pH

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu

pH mailak disoluzio batean dagoen hidrogeno ioi kopurua adierazten du. "Hidrogeno potentziala" esan nahi du eta Sørensen kimikari daniarrak asmatu zuen honela definituaz: pH-a hidrogeno ioien aktibitatearen logaritmo negatiboa da.

\mbox{pH} = -\log_{10} \left[ \mbox{a}_{H^+} \right]

Bere sorreratik, pH terminoa oso erabilia izan da, erabilpen erraza duelako zifra luze konplexuak saihestuz.

Disoluzio diluituetan, pH-aren ordez, hidrogeno ioiaren kontzentrazio molarra erabili daiteke antzeko emaitzak lortuaz. Adibidez, [H+] = 1 × 10-7 M (0,0000001) duen disoluzioak, 7ko pHa izango du, pH = –log[10-7] = 7 baita.

pH balioak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

pHaren balio batzuk
Sustantzia/Disoluzioa pH
HCl 1 M disoluzioa 0,0
Urin gastrikoa 1,5
Limoi zukua 2,4
Coca-cola 2,5
Ozpina 2,9
Laranja edo sagar zukua 3,0
Garagardoa 4,5
Kafea 5,0
Tea 5,5
Euri azidoa < 5,6
Listua (minbizia duten gaixoena) 4,5 a 5,7
Gernua 5,5-6,5
Esnea 6,5
Ur purua 7,0
Giza listua 6,5 a 7,4
Odola 7,35 a 7,45
Itsasoko ura 8,0
Eskutako xaboia 9,0 a 10,0
Amoniakoa 11,5
Sodio hipokloritoa 12,5
Sodio hidroxidoa 13,5

pHaren balioak 0tik hasi eta 14raino iristen dira uretako disoluzioetan. pH-a 7 baino txikiagoa dutenak, disoluzio azidoak dira, eta pHa 7 baino handiagoa dutenak aldiz, basikoak. pHa 7 bada, disoluzioa neutroa dela esan nahi du (beti ere, disolbatzailea ura denean).

P operadore logaritmiko bat da, disoluzio baten kontzentrazioan eragiten duena: p = –log[...]. Honela, pH-a bezala, pOH-a ere defini daiteke, OH- ioien kontzentrazioa neurtzeko balio duena. Uraren parte txiki bat OH- eta H+ ioi bezala disoziatuta agertzen da. Hauen kontzentrazioen biderkaketa konstante bat izanik:

Kw = [H+][OH-]=10–14

[H+] hidrogeno ioien kontzentrazioa da, [OH-] hidroxido ioiena, eta Kw konstante bat da uraren biderkadura ionikoa izenekoa.

log Kw = log [H+] + log [OH-]

–14 = log [H+] + log [OH-]

14 = –log [H+] – log [OH-]

pH + pOH = 14

Beraz pHaren eta pOHaren balioak elkarrekin zuzenki erlaziona ditzakegu. Disoluzio ez akuosoetan edo tenperatura eta presio baldintza normaletatik kanpo, baliteke 7ko pH-ak neutrotasuna ez adieraztea. Neutrotasuna adierazten duen pH-a disolbatzailearen disoziazio konstantearekin erlazionatuta egongo da.

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: PH Aldatu lotura Wikidatan