Antonio Maria Labaien

Wikipedia, Entziklopedia askea
Antonio Maria Labaien
Antonio Maria Labaien.jpg
Bizitza
JaiotzaTolosa1898ko urtarrilaren 12a
Herrialdea Gipuzkoa, Euskal Herria
HeriotzaTolosa1994ko urriaren 12a (96 urte)
Familia
Seme-alabak
Hezkuntza
Hizkuntzakgaztelania
euskara
Jarduerak
Jarduerakidazlea
Izengoitia(k)Ibargi, Etxekorena, Aspaldik eta Ibalan

Inguma: antonio-maria-labayen-toledo-1898-1994 Literaturaren Zubitegia: 276

Antonio Maria Labaien Toledo (Tolosa, Gipuzkoa, 1898ko urtarrilaren 12a - ib., 1994ko urriaren 12a) euskal idazlea eta politikaria izan zen. Euskarazko lehen antzerkilaria izan zelako da gehienbat ezagutua. Espainiako Bigarren Errepublikaren garaian Tolosako alkate izan zen.

Gaur egun bere jaioterriko kultur-etxeak bere omenez Antonio Maria Labaien Kultur Etxea izena darama.

Bizitza[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Antonio Maria Labaien 1898. urtean jaio zen Tolosan. Hiri honetako Eskolapioetan egin zituen ikasketak, eta, ondoren, Zaragozako Komertzio Eskola Nagusian bukatu zituen. Handik bueltan, familiako inprenta enpresan hasi zen lanean, eta, urte askoan, bertako nagusi izan zen.

Politika[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Euskal abertzalea zen eta 1931n Tolosako zinegotzi hautatu zuten, EAJ-PNV bere alderdiaren izenean. Bi urte ondoren, hiri horretako alkate izatera iritsi zen, eta horregatik muga zeharkatu behar izan zuen aterpe bila, Sara herrian babesa hartuz, Gerra Zibileko pertsekuzioa zela eta. Zortzi urteren ondoren itzuli zen bere herrira. Lehenago, 1937 urtean, bere alderdiko ordezkari izan zen Londresko Naciones y Estados delako kongresuan. Euskaltzaindiko partaide ere izan zen.

Musika eta mendizaletasuna[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Antzerkiaz gainera, Antonio Labaien musikan ere ezaguna egin da. Frantzian biolina ikasi zuen, eta instrumentu honi buruzko hainbait liburu idatzi zituen. Ezagunena 1979 urtean argitaratutako Pequeña Historia del Violín en Tolosa da, hain zuzen.

Mendian ibiltzea ere atsegin zuen, nahiz Tolosan edo Frantzian. Uzturre mendira edo Sarako Lizune basora mahiz joaten zen, eta baita Aralarrera, bera baita han dagoen babes-etxearen egileetako bat. Bere naturarako maitasuna zela eta, Pyrenaica mendi-aldizkarian hainbat artikulu idatzi zituen.

Bi seme izan zituen, Carmen Sansinenearekin: Ramon Labaien (1928-2013), Donostiako alkatea eta politikari famatua, eta Matxin Labaien (1931) margolaria eta idazlea.

Lanak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Antzerkia da, ordea, Antonio Labaien-en artea. Esan daiteke bera izan zela euskarazko genero honen aita, eta bere bizitzan zehar hainbat lan idatzi zituen.

Saiakera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Antzerkia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bibliografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Eraikinak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]