Gasteizko tranbia

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Gasteizko tranbia eta Euskal Herria geltokiaren ikuspegia.
Logotipo euskotren tranbia.png
Gasteizko tranbia
BSicon .svg BSicon .svg fKBHFa
Abetxuko
BSicon .svg BSicon .svg fSTR
1'
BSicon .svg BSicon .svg fBHF
Kristo
BSicon .svg BSicon .svg fSTR
2'
Ibaiondo
fKBHFa BSicon .svg fBHF
Kañabenta
1'
fSTR BSicon .svg fWBRÜCKE
2' Zadorra ibaia
Landaberde
fBHF BSicon .svg fBHF
Artapadura
2'
fSTR BSicon .svg fSTR
1'
Lakuabizkarra
fBHF BSicon .svg fBHF
Arriaga
1'
fSTR BSicon .svg fSTR
1'
Wellington
fBHF BSicon .svg fBHF
Gernikako Arbola
2'
fSTR BSicon .svg fSTR
2'
Txagorritxu
fBHF BSicon .svg fBHF
Forondako Atea
1'
fSTR BSicon .svg fSTR
1'
Euskal Herria
fBHF BSicon .svg fBHF
Intermodala
2'
fSTRlf vSTRg+r-STRg+l green fSTRrf
2'
BSicon .svg fvBHF BSicon .svg
Honduras
BSicon .svg fvSTR BSicon .svg
2'
BSicon .svg fvBHF BSicon .svg
Europa
BSicon .svg fvSTR BSicon .svg
1'
BSicon .svg fvBHF BSicon .svg
Antso Jakituna
BSicon .svg fvSTR BSicon .svg
1'
BSicon .svg fvBHF BSicon .svg
Lovaina
BSicon .svg fvSTR BSicon .svg
2'
BSicon .svg fvBHF BSicon .svg
Legebiltzarra
BSicon .svg fvSTR BSicon .svg
2'
BSicon .svg fvKBHFe BSicon .svg
Angulema

Gasteizko tranbia 2008an Gasteizen (Araba) inauguratu zen garraiobidea da. Euskotren Tranbia enpresa publikoak kudeatzen du. Tranbiaren lehen linea, Lakuara doana alegia, 2008ko abenduaren 23an inauguratu zen[1]. Inaugurazioa tranbiaren kotxeretan burutu zen, eta bertan hiriko agintariak eta Juan Jose Ibarretxe lehendakaria izan ziren. Jendearentzako tranbiaren lehen bidaia 2008ko abenduaren 23ko 12:00etan izan zen. 2009ko uztailaren 10ean, Abetxukurako linea zabaldu zen.

Egitasmoaren aurrekariak eta eraikuntza[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gasteizko antzinako trena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gasteizko lehen tranbia 1960ko hamarkadan hiria iparraldetik hegoaldera zeharkatzen zuen Anglo-Vasco-Navarro konpainiaren trena izan zen. Tren horrek hiriaren kanpoaldean lan egiten zuten langileak garraiatzen zituen, Olarizu eta Gamarrara. Trenbide hura eraiki aurretik, Vasco-Navarro trenbidea hilzorian zegoen, eta erabilera gutxituz joan zen, dena den, Arabako agintariek, material berria erosi zuten, hirian trenbidea eraikitzeko.

Bidea hark hiriaren iparraldea eta hegoaldea batzen zituen honako geltokiekin: Olarizu, Adurtza, Olagibel, Isuntzarrak, Forjas Alavesas, Betoñu, Osinegea, Eskalmendi, Durana eta Salinas. Trena elektrizitatedun errailen gainean zebilen, eta langileak garraiatzeaz gain, Gasteizko Gamarrako udal igerilekuetara iristeko aukera eskaini zieten gasteiztarrei. Horren adierazle, 1964ko abuztuko egun sargori batean igerilekuetara joateko saldutako 4.000 bidaia-txartelak.

Hasierako arrakasta horren ondoren, tranbiaren gainbehera etorri zen, eta azkenik 1967ko abenduaren 16an, Arabako Gobernu Zibilak, Madrilgo gobernuaren aginduz, tren zerbitzua bertan behera utzi zuen. Burdinbidea kentzeko lanei 1968. urtearen hasieran ekin zieten.

1995eko egitasmoa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Tranbidea eraikitzeko lehen egitasmoa 1995. urtean aurkeztu zuen Eusko Jaurlaritzak. Orduan Jose Angel Cuerda zen Gasteizko alkatea eta udaletxeko beste alderdiak ez ziren ados jarri tranbia nola eraiki behar zen erabakitzeko eta azkenik egitasmoa baztertu egin zen.

2004ko egitasmoa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gaur egungo proposamena 2004ean aurkeztu zen, aurreko egitasmoarekin alderatuz ibilbide luzeagoa eta geltoki gehiago ezarri ziren. Oraingoan alderdi guztiek onartu zuten proposamena. Eusko Jaurlaritzako garraio eta herrilanen sailak lehiaketa antolatu zuen, lanen eraikuntza esleitzeko. Tranbidearen eraikuntzako lehen aldiak hiriaren erdiguneko eta Lakuako tarteak eraikitzea suposatzen zuen, 27 milioi euroko kostuarekin. Guztira hamalau enpresa aurkeztu ziren lehiaketara, eta azkenean, bost izan ziren lehiaketako irabazleak.

Tranbiaren eraikuntza Lakua aurrean.

Eraikitze lanak 2006ko irailaren 12an hasi ziren ofizialki. Eusko Jaurlaritzako garraio sailburuaren arabera lanak 2008. urterako amaitzea aurreikusten zen, eta 2008ko eguberri aurretik ireki ahal izan zen Gasteizko tranbia.

2008ko urtarrilean tranbiaren erdiguneko tartea eta Lakuako tartea eraikitzeko lanak hasi ziren, Abetxukuko adarra hurrengo hilabeteetan hastea aurreikusi zelarik. Tranbiak 2008ko irailaren 30ean ailegatu ziren hirira[2], eta froga modura ibiltzen hasi ziren.

Tranbiaren lehen zatia, hau da, tarte komuna eta Lakuarako adarra, 2008ko abenduaren 23an ireki zen. Horrez gain, lehen egunetan, zehazki 2009ko urtarrilaren 6ra arte, tranbia dohainekoa izan zen. Abetxukuko adarra 2009. uztailaren 10ean jarri zen martxan.

Etorkizunerako egitasmoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oraindik zehaztu gabeko egitasmoan, tranbidearen gaur egungo ibilbidea hegoalderantz luzatuko da Gasteizko zezen plaza berria igaro eta Euskal Herriko Unibertsitatearen Arabako kanpuseraino. Tranbiaren ibilbidea Angulema kaletik luzatu eta burdinbidearen gaineko zubia igaroko luke zezen-plaza parean, ondoren Izardui Komandantearen kalea jarraitu eta Nieves Cano kalean amaituko litzateke, unibertsitatearen ondoan[3].

Bide berriak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Etorkizunari begira, Eusko Jaurlaritzak tranbia sustatu nahi du Gasteizen. Horretarako, bide berriak eraikitzeko hainbat ideia daude. Tranbiaren bigarren bide batek, Betoñu eta Mendizorrotz auzoak elkartuko lituzke, hiria hego-mendebaldetik ipar-ekialdera zeharkatuz. Horrez gain, adarrak eraikiko lirateke mendebaldeko Zabalgana eta ekialdeko Salburuako auzo jendetsuen beharrizanak asetzeko.[4]

Tranbiaren ezaugarriak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bidaiariak
Urtea Bidaiariak

2008 111.180
2009 4.689.282
2010 6.977.841[5]
2011 7.425.646
2012 7.275.965
2013 7.279.226

Geltokien luzera 30 metrokoa da, eta trenbidearen zabalera metro batekoa. Ibilbide guztian zehar trenbide bikoitza dago. Guztira 11 unitate ibiltzen dira Gasteizko tranbia sarean.

Tranbia unitateak 30 metroko luzera dauka, eta %100eko plataforma baxua, mugikortasun arazoak dituzten pertsonen irisgarritasuna bermatuz. 330 lagunentzako edukiera du, zeinetatik 170 zutik eta 160 eserita joan baitaitezkeen. Horietatik 2 leku mugikortasun urriko pertsonentzako bereziak dira. Hara, Gasteizko tranbien edukiera Bilboko tranbian ibiltzen diren unitateena baino handiagoa da. Tranbiak 30 km/h abiadura maximoa har dezake oinezkoentzako guneetan, eta 50 km/h abiadura hiriko gainontzeko guneetan.

Angulema eta Ibaiondo arteko bidaiak 17 minutuko iraupena dauka. Iraupen bera dauka Angulema eta Abetxuko bitartekoak ere.[6]

Geltokiak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gasteizko tranbiaren sarearen mapa
Legebiltzarreko geltokia Alaba Jeneralaren kaletik ikusia. Atzean, Katedral Berria.

Tranbideak 7.805 metroko ibilbidea egiten du hamazazpi geltokitan zehar. Ibilbideak erdiko gune bat du eta bi adar, bata Lakuarako adarra, eta bestea Abetxukurako adarra.

Adar bateratuko geltokiak honakoak dira:

Lakuako adarrak honako geltokiak ditu:

Abetxukuko adarrak honako geltokiak ditu:

Bidaia denborak geltokien artean[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Lakuako Adarra (Angulemako norabidean)

- Ibaiondo (1'), Landaberde (1'40), Lakuabizkarra (1'20), Wellington (1'40), Txagorritxu (1') eta Euskal Herria (2', (Honduraserantz))

Abetxukuko Adarra (Angulemako norabidean)

- Abetxuku (1'40), Artapadura (1'), Arriaga (1'20), Gernikako Arbola (1'40), Forondako atea (1'), Intermodal (1'40, (Honduraserantz))

Adar bateratua (Angulemako norabidean )

- Honduras (2'), Europa (1'40), Antso Jakituna (1'), Lovaina (1'40), Eusko Legebiltzarra (2'20) eta Angulema.

Maiztasuna[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Tranbidearen bi adarrak zabaltzean, tranbiek honako maiztasuna izango dute:

Astelehenetik ostiralera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Tartea  06:00-07:00  07:00-21:00  21:00-23:30
Angulema - Honduras (Adar bateratua)  7,5'  6'  7,5'
Honduras - Ibaiondo (Lakuako adarra)  15'  12'  15'
Honduras - Abetxuku (Abetxukuko adarra)  15'  12'  15'

Larunbat, igande eta jaiegunetan[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Tartea  07:00-23:30
Angulema - Honduras (Adar bateratua)  7,5'
Honduras - Ibaiondo (Lakuako adarra)  15'
Honduras - Abetxuku (Abetxukuko adarra)  15'

Funtzionamendua eta zerbitzuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Guneak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gasteizko tranbiak Euskotren Tranbiaren sareko gune bat osatzen du, geltoki guztiak bere gain hartzen dituelarik.

Karnetak eta kontakturik gabeko txartela[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sakontzeko, irakurri: Bat txartela

Bat txartel bakarrekin Gasteizko tranbian bidaiatu daiteke hobaridun prezioekin. Kolektibo berezien barruan dauden erabiltzaileek, hala nola familia ugariak, helduak, eta abar, argazkidun Bat txartela erabilita tarifa murriztuak erabil ditzakete. Bat txartel pertsonalizatua, hau da, argazkiduna, beti eraman behar da nortasun agiriarekin batera.

Txartel pertsonalizatuak Tranbiaren informazio bulegoan eska daitezke, Antso Jakituna kaleko 9. zenbakian, eta baita Gasteizko Udalaren hiritarrenganako arreta bulegoetan ere.

Bidaia-txartelak eta tarifak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hona hemen bidaia-txartelak eta prezioak 2014ko urtarrilaren 1.tik aurrera:[7]

  • Joanekoa: Pertsonal eta transferiezina. Bidaia bakarra egiteko, erosi eta 50 minutura iraungitzen da.
  • Egunekoa: Pertsonal eta transferiezina. Erositako egunean nahi beste bidaia egiteko.
  • Bat Arrunta: Bat euskarrian kargatzen den titulua da, hobaridun prezioak aplikatzen direlarik.
  • Bat Berezi: Bat euskarrian kargatzen den titulua da. Pertsonal eta transferiezina. 65 urtetik gorakoentzako eta %65eko edo gehiagoko minusbaliotasuna duten pertsonentzako. Titulu hau erabiltzeko argazkidun Bat Berezi txartela eta nortasun agiria eramatea beharrezkoa da.
  • 30D: Bat euskarrian kargatzen den titulua da. Pertsonal eta transferiezina. Erosi eta 30 egunetan nahi beste bidaia egiteko, bai Gasteizko tranbian zein TUVISA hiri-autobusetan ere. Titulu hau erabiltzeko argazkidun Bat txartela eta nortasun agiria eramatea beharrezkoa da.

2014ko urtarrilaren 1.tik aurrerako tarifak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

GASTEIZKO TRANBIA Arrunta Familia Ugari Orokorra (20) Familia Ugari Berezia (50)
Joanekoa 1,35€ 1,10€ 0,70€
Egunekoa 4,20€ 3,35€ 2,10€
Bat arrunta 0,71€ 0,55€ 0,35€
Bat berezi 0,28€ 0,20€ 0,15€
30DBat euskarrian 29,50€ 23,60€ 14,75€

Tranbiaren ezaugarriak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Geltoki bakoitzaren luzera 30 metrotakoa da, eta tranbia ibiliko den tranbidearen zabalera 1,0 metrotakoa. Tranbia bakoitzak 31 metroko luzera izango du eta 240 gizakirentzako edukiera (Bilboko tranbiak baino 50 gehiago). Tranbiak 30 eta 50 kilometro orduko abiaduran ibiliko da Gasteizko kaleetan zehar[8].

  • Ateetako pasagune askea (mm): 1.300
  • Urruntasuna bogiearen erdialdera (mm): 11.040
  • Gurpilen diametroa (mm): 590
  • Kanpoaldeko zabalera (mm): 2.400
  • Tranbiaren luzera guztira (mm): 31.380
  • Tranbidearen zabalera (mm): 1.000
  • Zoruaren garaiera (mm): 350

Jakingarriak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Tranbiaren burdinbideak hirian duen eragina gutxitzeko, ibilbidearen gehiena gune berde bihurtu da, hau da, tranbidea berdegune bihurtu dute. Tranbiak lehentasuna dauka trafikoaren gainean, hiri gehienetan bezala, eta erdiguneko kale batzuetan trafikoa murriztu behar izan dute.

Kritikak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Tranbiaren erdiguneko tartea kritikatu dute hainbat herritarrek, batez ere Alaba Jenerala, Independentzia eta Angulema kaleetan ez dela ganoraz sartzen argudiatuz. Estutasunok larrialdietarako zerbitzuen balizko laguntza oztopatu eta atzeratuko luke[9].

Istripuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Iruditegia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Gasteizko tranbia Aldatu lotura Wikidatan