette
      • Lawe
        • Brette
        • Blanche
        • ruisseau de Caucourt
        • fossé d'Avesnes
      • Clarence River
        • Nave
      • Becque
    • Zwalm
    • Kluisbergen
      • Rhosne
    • Scarpe
      • Crinchon
      • Ugy
    • Haine
      • Trouille
      • Hogneau
        • Honelle
          • Aunelle
          • Honelle Nagusia
          • Honelle Txikia
    • Rhonelle
    • Écaillon
    • Selle
    • Torrent d'Esnes
    • Sensée
      • Hirondelle
    • Erclin
    • Eauette

Zeharkatzen dituen udalerri nagusiak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Eskalda Aldatu lotura Wikidatan