pH
pH mailak disoluzio batean dagoen hidrogeno ioi kopurua adierazten du. "Hidrogeno potentziala" esan nahi du eta Sørensen kimikari daniarrak asmatu zuen honela definituaz: pH-a hidrogeno ioien aktibitatearen logaritmo negatiboa da.
![\mbox{pH} = -\log_{10} \left[ \mbox{a}_{H^+} \right]](http://upload.wikimedia.org/math/e/8/4/e848c73dfb8ed8216892207b39eacc2d.png)
Bere sorreratik, pH terminoa oso erabilia izan da, erabilpen erraza duelako zifra luze konplexuak saihestuz.
Disoluzio diluituetan, pH-aren ordez, hidrogeno ioiaren kontzentrazio molarra erabili daiteke antzeko emaitzak lortuaz. Adibidez, [H+] = 1 × 10-7 M (0,0000001) duen disoluzioak, 7ko pHa izango du, pH = –log[10-7] = 7 baita.
pH balioak [aldatu]
|
|
|
| Sustantzia/Disoluzioa | pH |
|---|---|
| HCl 1 M disoluzioa | 0,0 |
| Urin gastrikoa | 1,5 |
| Limoi zukua | 2,4 |
| Coca-cola | 2,5 |
| Ozpina | 2,9 |
| Laranja edo sagar zukua | 3,0 |
| Garagardoa | 4,5 |
| Kafea | 5,0 |
| Tea | 5,5 |
| Euri azidoa | < 5,6 |
| Listua (minbizia duten gaixoena) | 4,5 a 5,7 |
| Gernua | 5,5-6,5 |
| Esnea | 6,5 |
| Ur purua | 7,0 |
| Giza listua | 6,5 a 7,4 |
| Odola | 7,35 a 7,45 |
| Itsasoko ura | 8,0 |
| Eskutako xaboia | 9,0 a 10,0 |
| Amoniakoa | 11,5 |
| Sodio hipokloritoa | 12,5 |
| Sodio hidroxidoa | 13,5 |
pHaren balioak 0tik hasi eta 14raino iristen dira uretako disoluzioetan. pH-a 7 baino txikiagoa dutenak, disoluzio azidoak dira, eta pHa 7 baino handiagoa dutenak aldiz, basikoak. pHa 7 bada, disoluzioa neutroa dela esan nahi du (beti ere, disolbatzailea ura denean).
P operadore logaritmiko bat da, disoluzio baten kontzentrazioan eragiten duena: p = –log[...]. Honela, pH-a bezala, pOH-a ere defini daiteke, OH- ioien kontzentrazioa neurtzeko balio duena. Uraren parte txiki bat OH- eta H+ ioi bezala disoziatuta agertzen da. Hauen kontzentrazioen biderkaketa konstante bat izanik:
Kw = [H+][OH-]=10–14
[H+] hidrogeno ioien kontzentrazioa da, [OH-] hidroxido ioiena, eta Kw konstante bat da uraren biderkadura ionikoa izenekoa.
log Kw = log [H+] + log [OH-]
–14 = log [H+] + log [OH-]
14 = –log [H+] – log [OH-]
pH + pOH = 14
Beraz pHaren eta pOHaren balioak elkarrekin zuzenki erlaziona ditzakegu. Disoluzio ez akuosoetan edo tenperatura eta presio baldintza normaletatik kanpo, baliteke 7ko pH-ak neutrotasuna ez adieraztea. Neutrotasuna adierazten duen pH-a disolbatzailearen disoziazio konstantearekin erlazionatuta egongo da.
